Skarga na pracodawcę do Państwowej Inspekcji Pracy - wzór 2026 za darmo

Skarga na pracodawcę do Państwowej Inspekcji Pracy to pismo, w którym pracownik, były pracownik, zleceniobiorca albo inna osoba opisuje naruszenia prawa pracy i wnosi o przeprowadzenie kontroli u pracodawcy. Nadzór i kontrolę przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów i zasad BHP, sprawuje Państwowa Inspekcja Pracy (art. 18[4] § 1 Kodeksu pracy, Dz.U. 1974 poz. 141), a jej organizację i uprawnienia określa odrębna ustawa. Niewypłacenie wynagrodzenia w terminie, nieudzielenie urlopu, niewydanie świadectwa pracy, umowa cywilnoprawna zawarta tam, gdzie powinna być umowa o pracę, oraz łamanie przepisów o czasie pracy i BHP są zagrożone grzywną od 2000 zł do 60 000 zł (art. 281, 282 i 283 Kodeksu pracy). Skarga nie jest pozwem: inspekcja nie zasądza zaległych pieniędzy, a roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym stały się wymagalne (art. 291 § 1).

Uzupełnij dane

Twoje dane nie opuszczają przeglądarki. Dokument powstaje bezpośrednio na Twoim urządzeniu i nic z tego, co wpiszesz, nie jest nigdzie wysyłane.

Rozpoczęty dokument zostaje zapisany wyłącznie w Twojej przeglądarce i po 48 godzinach sam się usuwa.

Skarga na pracodawcę do Państwowej Inspekcji Pracy - kiedy stosować

Skargę do inspekcji pracy piszesz wtedy, gdy pracodawca łamie przepisy, a rozmowa z nim albo z działem kadr nic nie dała. Pismo ma uruchomić kontrolę u pracodawcy: inspektor sprawdza listy płac, ewidencję czasu pracy, umowy i warunki BHP, a gdy stwierdzi nieprawidłowości, stosuje środki, które przewiduje ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy. Pracodawca musi zapewnić wykonanie nakazów i wystąpień organów nadzoru nad warunkami pracy (art. 207 § 2 pkt 6 Kodeksu pracy), a niewykonanie nakazu PIP w terminie jest zagrożone grzywną (art. 283 § 2 pkt 7). Skargę może złożyć nie tylko pracownik. Pisze ją były pracownik, który nie dostał świadectwa pracy, osoba zatrudniona na zleceniu, która w praktyce pracuje jak etatowiec, osoba pracująca bez żadnej umowy, a także ktoś z zewnątrz: członek rodziny albo współpracownik. Jeżeli pracujesz dalej i obawiasz się reakcji, wybierz wariant z prośbą o zachowanie danych w tajemnicy. Zakres tej ochrony określa ustawa o PIP, której ten wzór nie opisuje, dlatego pismo formułuje wyraźną prośbę. Pamiętaj, czym skarga nie jest. To nie pozew: inspekcja nie zasądzi zaległej pensji, ekwiwalentu ani zadośćuczynienia za mobbing. To także nie wniosek o sprostowanie świadectwa pracy, który ma własny termin 14 dni (art. 97 § 2[1]). Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się po 3 latach od wymagalności (art. 291 § 1), a kontrola tego terminu nie pilnuje za Ciebie.

Niezbędne elementy dokumentu

ElementCo musi zawierać
Dane skarżącego z adresemImię, nazwisko i adres do korespondencji. Przepisy KPA o podaniach wymagają wskazania osoby i jej adresu (art. 63 § 2), a bez adresu nie dostaniesz zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi.
Właściwy okręgowy inspektorat pracyPełna nazwa i adres. Organ niewłaściwy, gdy stosuje się dział VIII KPA, przekazuje skargę dalej w ciągu 7 dni (art. 231 § 1), ale to wydłuża sprawę.
Decyzja o poufnościWyraźna prośba o nieujawnianie danych pracodawcy albo informacja, że jej nie zastrzegasz. Brak takiej prośby utrudnia później argumentację.
Dane pracodawcy i miejsca pracyNazwa, siedziba, NIP lub KRS i adres, pod którym praca jest faktycznie wykonywana, jeżeli różni się od siedziby.
Rodzaj naruszeńWynagrodzenie, czas pracy, urlop, świadectwo pracy, umowa, mobbing lub dyskryminacja, BHP. Każde z nich inspektor sprawdza w innych dokumentach, więc zaznacz wszystkie, które Cię dotyczą.
Opis stanu faktycznegoOkres, daty, kwoty, godziny, osoby wydające polecenia, słowa przytoczone dosłownie. Fakty, które inspektor może sprawdzić w dokumentach albo u świadków.
Dowody, wnioski i podpisWyciągi z konta, umowy, grafiki, zdjęcia, dane świadków za ich zgodą. Wniosek o kontrolę i o zawiadomienie, własnoręczny podpis (art. 63 § 3 KPA). Zachowaj kopię i dowód nadania.

Najczęstsze błędy

Jak opisać naruszenia, żeby inspektor mógł je sprawdzić

Inspektor nie zna Twojej firmy, więc z samej skargi musi wiedzieć, czego szukać. Przy wynagrodzeniu podaj miesiące, kwoty i sposób wypłaty: pensję wypłaca się w stałym i ustalonym z góry terminie (art. 85 § 1 Kodeksu pracy), a gdy jest płatna raz w miesiącu, najpóźniej w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca (art. 85 § 2), a pracodawca na Twoje żądanie musi udostępnić dokumenty, na których podstawie ją obliczył (art. 85 § 5). Przy czasie pracy opisz faktyczne godziny. Norma wynosi 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w okresie rozliczeniowym, z wyjątkami zastrzeżonymi w tym przepisie (art. 129 § 1), a razem z nadgodzinami przeciętnie najwyżej 48 godzin (art. 131 § 1; limit ten nie dotyczy pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy, art. 131 § 2). Roczny limit 150 nadgodzin dotyczy nadgodzin ze szczególnych potrzeb pracodawcy. Inny limit może ustalać układ zbiorowy albo regulamin pracy, a umowa o pracę tylko wtedy, gdy pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym lub nie musi ustalać regulaminu pracy (art. 151 § 3 i 4). Przy umowie zlecenia opisz, kto wyznacza godziny, miejsce i sposób pracy oraz czy możesz kogoś przysłać w zastępstwie. Rozstrzyga sposób wykonywania pracy, a nie nazwa umowy (art. 22 § 1[1]). Przy mobbingu pisz, kto, co i jak często robił, od kiedy i jakie miało to skutki. Przy BHP wskaż konkretną maszynę, stanowisko i datę zdarzenia.

Przykład wypełnienia

Okres, którego dotyczą naruszenia: od maja 2026 r. do dziś.
Wynagrodzenie za lipiec i sierpień 2026 r. (po 5200 zł brutto) nie
zostało wypłacone. Za czerwiec otrzymałam 2000 zł przelewem 28 lipca.
Od maja pracuję od poniedziałku do soboty po 10 godzin na zmianie
porannej w magazynie w Swarzędzu. Grafik ustala kierownik zmiany Adam
Nowak, godziny ponad 8 dziennie nie są wpisywane do ewidencji.
2 września kierownik powiedział: „wypłaty będą, jak klient zapłaci”.
Dowody: wyciągi z rachunku za maj-wrzesień 2026 r., umowa o pracę
z 2 stycznia 2025 r., zdjęcia grafików z tablicy w magazynie.
Świadek: Ewa Nowak, magazynierka, tel. 600 111 222 (zgoda na podanie).

Skarga do PIP a pozew i ochrona przed odwetem

Kontrola i pozew to dwie różne drogi, które często idą równolegle. Inspekcja sprawdza, czy pracodawca przestrzega prawa, i może doprowadzić do ukarania go: niewypłacenie wynagrodzenia, nieudzielenie urlopu i niewydanie świadectwa pracy są zagrożone grzywną od 2000 zł do 60 000 zł (art. 282 § 1), podobnie jak umowa cywilnoprawna w warunkach umowy o pracę i łamanie przepisów o czasie pracy (art. 281 § 1 pkt 1 i 5). Pieniądze należne Tobie zasądza jednak sąd. Kto nie wykonuje orzeczenia sądu pracy albo ugody zawartej przed sądem pracy, także podlega grzywnie (art. 282 § 2). Jeżeli pracujesz dalej, liczy się ochrona przed odwetem. Kodeks pracy zakazuje niekorzystnego traktowania pracownika, który korzysta z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia przepisów prawa pracy, w tym zwalniania go z tego powodu (art. 18[3e] § 1), a ochrona obejmuje też pracownika, który go wspierał (§ 2). Pracownik, którego prawa pracodawca w ten sposób naruszył, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę (art. 18[3e] § 3, w brzmieniu sprzed 5 listopada 2026 r.). Przepis ma nowe brzmienie od 5 listopada 2026 r., którego ten wzór nie opisuje. Gdy do skargi stosuje się dział VIII KPA, nikt nie może być narażony na uszczerbek z powodu złożenia skargi w granicach prawem dozwolonych (art. 225 § 1).

Warianty i przykładowe sytuacje

Niewypłacone wynagrodzenie

Wariant dla osoby, której pracodawca nie wypłaca pensji w terminie, wypłaca ją w części albo dokonuje bezpodstawnych potrąceń. Wynagrodzenie wypłaca się co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie (art. 85 § 1 Kodeksu pracy), a przy wypłacie raz w miesiącu najpóźniej w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca (art. 85 § 2). Niewypłacenie wynagrodzenia w ustalonym terminie jest zagrożone grzywną (art. 282 § 1 pkt 1). Kontrola nie zastąpi pozwu o zaległe kwoty.

Wypełnij ten wariant w generatorze

Praca bez umowy lub na zleceniu

Wariant dla osoby pracującej na umowie zlecenia, która w praktyce wykonuje pracę pod kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez zlecającego. Takiej umowy nie wolno zastąpić umową cywilnoprawną (art. 22 § 1[2] Kodeksu pracy), a jej zawarcie jest zagrożone grzywną (art. 281 § 1 pkt 1). Gdy pracujesz bez żadnej umowy na piśmie, odznacz zlecenie i zaznacz pracę bez umowy (art. 29 § 2).

Wypełnij ten wariant w generatorze

Mobbing lub dyskryminacja

Wariant dla pracownika nękanego, zastraszanego, poniżanego albo traktowanego gorzej z powodu płci, wieku, niepełnosprawności czy innej cechy. Pracodawca ma obowiązek przeciwdziałać mobbingowi (art. 94[3] § 1 Kodeksu pracy) i równo traktować pracowników (art. 18[3a] § 1). Kontrola sprawdza, czy pracodawca wykonuje te obowiązki, ale zadośćuczynienia ani odszkodowania nie przyznaje.

Wypełnij ten wariant w generatorze

Z zastrzeżeniem danych

Wariant dla osoby, która nadal pracuje u pracodawcy albo obawia się reakcji i chce, żeby jej tożsamość nie została ujawniona. Pismo zawiera imię, nazwisko i adres skarżącego, ale z wyraźną prośbą o ich zachowanie w tajemnicy. Zakres tej ochrony określa ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy, której ten wzór nie opisuje.

Wypełnij ten wariant w generatorze

Nadgodziny i czas pracy

Wariant dla pracownika, który pracuje ponad normy, a nadgodziny nie są ewidencjonowane ani płacone. Czas pracy co do zasady nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu w okresie rozliczeniowym (art. 129 § 1 Kodeksu pracy), z wyjątkami, które ten przepis wprost zastrzega, a za nadgodziny przysługuje dodatek 100% albo 50% wynagrodzenia (art. 151[1] § 1).

Wypełnij ten wariant w generatorze

Niewydane świadectwo pracy

Wariant dla osoby, której pracodawca po zakończeniu pracy nie wydał świadectwa pracy. Świadectwo wydaje się w dniu ustania stosunku pracy, a gdy z przyczyn obiektywnych nie jest to możliwe, w ciągu kolejnych 7 dni przesyła się je pocztą lub doręcza inaczej (art. 97 § 1 Kodeksu pracy). Jeżeli ten sam pracodawca zatrudnił Cię ponownie w ciągu 7 dni, świadectwo wydaje tylko na Twój wniosek, w ciągu 7 dni od jego złożenia (art. 97 § 1[1] i § 1[2]). Wydania nie można uzależniać od rozliczenia się pracownika z pracodawcą (art. 97 § 1[3]). Niewydanie świadectwa w terminie jest zagrożone grzywną (art. 282 § 1 pkt 3).

Wypełnij ten wariant w generatorze

Nieudzielanie urlopu

Wariant dla pracownika, któremu pracodawca odmawia urlopu wypoczynkowego albo zaniża jego wymiar. Prawo do corocznego, płatnego urlopu przysługuje każdemu pracownikowi i nie można się go zrzec (art. 152 Kodeksu pracy), a nieudzielenie urlopu lub bezpodstawne obniżenie wymiaru jest zagrożone grzywną (art. 282 § 1 pkt 2).

Wypełnij ten wariant w generatorze

Naruszenia BHP

Wariant dla osoby, która widzi zagrożenia w zakładzie: niesprawne maszyny, brak środków ochrony, pracę na wysokości bez zabezpieczeń. Za stan BHP odpowiada pracodawca (art. 207 § 1 Kodeksu pracy), a grzywną zagrożony jest każdy, kto kieruje pracownikami lub innymi osobami fizycznymi i nie przestrzega przepisów BHP (art. 283 § 1), więc także wobec zleceniobiorców.

Wypełnij ten wariant w generatorze

Skarga na pracodawcę do Państwowej Inspekcji Pracy - pełna treść wzoru

To jest kompletna treść wzoru. Puste miejsca uzupełni generator powyżej - albo skopiuj tekst i uzupełnij go ręcznie.

Pokaż pełną treść wzoru
..........................., dnia ...........................
...........................
adres: ...........................
...........................
adres: ...........................
SKARGA NA PRACODAWCĘ
wraz z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli
Składam skargę na naruszanie przez pracodawcę wskazanego niżej przepisów prawa pracy i wnoszę o przeprowadzenie u niego kontroli.
Pracodawca, którego dotyczy skarga
...........................
adres: ...........................
Opis stanu faktycznego
Okres, którego dotyczą naruszenia: ............................
...........................
Wnioski
Wnoszę o:
- przeprowadzenie kontroli u pracodawcy w zakresie opisanych naruszeń i zastosowanie wobec niego środków przewidzianych w przepisach;
- zawiadomienie mnie na piśmie, na adres podany powyżej, o sposobie załatwienia skargi.
Jeżeli rozpatrzenie skargi nie należy do właściwości Inspektoratu, wnoszę o jej przekazanie właściwemu organowi i zawiadomienie mnie o tym.
.............................................
podpis skarżącego/skarżącej

Skarga na pracodawcę do Państwowej Inspekcji Pracy wzór Word (DOCX)

Wzór skarga na pracodawcę do państwowej inspekcji pracy w formacie Word pobierzesz z generatora przyciskiem „Pobierz Word (DOCX)” - za darmo, bez rejestracji, z już wpisanymi danymi.

Skarga na pracodawcę do Państwowej Inspekcji Pracy wzór PDF

Ten sam dokument pobierzesz także jako PDF gotowy do wydruku i podpisu. Plik powstaje w Twojej przeglądarce, danych nigdzie nie wysyłamy.

Skarga na pracodawcę do Państwowej Inspekcji Pracy do pobrania za darmo

Wzór jest darmowy w pełnej wersji - żadnego okresu próbnego, żadnego adresu e-mail. Wypełnij, pobierz, podpisz.

Aktualność wzoru na rok 2026

Wzór odpowiada stanowi prawnemu na rok 2026. Powołane przepisy sprawdzamy na bieżąco z tekstem ujednoliconym publikowanym przez Sejm (api.sejm.gov.pl).

Najczęściej zadawane pytania

Czy skarga do PIP może być anonimowa?

Postępowanie ze skargami bez danych skarżącego regulują ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy i przepisy wykonawcze o skargach, których ten wzór nie opisuje. Dlatego wzór zakłada podanie imienia, nazwiska i adresu z wyraźną prośbą o zachowanie ich w tajemnicy. Przepisy KPA o podaniach wymagają wskazania osoby i adresu (art. 63 § 2), a adres jest potrzebny do zawiadomienia o załatwieniu skargi. Prośba o poufność nie zastąpi ostrożności w opisie: szczegóły, które zna tylko jedna osoba, zdradzą autora.

Ile czeka się na odpowiedź inspekcji pracy?

Jeżeli do skargi stosuje się dział VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, organ powinien ją załatwić bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu miesiąca (art. 237 § 1), i zawiadomić skarżącego o sposobie załatwienia (art. 237 § 3). Terminów samej kontroli określonych w ustawie o PIP ten wzór nie opisuje. W praktyce przy rozległej sprawie kontrola może wymagać więcej czasu niż odpowiedź na pismo, dlatego podaj telefon, żeby inspektor mógł dopytać o szczegóły.

Czy pracodawca może mnie zwolnić za skargę do PIP?

Kodeks pracy zakazuje niekorzystnego traktowania pracownika za skorzystanie z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia przepisów prawa pracy i wprost wskazuje, że nie może to być przyczyną wypowiedzenia ani rozwiązania umowy bez wypowiedzenia (art. 18[3e] § 1). Pracownik, którego prawa pracodawca w ten sposób naruszył, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę (art. 18[3e] § 3, w brzmieniu sprzed 5 listopada 2026 r.). Od 5 listopada 2026 r. przepis ma nowe brzmienie, którego ten wzór nie przytacza. Zachowaj kopię skargi z datą nadania, bo przy zwolnieniu wkrótce po niej to ważny dowód. Pracodawca, który chce zwolnić, i tak musi zachować przepisy o wypowiadaniu umów.

Czy PIP odzyska moje zaległe wynagrodzenie?

Inspekcja może zmusić pracodawcę do przestrzegania prawa i doprowadzić do ukarania go grzywną (art. 282 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy), ale nie zasądza Ci pieniędzy. Zaległą pensję, dodatek za nadgodziny czy ekwiwalent za urlop dochodzisz od pracodawcy, a gdy nie płaci, pozwem. Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się po 3 latach od dnia, w którym stały się wymagalne (art. 291 § 1). Przy zaległości sprzed ponad dwóch lat nie czekaj z pozwem na wynik kontroli.

Czy skargę może złożyć osoba na umowie zlecenia?

Tak. Gdy pracujesz pod kierownictwem zlecającego, w miejscu i czasie, które on wyznacza, Twoje zatrudnienie jest stosunkiem pracy bez względu na nazwę umowy (art. 22 § 1 i § 1[1] Kodeksu pracy), a zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną jest niedopuszczalne (art. 22 § 1[2]). Przepisów BHP musi przestrzegać każdy, kto kieruje pracownikami lub innymi osobami fizycznymi (art. 283 § 1), więc także wobec zleceniobiorców. Zarzutu zaniżonej stawki godzinowej na zleceniu ten wzór nie obsługuje, bo reguluje ją ustawa, której nie opisujemy.

Jak złożyć skargę - pocztą, osobiście czy elektronicznie?

Najpewniej pocztą listem poleconym albo osobiście w inspektoracie, z prośbą o potwierdzenie przyjęcia na kopii. W postępowaniu KPA organ potwierdza wniesienie podania, jeżeli wnoszący tego zażąda (art. 63 § 4). Elektronicznie podania wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych albo przez konto w systemie teleinformatycznym organu, a podania wysłane na zwykły adres e-mail pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej (art. 63 § 1). Pismo papierowe podpisz własnoręcznie.

Podstawa prawna

Powołane przepisy ostatnio sprawdzone maszynowo z tekstem ujednoliconym w serwisie Sejmu (api.sejm.gov.pl) dnia 21.09.2026. Zmiany w przepisach śledzimy na bieżąco.

Powiązane dokumenty

Maszynowo czytelny schemat tego dokumentu: skarga-na-pracodawce-do-pip.json