Oświadczenie składane na podstawie art. 188 Kodeksu pracy (Dz.U. 1974 poz. 141) to pismo, w którym pracownik wychowujący przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat wskazuje pracodawcy, jak w danym roku kalendarzowym wykorzysta przysługujące mu zwolnienie od pracy: 2 dni albo 16 godzin, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia (art. 188 § 1). O sposobie wykorzystania decyduje pracownik w pierwszym wniosku o udzielenie zwolnienia w danym roku, złożonym w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 188 § 2). Przy niepełnym etacie pulę godzin ustala się proporcjonalnie, a niepełną godzinę zaokrągla w górę (art. 188 § 3). Jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie dziecka są zatrudnieni, ze zwolnienia może korzystać jedno z nich (art. 189 z indeksem 1), dlatego pismo zawiera też informację o drugim rodzicu.
Twoje dane nie opuszczają przeglądarki. Dokument powstaje bezpośrednio na Twoim urządzeniu i nic z tego, co wpiszesz, nie jest nigdzie wysyłane.
Psst, gotowe? Zrób sobie pięciominutową przerwę.
Wesprzyj mnie i wyhoduj bonsai w przeglądarce (moja gra, po angielsku) Dodaj do listy życzeń na SteamieJeśli ten wzór oszczędził Ci czas, możesz mnie wesprzeć i postawić mi kawę. Nic się przez to nie odblokowuje - wszystko w tym serwisie jest i pozostanie za darmo.
Rozpoczęty dokument zostaje zapisany wyłącznie w Twojej przeglądarce i po 48 godzinach sam się usuwa.
Oświadczenie składasz pracodawcy, gdy wychowujesz przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat i chcesz skorzystać z płatnego zwolnienia od pracy przewidzianego w art. 188 Kodeksu pracy. Wiele firm zbiera takie oświadczenia na początku roku, żeby kadry wiedziały, czy rozliczać Ci 2 dni czy 16 godzin. Ustawa wiąże ten wybór z pierwszym wnioskiem o udzielenie zwolnienia w danym roku (art. 188 § 2), więc ten sam wzór obsługuje też bieżący wniosek o konkretny dzień albo godziny. Druga część pisma dotyczy drugiego rodzica. Jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie dziecka są zatrudnieni, z uprawnienia może korzystać jedno z nich (art. 189 z indeksem 1), dlatego pracodawca pyta, czy drugi rodzic pracuje i czy w tym roku ze zwolnienia korzysta. Jeżeli drugi rodzic nie jest zatrudniony albo wychowujesz dziecko samodzielnie, wskazujesz to w oświadczeniu. Nie myl tego zwolnienia z dniami na siłę wyższą z art. 148 z indeksem 1, płatnymi w połowie i przeznaczonymi na nagłe sprawy rodzinne spowodowane chorobą lub wypadkiem, ani z 5 dniami urlopu opiekuńczego z art. 173 z indeksem 1. To trzy odrębne pule, każda z własnym wnioskiem.
| Element | Co musi zawierać |
|---|---|
| Oznaczenie pracownika i pracodawcy | Imię, nazwisko, stanowisko oraz nazwa i siedziba pracodawcy. Pismo trafia do dokumentacji pracowniczej (art. 94 pkt 9a Kodeksu pracy). |
| Rok kalendarzowy | Zwolnienie przysługuje w ciągu roku kalendarzowego, a wybór sposobu dotyczy jednego roku (art. 188 § 1 i § 2). Na kolejny rok składasz nowe pismo. |
| Dane dziecka do 14 lat | Imię, nazwisko i data urodzenia. Wystarczy jedno dziecko w tym wieku; przy kilkorgu wymiar pozostaje ten sam. |
| Tytuł do wychowywania dziecka | Rodzic, opiekun prawny, rodzina zastępcza albo osoba przysposabiająca. Przepis mówi o pracowniku wychowującym dziecko. |
| Wybór dni albo godzin | 2 dni albo 16 godzin, przy niepełnym etacie godziny proporcjonalnie z zaokrągleniem w górę (art. 188 § 3). Wybór wiąże przez cały rok. |
| Informacja o drugim rodzicu lub opiekunie | Czy jest zatrudniony i czy korzysta ze zwolnienia w tym roku (art. 189 z indeksem 1). |
| Termin zwolnienia - tylko we wniosku | Data, a przy wariancie godzinowym także godziny od-do i ich liczba. |
| Podpis i adnotacja pracodawcy | Podpis pracownika oraz miejsce na potwierdzenie przyjęcia albo udzielenia zwolnienia. Zachowaj kopię z datą. |
Wybór dotyczy całego roku kalendarzowego i podejmujesz go w pierwszym wniosku o udzielenie zwolnienia w danym roku (art. 188 § 2 Kodeksu pracy). Dni opłacają się, gdy potrzebujesz całego dnia, na przykład na zakończenie roku szkolnego. Godziny są lepsze przy krótkich wizytach u lekarza: przy pełnym etacie i 8-godzinnym dniu pracy dwa dni to też 16 godzin, ale wykorzystane w kawałkach. Uwaga: norma 8 godzin na dobę ma ustawowe wyjątki (art. 129 § 1 Kodeksu pracy), a art. 188 nie zwiększa puli 16 godzin przy dłuższym dniu pracy. Jeżeli pracujesz w dłuższych zmianach, 2 dni dają Ci więcej wolnego niż 16 godzin. Przy niepełnym etacie wymiar godzinowy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, a niepełną godzinę zaokrągla w górę do pełnej (art. 188 § 3). Jeżeli Twoja dobowa norma czasu pracy wynikająca z odrębnych przepisów jest niższa niż 8 godzin, przepisy o wymiarze godzinowym stosuje się do Ciebie odpowiednio (art. 188 § 4) - liczbę godzin uzgodnij wtedy z działem kadr przed złożeniem pisma.
Przykład wypełnienia
Jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie dziecka są zatrudnieni, ze zwolnienia z art. 188 może korzystać jedno z nich (art. 189 z indeksem 1 Kodeksu pracy). Ten sam przepis obejmuje też inne uprawnienia rodzicielskie, dlatego pracodawca prosi o oświadczenie o drugim rodzicu. Najprościej ustalić to w domu na początku roku i złożyć oświadczenie u tego pracodawcy, u którego zwolnienie będzie wykorzystywane. Jeżeli drugi rodzic nie jest zatrudniony, ograniczenie z art. 189 z indeksem 1 nie wchodzi w grę, bo dotyczy ono tylko sytuacji, gdy zatrudnieni są oboje. Jeżeli drugi rodzic nie żyje albo został pozbawiony władzy rodzicielskiej, władza przysługuje Tobie (art. 94 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) i wskazujesz w piśmie, że wychowujesz dziecko samodzielnie.
Oświadczenie na początek roku dla rodzica, który chce korzystać ze zwolnienia w pełnych dniach. Przysługują wtedy 2 dni w roku kalendarzowym z zachowaniem prawa do wynagrodzenia (art. 188 § 1 Kodeksu pracy), bez względu na liczbę dzieci do 14 lat i bez względu na wymiar etatu.
Oświadczenie dla pracownika, który woli korzystać ze zwolnienia w godzinach, na przykład na krótkie wyjścia do lekarza czy szkoły. Pełny etat daje 16 godzin w roku (art. 188 § 1), a wybór godzin wiąże do końca roku kalendarzowego (art. 188 § 2). Wzór wpisuje 16 godzin; przy niepełnym etacie zmień tę liczbę.
Bieżący wniosek o udzielenie zwolnienia od pracy w określonym dniu lub w określonych godzinach. Jeżeli to pierwszy taki wniosek w roku, to on, a nie wcześniejsza deklaracja, przesądza o sposobie wykorzystania zwolnienia (art. 188 § 2 Kodeksu pracy), dlatego wzór powtarza w nim wybór dni albo godzin.
Wariant dla rodziny, w której oboje rodzice lub opiekunowie są zatrudnieni. Wtedy z uprawnienia z art. 188 może korzystać jedno z nich (art. 189 z indeksem 1 Kodeksu pracy), więc pracodawca oczekuje oświadczenia, że drugi rodzic w tym roku ze zwolnienia nie korzysta. Rodzice sami ustalają, które z nich złoży wniosek.
Wariant, w którym drugi rodzic lub opiekun dziecka nie jest zatrudniony. Ograniczenie z art. 189 z indeksem 1 Kodeksu pracy dotyczy sytuacji, gdy oboje rodzice lub opiekunowie są zatrudnieni, więc tu wystarczy oświadczenie o braku zatrudnienia drugiego rodzica.
Wariant godzinowy dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy. Pulę 16 godzin ustala się wtedy proporcjonalnie do etatu, a niepełną godzinę zaokrągla w górę (art. 188 § 3 Kodeksu pracy): przy połowie etatu wychodzi 8 godzin, przy 0,6 etatu 10 godzin. Uzupełnij wymiar etatu i wyliczoną liczbę godzin.
Wariant dla opiekuna prawnego, któremu sąd powierzył opiekę nad dzieckiem. Opiekę ustanawia się, gdy żadnemu z rodziców nie przysługuje władza rodzicielska albo rodzice są nieznani (art. 94 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Art. 188 Kodeksu pracy mówi o pracowniku wychowującym dziecko, a art. 189 z indeksem 1 wprost wymienia opiekunów.
Wariant dla pracownika, który wychowuje dziecko jako rodzina zastępcza. Art. 188 Kodeksu pracy nie wiąże zwolnienia z pokrewieństwem, tylko z wychowywaniem dziecka do 14 lat. Miej pod ręką postanowienie sądu o umieszczeniu dziecka, gdyby pracodawca chciał sprawdzić podstawę.
To jest kompletna treść wzoru. Puste miejsca uzupełni generator powyżej - albo skopiuj tekst i uzupełnij go ręcznie.
Wzór oświadczenie rodzica o korzystaniu ze zwolnienia na opiekę nad dzieckiem (art. 188 kodeksu pracy) w formacie Word pobierzesz z generatora przyciskiem „Pobierz Word (DOCX)” - za darmo, bez rejestracji, z już wpisanymi danymi.
Ten sam dokument pobierzesz także jako PDF gotowy do wydruku i podpisu. Plik powstaje w Twojej przeglądarce, danych nigdzie nie wysyłamy.
Wzór jest darmowy w pełnej wersji - żadnego okresu próbnego, żadnego adresu e-mail. Wypełnij, pobierz, podpisz.
Wzór odpowiada stanowi prawnemu na rok 2026. Powołane przepisy sprawdzamy na bieżąco z tekstem ujednoliconym publikowanym przez Sejm (api.sejm.gov.pl).
Nie. O sposobie wykorzystania zwolnienia w danym roku kalendarzowym decydujesz w pierwszym wniosku o jego udzielenie (art. 188 § 2 Kodeksu pracy), a przepis nie przewiduje zmiany tej decyzji w trakcie roku. Jeżeli wybrałeś godziny i wykorzystasz ich część, resztę bierzesz nadal w godzinach. Nowy wybór możesz zrobić dopiero w pierwszym wniosku w kolejnym roku.
Wymiar godzinowy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, a niepełną godzinę zaokrągla się w górę do pełnej (art. 188 § 3 Kodeksu pracy). Przy połowie etatu to 8 godzin, przy 3/4 etatu 12 godzin, przy 0,6 etatu 10 godzin. Proporcja dotyczy tylko wariantu godzinowego: jeżeli wybierzesz dni, przysługują Ci 2 dni bez przeliczania.
Jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie dziecka są zatrudnieni, z uprawnienia może korzystać jedno z nich (art. 189 z indeksem 1 Kodeksu pracy). Dlatego w oświadczeniu wskazujesz, czy drugi rodzic pracuje i czy w danym roku korzysta ze zwolnienia. Jeżeli drugi rodzic nie jest zatrudniony, to ograniczenie Cię nie dotyczy. Podanie nieprawdziwej informacji naraża Cię na zakwestionowanie zwolnienia przez pracodawcę.
Nie. Art. 188 § 1 Kodeksu pracy przyznaje zwolnienie pracownikowi wychowującemu „przynajmniej jedno dziecko” w wieku do 14 lat, więc pula jest jedna: 2 dni albo 16 godzin w roku kalendarzowym. Zwolnienie przysługuje w ciągu roku kalendarzowego, a przepis nie przewiduje przenoszenia niewykorzystanej części na rok następny, więc warto je wykorzystać przed końcem grudnia.
Tak. Za czas niewykonywania pracy wynagrodzenie przysługuje tylko wtedy, gdy przepisy tak stanowią (art. 80 Kodeksu pracy), a art. 188 § 1 wprost przewiduje zwolnienie z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Inaczej jest przy zwolnieniu z powodu siły wyższej z art. 148 z indeksem 1, za które przysługuje połowa wynagrodzenia. Jeżeli kadry rozliczą Ci dzień opieki jako siłę wyższą, sprawdź podstawę na pasku płacowym.
Zwolnienie przysługuje z mocy ustawy pracownikowi, który spełnia warunki z art. 188 § 1, a przepis nie uzależnia go od zgody pracodawcy ani od podania powodu. Art. 188 nie określa też terminu złożenia wniosku, ale w praktyce złóż go z wyprzedzeniem, żeby ułatwić organizację pracy. Naruszanie przepisów o uprawnieniach pracowników związanych z rodzicielstwem jest wykroczeniem zagrożonym grzywną od 2000 zł do 60 000 zł (art. 281 § 1 pkt 5 Kodeksu pracy).
Powołane przepisy ostatnio sprawdzone maszynowo z tekstem ujednoliconym w serwisie Sejmu (api.sejm.gov.pl) dnia 21.09.2026. Zmiany w przepisach śledzimy na bieżąco.
Wniosek o urlop wypoczynkowy wzór 2026 za darmo, PDF i Word. Zgodny z Kodeksem pracy, z wariantem urlopu na żądanie, bez rejestracji.
Wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy wzór 2026 za darmo, PDF i Word. Tryb z art. 186[7], art. 188[1] i wniosek ogólny, bez rejestracji.
Wniosek o pracę zdalną wzór 2026 za darmo, PDF i Word. Praca zdalna okazjonalna i wniosek wiążący, zgodnie z Kodeksem pracy, bez rejestracji.
Umowa o pracę wzór 2026 za darmo, PDF i Word. Wypełnij online zgodnie z art. 29 Kodeksu pracy, bez rejestracji.
Maszynowo czytelny schemat tego dokumentu: oswiadczenie-rodzica-art-188.json
