Umowa zamiany - wzór 2026 za darmo

Umowa zamiany to umowa, w której każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą własność swojej rzeczy w zamian za zobowiązanie drugiej strony do przeniesienia własności innej rzeczy (art. 603 Kodeksu cywilnego, Dz.U. 1964 poz. 93). Do zamiany stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży (art. 604), więc każda strona odpowiada za wady rzeczy, którą oddaje, tak jak sprzedawca. Przy rzeczy oznaczonej co do tożsamości, takiej jak konkretny samochód czy maszyna, sama umowa zamiany przenosi własność, chyba że strony postanowiły inaczej (art. 155 § 1). Ten wzór dotyczy wyłącznie rzeczy ruchomych: umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego (art. 158), a zawarta bez tej formy jest nieważna (art. 73 § 2).

Na co uważać

Zamiana nieruchomości, w tym mieszkania i spółdzielczego prawa odrębnej własności lokalu, wymaga formy aktu notarialnego (art. 158 Kodeksu cywilnego). Umowa zawarta w innej formie jest nieważna (art. 73 § 2), a własności nieruchomości nie można przenieść pod warunkiem ani z zastrzeżeniem terminu (art. 157 § 1). Ten wzór nie zastępuje aktu notarialnego.
Przy zamianie pojazdów każda strona jest zbywcą: zawiadamia starostę o zbyciu w terminie nieprzekraczającym 30 dni (art. 78 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym) i powiadamia na piśmie swój zakład ubezpieczeń w terminie 14 dni od przeniesienia własności (art. 32 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Do dnia powiadomienia odpowiada solidarnie z nabywcą za składkę (art. 32 ust. 4). Gdy strony odroczyły przejście własności do zapłaty dopłaty, 14-dniowy termin na powiadomienie zakładu ubezpieczeń liczy się od dnia przeniesienia własności, czyli od tego późniejszego dnia (art. 32 ust. 1). Art. 78 Prawa o ruchu drogowym nie wskazuje, od kiedy biegnie 30-dniowy termin na zawiadomienie starosty o zbyciu, dlatego bezpieczniej zawiadomić starostę w ciągu 30 dni od podpisania umowy albo wydania pojazdu.
Wyłączenie albo ograniczenie rękojmi jest bezskuteczne wobec strony, która podstępnie zataiła wadę (art. 558 § 2 Kodeksu cywilnego), a przy podstępnym zatajeniu nie chroni jej nawet upływ dwuletniego terminu na stwierdzenie wady (art. 568 § 6). Przepis o zwrocie ceny mimo umownego wyłączenia rękojmi, gdy nabywca musi wydać rzecz osobie trzeciej z powodu wady prawnej (art. 575), stosuje się do zamiany odpowiednio (art. 604).
Przy zamianie między przedsiębiorcami strona traci uprawnienia z rękojmi, jeżeli nie zbadała otrzymanej rzeczy w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach tego rodzaju i nie zawiadomiła niezwłocznie drugiej strony o wadzie, a gdy wada wyszła na jaw dopiero później - jeżeli nie zawiadomiła drugiej strony niezwłocznie po jej stwierdzeniu (art. 563 § 1 w związku z art. 604). Wystarczy wysłać zawiadomienie przed upływem terminu (art. 563 § 2). Utrata uprawnień za wady fizyczne nie następuje, gdy zbywający wiedział o wadzie albo zapewnił, że wad nie ma (art. 564). Nie dotyczy to osoby fizycznej, dla której z treści umowy wynika, że umowa nie ma charakteru zawodowego (art. 556 z indeksem 5 § 1). Taka osoba może to oświadczyć najpóźniej w chwili zawarcia umowy (art. 556 z indeksem 5 § 2); zaznacz to w formularzu dla właściwej strony.
Jeżeli nabywcą rzeczy jest konsument, wyłączenie albo ograniczenie rękojmi jest dopuszczalne tylko w przypadkach określonych w przepisach szczególnych (art. 558 § 1 zdanie drugie Kodeksu cywilnego). Wzór nie obsługuje zamiany między przedsiębiorcą a osobą prywatną.

Uzupełnij dane

Twoje dane nie opuszczają przeglądarki. Dokument powstaje bezpośrednio na Twoim urządzeniu i nic z tego, co wpiszesz, nie jest nigdzie wysyłane.

Rozpoczęty dokument zostaje zapisany wyłącznie w Twojej przeglądarce i po 48 godzinach sam się usuwa.

Umowa zamiany - kiedy stosować

Umowy zamiany używasz, gdy zamiast pieniędzy za rzecz dostajesz inną rzecz: samochód za samochód, motocykl za quad, maszynę za maszynę. Każda strona jest tu jednocześnie zbywcą i nabywcą, więc każda odpowiada za wady tego, co oddaje, tak jak sprzedawca (art. 604 Kodeksu cywilnego), i każda ma po podpisaniu własne obowiązki, na przykład zawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu. Jeżeli wartości rzeczy się różnią, strony mogą ustalić dopłatę pieniężną. Świadczenia z umowy wzajemnej spełnia się co do zasady jednocześnie (art. 488 § 1), więc gdy dopłata ma przyjść później niż rzecz, umowa musi to wyraźnie przewidywać. Strona, która wydaje rzecz przed zapłatą, może zabezpieczyć się zadatkiem (art. 394) albo postanowieniem, że własność jej rzeczy przejdzie na dopłacającego dopiero po zapłacie (art. 155 § 1). Takie odroczenie wiąże dopłacającego, ale nie chroni cię przed nabywcą w dobrej wierze, któremu dopłacający zbyłby i wydał twoją rzecz (art. 169 § 1). Ten wzór nie służy do zamiany nieruchomości ani mieszkań. Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości wymaga aktu notarialnego (art. 158), a bez niego jest nieważna (art. 73 § 2); podpisanie takiego dokumentu w domu nie wywoła żadnego skutku. Wzór nie obsługuje też zamiany, w której przedsiębiorca zawiera umowę z osobą prywatną.

Niezbędne elementy dokumentu

Element	Co musi zawierać
Strony	Imiona i nazwiska albo firmy, adresy oraz PESEL albo NIP i REGON. Przy pojazdach dane nabywcy są potrzebne do powiadomienia ubezpieczyciela (art. 32 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych).
Opis obu rzeczy	Rodzaj, marka, model, rok, numer seryjny, a przy pojeździe VIN, numer rejestracyjny i stan drogomierza. Każda rzecz osobno, tak żeby nie dało się jej pomylić.
Wzajemne zobowiązanie do przeniesienia własności	Rdzeń umowy zamiany: rzecz w zamian za rzecz (art. 603 Kodeksu cywilnego).
Oświadczenia o własności i obciążeniach	Rzecz należąca do osoby trzeciej albo obciążona jej prawem ma wadę prawną (art. 556 z indeksem 3), za którą odpowiada zbywający.
Dopłata, jeżeli jest	Kto płaci, ile, kiedy i jak, oraz ewentualny zadatek (art. 394) albo odroczenie przejścia własności do zapłaty (art. 155 § 1).
Wydanie rzeczy	Data i miejsce. Z chwilą wydania przechodzi na nabywcę niebezpieczeństwo przypadkowej utraty rzeczy (art. 548 § 1 w związku z art. 604).
Postanowienie o rękojmi i wykaz wad	Rękojmia ustawowa, wyłączona albo zmieniona (art. 558 § 1) oraz wady każdej rzeczy znane nabywcy (art. 557 § 1).
Podpisy obu stron	Własnoręczne (art. 78 § 1) albo kwalifikowane elektroniczne (art. 78 z indeksem 1). Po jednym egzemplarzu dla każdej strony.

Najczęstsze błędy

Spisanie zamiany mieszkania, działki albo garażu na zwykłej kartce. Bez aktu notarialnego taka umowa jest nieważna (art. 158 i art. 73 § 2 Kodeksu cywilnego).
Przy zamianie samochodów przekonanie, że starostę zawiadamia tylko „kupujący”. Obie strony zbywają pojazd, więc obie mają 30 dni na zawiadomienie (art. 78 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym) i 14 dni na powiadomienie swojego ubezpieczyciela OC (art. 32 ust. 1).
Wydanie rzeczy przy podpisaniu i dopłata „kiedyś”, bez terminu i bez zabezpieczenia. Własność rzeczy oznaczonej co do tożsamości przechodzi wtedy od razu (art. 155 § 1), a strona czekająca na pieniądze zostaje z samym roszczeniem.
Poprzestanie na zdaniu, że strony „obejrzały rzeczy”. Zbywający jest zwolniony tylko z wad, o których nabywca wiedział (art. 557 § 1), dlatego wady każdej rzeczy trzeba wypisać.
Opisanie tylko jednego pojazdu dokładnie, a drugiego ogólnikowo. Każda rzecz potrzebuje VIN, numeru rejestracyjnego i stanu licznika, bo spór może dotyczyć każdej z nich.
Pominięcie wartości rzeczy w umowie. Wzór jej nie wymaga, ale bez niej trudniej rozliczyć podatek i wykazać, jak strony ustaliły dopłatę.

Zamiana samochodów - co robi każda ze stron po podpisaniu

Przy zamianie aut obowiązki sprzedającego i kupującego spadają na obie strony naraz. Każda przekazuje drugiej dowód rejestracyjny swojego pojazdu, a jeżeli nie ma w nim aktualnego terminu badania technicznego, także zaświadczenie o badaniu (art. 78 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym). Każda zawiadamia starostę o zbyciu swojego auta w terminie nieprzekraczającym 30 dni, u starosty właściwego dla swojego miejsca zamieszkania (siedziby) lub czasowego zamieszkania, a firma z wydzielonymi jednostkami organizacyjnymi, na przykład przedsiębiorstwo wielozakładowe - u starosty właściwego dla miejsca rejestracji pojazdu (art. 78 ust. 2 pkt 1 i ust. 2a).

Ubezpieczenie OC idzie za pojazdem. Na nabywcę przechodzą prawa i obowiązki z umowy OC poprzedniego właściciela; jeżeli jej nie wypowie, rozwiąże się ona z upływem okresu, na który ją zawarto (art. 31 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Zbywca powiadamia swojego ubezpieczyciela na piśmie w terminie 14 dni i podaje dane nabywcy (art. 32 ust. 1 i 2); do dnia powiadomienia odpowiada z nim solidarnie za składkę (art. 32 ust. 4). Jeżeli jako nabywca nie wypowiesz przejętej polisy, zakład ubezpieczeń może ponownie skalkulować składkę od dnia przejścia własności, z uwzględnieniem twoich zniżek i zwyżek (art. 31 ust. 2), a za składkę należną od tego dnia odpowiadasz wobec zakładu ty (art. 32 ust. 4). Po zamianie masz więc jedno pismo do ubezpieczyciela jako zbywca i jedną decyzję, czy zostajesz przy przejętej polisie, jako nabywca.

Przykład wypełnienia

Strona Pierwsza (Skoda, KR 12345):
- przekazuje dowód rejestracyjny Skody i potwierdzenie OC,
- do 30 dni: zawiadamia starostę o zbyciu Skody,
- do 14 dni: powiadamia na piśmie swojego ubezpieczyciela o zbyciu,
- jako nabywca Toyoty decyduje, czy wypowiada przejętą polisę OC Toyoty.
Strona Druga (Toyota, KR 6789A): te same kroki dla Toyoty.

Dopłata - termin, zadatek i przejście własności

Kodeks definiuje zamianę jako wymianę rzeczy na rzecz (art. 603) i nie reguluje dopłaty osobno, dlatego wzór zapisuje ją wprost: kto płaci, ile, w jakim terminie i na jaki rachunek. Jeżeli dopłata wpływa przy podpisaniu, sprawa jest prosta. Jeżeli później, strona oddająca rzecz ryzykuje, bo rzecz oznaczona co do tożsamości przechodzi na nabywcę z chwilą zawarcia umowy (art. 155 § 1).

Są dwa sposoby zabezpieczenia. Zadatek daje się przy zawarciu umowy: gdy umowa zostanie wykonana, zalicza się go na poczet dopłaty, a gdy jedna strona jej nie wykona, druga może bez terminu dodatkowego odstąpić i zadatek zachować albo żądać podwójnej kwoty (art. 394 § 1 i 2). Odroczenie przejścia własności do zapłaty całej dopłaty jest postanowieniem, na które art. 155 § 1 wprost pozwala. Działa ono jednak między stronami: jeżeli dopłacający zbędzie rzecz i wyda ją nabywcy w dobrej wierze, ten uzyskuje własność z chwilą objęcia rzeczy w posiadanie (art. 169 § 1). Pamiętaj, że niebezpieczeństwo przypadkowej utraty rzeczy przechodzi z jej wydaniem, a nie z przejściem własności (art. 548 § 1).

Przykład wypełnienia

Strona Druga (dalej: Strona dopłacająca) zapłaci Stronie Pierwszej
(dalej: Strona otrzymująca dopłatę) dopłatę w kwocie 6 000 zł
(słownie: sześć tysięcy złotych).
Strona dopłacająca zapłaci dopłatę w ratach, przelewem na rachunek
Strony otrzymującej dopłatę nr 12 1020 3040 0000 1234 5678 9012, według
harmonogramu: 2 000 zł do 15 listopada 2026 r., 2 000 zł do 15 grudnia
2026 r., 2 000 zł do 15 stycznia 2027 r.
Strony postanawiają, że własność rzeczy zbywanej przez Stronę
otrzymującą dopłatę przechodzi na Stronę dopłacającą dopiero z chwilą
zapłaty całej dopłaty.

Warianty i przykładowe sytuacje

Samochód za samochód bez dopłaty

Wariant dla zamiany dwóch zarejestrowanych samochodów o zbliżonej wartości, bez dopłaty. Każda strona jest tu jednocześnie zbywcą i nabywcą, więc każda przekazuje dowód rejestracyjny swojego auta (art. 78 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym), każda zawiadamia starostę o zbyciu w terminie nieprzekraczającym 30 dni (art. 78 ust. 2 pkt 1) i każda powiadamia swojego ubezpieczyciela OC w terminie 14 dni (art. 32 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych).

Wypełnij ten wariant w generatorze

Samochód za samochód z dopłatą

Wariant dla zamiany samochodów, gdy jedno auto jest warte więcej i jego nabywca dopłaca różnicę. Umowa wskazuje, kto dopłaca, ile, kiedy i jak. Jeżeli dopłata ma być zapłacona po wydaniu aut, możesz dodać zadatek (art. 394 Kodeksu cywilnego) albo postanowić, że własność auta przechodzi na dopłacającego dopiero po zapłacie (art. 155 § 1). Takie odroczenie nie działa wobec nabywcy w dobrej wierze, któremu dopłacający zbyłby i wydał auto (art. 169 § 1).

Wypełnij ten wariant w generatorze

Rzeczy ruchome między osobami prywatnymi

Wariant dla zamiany sprzętu, motocykla, roweru, instrumentu czy maszyny między osobami prywatnymi. Każda strona odpowiada za wady rzeczy, którą oddaje, jak sprzedawca (art. 604 Kodeksu cywilnego), a strony mogą tę odpowiedzialność rozszerzyć, ograniczyć albo wyłączyć (art. 558 § 1). Jeżeli rzeczą jest zarejestrowany motocykl, zaznacz pole pojazdu.

Wypełnij ten wariant w generatorze

Dopłata w ratach

Wariant, w którym rzeczy przechodzą z rąk do rąk od razu, a dopłatę spłaca się w ratach po wydaniu. Świadczenia z umowy wzajemnej spełnia się co do zasady jednocześnie (art. 488 § 1 Kodeksu cywilnego), więc odroczenie dopłaty musi wynikać z umowy. Strona czekająca na pieniądze może zastrzec, że własność jej rzeczy przejdzie na dopłacającego dopiero po zapłacie (art. 155 § 1), co wybierasz w formularzu. Zastrzeżenie wiąże dopłacającego, ale nie nabywcę w dobrej wierze, któremu dopłacający zbyłby i wydał rzecz (art. 169 § 1).

Wypełnij ten wariant w generatorze

Z wyłączeniem rękojmi

Wariant, w którym obie strony wzajemnie wyłączają rękojmię za wady fizyczne zamienianych rzeczy (art. 558 § 1 w związku z art. 604 Kodeksu cywilnego). Wyłączenie nie chroni strony, która podstępnie zataiła wadę (art. 558 § 2), dlatego wariant podsuwa wykaz znanych wad obu rzeczy. Za wadę, o której nabywca wiedział, zbywający i tak nie odpowiada (art. 557 § 1).

Wypełnij ten wariant w generatorze

Zamiana między przedsiębiorcami

Wariant dla dwóch firm wymieniających maszyny, sprzęt albo pojazdy w ramach działalności. Do zamiany stosuje się odpowiednio art. 563 Kodeksu cywilnego, więc strona, która nie zbada otrzymanej rzeczy w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach tego rodzaju i nie zawiadomi niezwłocznie drugiej strony o wadzie, a przy wadzie ujawnionej później - niezwłocznie po jej stwierdzeniu, traci uprawnienia z rękojmi. Nie traci ich za wady fizyczne, gdy zbywający wiedział o wadzie albo zapewnił, że wad nie ma (art. 564). Wzór dodaje to zastrzeżenie do umowy, chyba że zaznaczysz, że strona będąca osobą fizyczną zawiera umowę bez charakteru zawodowego - wtedy zastrzeżenie nie obejmuje rzeczy, którą ta strona nabywa (art. 556 z indeksem 5).

Wypełnij ten wariant w generatorze

Umowa zamiany - pełna treść wzoru

To jest kompletna treść wzoru. Puste miejsca uzupełni generator powyżej - albo skopiuj tekst i uzupełnij go ręcznie.

Pokaż pełną treść wzoru

UMOWA ZAMIANY

zawarta w ........................... w dniu ........................... pomiędzy:

..........................., adres: ..........................., PESEL albo NIP i REGON: ..........................., zwanym dalej Stroną Pierwszą,

..........................., adres: ..........................., PESEL albo NIP i REGON: ..........................., zwanym dalej Stroną Drugą.

§ 1. Przedmiot umowy

Strona Pierwsza zobowiązuje się przenieść na Stronę Drugą własność następującej rzeczy: ........................... (dalej: Rzecz Pierwsza), w zamian za zobowiązanie Strony Drugiej do przeniesienia na Stronę Pierwszą własności następującej rzeczy: ........................... (dalej: Rzecz Druga) (art. 603 Kodeksu cywilnego).

§ 2. Własność i obciążenia

Stan własności zamienianych rzeczy: ............................................

Każda ze Stron oświadcza, że rzecz, którą zbywa, nie jest obciążona prawami osób trzecich, nie stanowi przedmiotu zastawu ani innego zabezpieczenia i nie toczy się co do niej postępowanie egzekucyjne ani spór.

§ 3. Wartość rzeczy i dopłata

Dopłata: ............................................

§ 4. Przejście własności i wydanie rzeczy

Własność Rzeczy Pierwszej i Rzeczy Drugiej przechodzi na Strony, które je nabywają, z chwilą zawarcia umowy, a jeżeli rzecz jest oznaczona tylko co do gatunku albo jest rzeczą przyszłą - z chwilą jej wydania (art. 155 Kodeksu cywilnego).

Rzeczy zostaną wydane w terminie: ............................................

Z chwilą wydania każdej z rzeczy przechodzą na Stronę, która ją otrzymała, korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz niebezpieczeństwo jej przypadkowej utraty lub uszkodzenia (art. 548 § 1 w związku z art. 604 Kodeksu cywilnego).

§ 5. Stan rzeczy i odpowiedzialność za wady

Każda ze Stron oświadcza, że przed zawarciem umowy obejrzała rzecz, którą nabywa.

Odpowiedzialność z tytułu rękojmi: ............................................

§ 6. Postanowienia końcowe

Zmiany i uzupełnienia umowy wymagają formy pisemnej. W sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, w tym odpowiednio przepisy o sprzedaży (art. 604). Umowę sporządzono w jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze Stron.

POUCZENIA

Umowa dotyczy wyłącznie rzeczy ruchomych. Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego (art. 158 Kodeksu cywilnego); zawarta bez tej formy jest nieważna (art. 73 § 2).

Umowa zamiany może podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Kto jest podatnikiem, od jakiej wartości i według jakiej stawki liczy się podatek, w jakim terminie składa się deklarację i kiedy przysługuje zwolnienie, określa ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych; sprawdź to niezwłocznie po zawarciu umowy.

Zbycie rzeczy w drodze zamiany może powodować u Strony przychód podlegający podatkowi dochodowemu, zależnie od tego, kiedy i w jaki sposób rzecz została nabyta. Zasady określa ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych.

.............................................
Strona Pierwsza

.............................................
Strona Druga

Umowa zamiany wzór Word (DOCX)

Wzór umowa zamiany w formacie Word pobierzesz z generatora przyciskiem „Pobierz Word (DOCX)” - za darmo, bez rejestracji, z już wpisanymi danymi.

Umowa zamiany wzór PDF

Ten sam dokument pobierzesz także jako PDF gotowy do wydruku i podpisu. Plik powstaje w Twojej przeglądarce, danych nigdzie nie wysyłamy.

Umowa zamiany do pobrania za darmo

Wzór jest darmowy w pełnej wersji - żadnego okresu próbnego, żadnego adresu e-mail. Wypełnij, pobierz, podpisz.

Aktualność wzoru na rok 2026

Wzór odpowiada stanowi prawnemu na rok 2026. Powołane przepisy sprawdzamy na bieżąco z tekstem ujednoliconym publikowanym przez Sejm (api.sejm.gov.pl).

Najczęściej zadawane pytania

Czy umowa zamiany musi być zawarta na piśmie?

Przy rzeczach ruchomych przepisy o zamianie i stosowane do niej odpowiednio przepisy o sprzedaży (art. 603, 604 i 535 Kodeksu cywilnego) nie zastrzegają formy szczególnej, więc umowa ustna jest ważna. Pismo jest jednak jedynym praktycznym dowodem, co na co zamieniono, w jakim stanie i z jaką dopłatą. Do formy pisemnej wystarcza własnoręczny podpis (art. 78 § 1) albo kwalifikowany podpis elektroniczny (art. 78 z indeksem 1). Zmiana umowy wymaga formy, jaką strony przewidziały do jej zawarcia (art. 77 § 1).

Czy mogę tym wzorem zamienić mieszkanie albo działkę?

Nie. Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego (art. 158 Kodeksu cywilnego), a czynność dokonana bez tej formy jest nieważna (art. 73 § 2). Dotyczy to także zamiany, w której tylko jedna ze stron oddaje nieruchomość, na przykład działkę za samochód. W takiej sytuacji potrzebny jest notariusz, a nie wzór umowy.

Czy można zamienić samochód z dopłatą?

Tak, strony mogą ustalić dopłatę pieniężną wyrównującą różnicę wartości, a wzór zapisuje jej kwotę, termin i sposób zapłaty. Kodeks definiuje zamianę jako rzecz za rzecz (art. 603) i dopłaty osobno nie reguluje, dlatego przy bardzo wysokiej dopłacie rozważ, czy strony nie zawierają w istocie sprzedaży - wzór tego nie rozstrzyga. Jeżeli dopłata ma być zapłacona po wydaniu auta, zabezpiecz się zadatkiem (art. 394) albo odroczeniem przejścia własności do zapłaty (art. 155 § 1). Odroczenie nie działa wobec nabywcy w dobrej wierze, któremu dopłacający zbyłby i wydał auto (art. 169 § 1).

Kto odpowiada za wady zamienianych rzeczy?

Każda strona odpowiada za wady rzeczy, którą oddaje, tak jak sprzedawca (art. 556 w związku z art. 604 Kodeksu cywilnego). Za wady fizyczne rzeczy ruchomej odpowiada, jeżeli zostaną stwierdzone przed upływem dwóch lat od wydania (art. 568 § 1), a roszczenie o usunięcie wady albo wymianę przedawnia się z upływem roku od jej stwierdzenia (art. 568 § 2). Strony mogą rękojmię wyłączyć albo ograniczyć (art. 558 § 1), ale nie chroni to strony, która wadę podstępnie zataiła (art. 558 § 2). Za wadę, o której nabywca wiedział, zbywający nie odpowiada (art. 557 § 1).

Co zrobić, gdy druga strona nie wydaje swojej rzeczy?

Jeżeli rzeczy mają być wydane jednocześnie, możesz powstrzymać się z wydaniem swojej, dopóki druga strona nie zaofiaruje swojej (art. 488 § 2 Kodeksu cywilnego). Gdy druga strona jest w zwłoce, możesz wyznaczyć jej odpowiedni termin dodatkowy z zagrożeniem odstąpienia, a po jego bezskutecznym upływie od umowy odstąpić (art. 491 § 1). Po odstąpieniu strony zwracają sobie wszystko, co otrzymały (art. 494 § 1). Odstąpienie od umowy zawartej na piśmie wymaga co najmniej formy dokumentowej (art. 77 § 2).

Co, jeżeli jedna rzecz jest warta znacznie więcej niż druga?

Sama różnica wartości nie unieważnia umowy, bo strony mogą zamienić rzeczy o różnej wartości. Kodeks chroni jednak stronę wyzyskaną: jeżeli druga strona wykorzystała jej przymusowe położenie, niedołęstwo, niedoświadczenie lub brak rozeznania, a wartość jej świadczenia rażąco przewyższa wartość własnego, pokrzywdzony może żądać zmiany świadczeń albo unieważnienia umowy (art. 388 § 1). Przy co najmniej dwukrotnej różnicy domniemywa się, że przewyższenie jest rażące (art. 388 § 1 z indeksem 1), ale sam wyzysk trzeba wykazać. Uprawnienie wygasa po trzech latach od zawarcia umowy, a jeżeli stroną umowy jest konsument - po sześciu latach (art. 388 § 2).

Podstawa prawna

Powołane przepisy ostatnio sprawdzone maszynowo z tekstem ujednoliconym w serwisie Sejmu (api.sejm.gov.pl) dnia 21.09.2026. Zmiany w przepisach śledzimy na bieżąco.

Kodeks cywilny - czynność dokonana bez zachowania formy szczególnej innej niż pisemna, dokumentowa i elektroniczna jest nieważna (§ 2)
Kodeks cywilny - forma zmiany umowy (§ 1); rozwiązanie, odstąpienie i wypowiedzenie umowy zawartej w formie pisemnej wymaga formy dokumentowej (§ 2)
Kodeks cywilny - forma pisemna - własnoręczny podpis na dokumencie
Kodeks cywilny - forma elektroniczna z kwalifikowanym podpisem, równoważna pisemnej
Kodeks cywilny - data pewna, w tym od daty wzmianki notariusza lub organu na dokumencie (§ 2 pkt 2)
Kodeks cywilny - umowa zamiany rzeczy oznaczonej co do tożsamości przenosi własność, chyba że strony inaczej postanowiły (§ 1); rzeczy oznaczone co do gatunku i przyszłe - z przeniesieniem posiadania (§ 2)
Kodeks cywilny - własność nieruchomości nie może być przeniesiona pod warunkiem ani z zastrzeżeniem terminu (§ 1)
Kodeks cywilny - umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości w formie aktu notarialnego
Kodeks cywilny - nabywca rzeczy ruchomej zbytej i wydanej przez osobę nieuprawnioną uzyskuje własność z chwilą objęcia jej w posiadanie, chyba że działa w złej wierze (§ 1)
Kodeks cywilny - wyzysk: przy wyzyskaniu przymusowego położenia, niedołęstwa, niedoświadczenia lub braku rozeznania i rażącej dysproporcji świadczeń żądanie zmiany świadczeń albo unieważnienia (§ 1); domniemanie rażącej dysproporcji przy co najmniej dwukrotnej różnicy (§ 1 z indeksem 1); trzy lata, a z udziałem konsumenta sześć lat (§ 2)
Kodeks cywilny - zadatek: odstąpienie i zachowanie albo zwrot podwójnej sumy (§ 1), zaliczenie na poczet świadczenia (§ 2), zwrot przy rozwiązaniu umowy lub niewykonaniu bez winy albo z winy obu stron (§ 3)
Kodeks cywilny - świadczenia wzajemne spełnia się jednocześnie, chyba że z umowy wynika inaczej (§ 1); prawo powstrzymania się ze świadczeniem (§ 2)
Kodeks cywilny - odstąpienie od umowy wzajemnej w razie zwłoki po wyznaczeniu odpowiedniego terminu dodatkowego
Kodeks cywilny - obowiązek wzajemnego zwrotu świadczeń po odstąpieniu od umowy wzajemnej
Kodeks cywilny - definicja umowy sprzedaży, stosowana odpowiednio do zamiany
Kodeks cywilny - obowiązek wydania dokumentów dotyczących rzeczy i instrukcji (§ 2)
Kodeks cywilny - koszty wydania ponosi zbywający, koszty odebrania nabywca, pozostałe po połowie, jeżeli umowa nie stanowi inaczej
Kodeks cywilny - przejście korzyści, ciężarów i niebezpieczeństwa przypadkowej utraty rzeczy z chwilą jej wydania (§ 1)
Kodeks cywilny - odpowiedzialność z tytułu rękojmi, gdy rzecz ma wadę
Kodeks cywilny - wada prawna: rzecz stanowi własność osoby trzeciej lub jest obciążona jej prawem
Kodeks cywilny - art. 563 nie stosuje się do osoby fizycznej zawierającej umowę związaną z jej działalnością, gdy z treści umowy wynika brak charakteru zawodowego (§ 1); oświadczenie o tym najpóźniej przy zawarciu umowy (§ 2)
Kodeks cywilny - zwolnienie z rękojmi, jeżeli nabywca wiedział o wadzie w chwili zawarcia umowy (§ 1)
Kodeks cywilny - rozszerzenie, ograniczenie lub wyłączenie rękojmi, wobec konsumenta tylko w przypadkach z przepisów szczególnych (§ 1); bezskuteczność przy podstępnym zatajeniu wady (§ 2)
Kodeks cywilny - między przedsiębiorcami utrata rękojmi bez zbadania rzeczy i niezwłocznego zawiadomienia o wadzie, a przy wadzie ujawnionej później - bez zawiadomienia niezwłocznie po jej stwierdzeniu (§ 1); wystarczy wysłanie zawiadomienia przed upływem terminu (§ 2)
Kodeks cywilny - brak utraty uprawnień z art. 563, gdy zbywający wiedział o wadzie albo zapewnił, że wad nie ma
Kodeks cywilny - dwa lata od wydania rzeczy ruchomej na stwierdzenie wady fizycznej (§ 1), roczne przedawnienie roszczenia o usunięcie wady lub wymianę (§ 2), skutek podstępnego zatajenia wady (§ 6)
Kodeks cywilny - obowiązek zwrotu ceny mimo umownego wyłączenia rękojmi, gdy nabywca musi wydać rzecz osobie trzeciej z powodu wady prawnej
Kodeks cywilny - definicja umowy zamiany
Kodeks cywilny - do zamiany stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży
Prawo o ruchu drogowym - przekazanie dowodu rejestracyjnego i zaświadczenia o badaniu (ust. 1) oraz decyzji o czasowym wycofaniu (ust. 1a), zawiadomienie starosty o zbyciu w terminie nieprzekraczającym 30 dni (ust. 2 pkt 1), właściwość starosty (ust. 2a), zawiadomienie przez jednego współwłaściciela (ust. 2b)
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - przejście umowy OC na nabywcę pojazdu i jej wypowiedzenie na piśmie (ust. 1), ponowna kalkulacja składki przy niewypowiedzeniu umowy (ust. 2), obowiązek zawarcia OC przy pojeździe bez ubezpieczenia (ust. 3), nowa umowa najpóźniej w dniu rozwiązania wypowiedzianej (ust. 6)
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - przekazanie potwierdzenia OC i powiadomienie zakładu ubezpieczeń w terminie 14 dni (ust. 1), dane nabywcy (ust. 2), odpowiedzialność nabywcy za składkę od dnia przeniesienia własności i solidarna odpowiedzialność zbywcy do dnia powiadomienia (ust. 4)

Powiązane dokumenty

Umowa kupna-sprzedaży - wzór
Umowa kupna-sprzedaży wzór 2026 za darmo, PDF i Word. Skuter, przyczepa, sprzęt, raty, wyłączenie rękojmi - zgodnie z art. 535 KC, bez rejestracji.
Umowa kupna-sprzedaży samochodu - wzór
Umowa kupna-sprzedaży samochodu wzór 2026 za darmo, PDF i Word. Wypełnij online zgodnie z art. 535 Kodeksu cywilnego, bez rejestracji.
Zawiadomienie o zbyciu pojazdu - wzór
Zawiadomienie o zbyciu pojazdu wzór 2026 za darmo, PDF i Word. Wypełnij online zgodnie z art. 78 Prawa o ruchu drogowym, bez rejestracji.
Wypowiedzenie umowy OC - wzór
Wypowiedzenie umowy OC wzór 2026 za darmo, PDF i Word. Tryb z art. 28, 28a i 31 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, także dla PZU, bez rejestracji.

Maszynowo czytelny schemat tego dokumentu: umowa-zamiany.json