{
  "slug": "skarga-na-pracodawce-do-pip",
  "title": "Skarga na pracodawcę do Państwowej Inspekcji Pracy",
  "version": "1",
  "seasonality": null,
  "status": "verified",
  "url": "https://sporzadzono.pl/pisma-urzedowe/skarga-na-pracodawce-do-pip/",
  "description": "Skarga na pracodawcę do PIP wzór 2026 za darmo, PDF i Word. Wynagrodzenie, nadgodziny, urlop, świadectwo pracy, mobbing, BHP, z zastrzeżeniem poufności.",
  "fields": [
    {
      "id": "miejscowosc",
      "label": "Miejscowość",
      "type": "text",
      "required": true,
      "placeholder": "Poznań",
      "group": "Pismo"
    },
    {
      "id": "data",
      "label": "Data pisma",
      "type": "date",
      "required": true,
      "group": "Pismo"
    },
    {
      "id": "oip_nazwa",
      "label": "Okręgowy inspektorat pracy",
      "type": "text",
      "required": true,
      "placeholder": "Okręgowy Inspektorat Pracy w Poznaniu",
      "hint": "Właściwość okręgowych inspektoratów określa ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy, której ten wzór nie opisuje. Sprawdź na stronie PIP, który inspektorat obejmuje miejsce wykonywania pracy. Jeżeli do skargi stosuje się dział VIII KPA, organ niewłaściwy w ciągu 7 dni przekazuje ją właściwemu albo wskazuje Ci go (art. 231 § 1).",
      "group": "Adresat"
    },
    {
      "id": "oip_adres",
      "label": "Adres inspektoratu",
      "type": "address",
      "required": true,
      "group": "Adresat"
    },
    {
      "id": "kto_sklada",
      "label": "Kto składa skargę",
      "type": "select",
      "required": true,
      "options": [
        {
          "value": "",
          "label": "Wybierz"
        },
        {
          "value": "pracownik",
          "label": "Pracownik, który nadal pracuje u tego pracodawcy"
        },
        {
          "value": "byly_pracownik",
          "label": "Były pracownik"
        },
        {
          "value": "zleceniobiorca",
          "label": "Osoba pracująca na umowie zlecenia lub innej umowie cywilnoprawnej"
        },
        {
          "value": "bez_umowy",
          "label": "Osoba pracująca bez pisemnej umowy"
        },
        {
          "value": "osoba_trzecia",
          "label": "Inna osoba (np. członek rodziny, współpracownik, świadek)"
        }
      ],
      "group": "Skarżący"
    },
    {
      "id": "podstawa_interes",
      "label": "W czyim interesie składasz skargę",
      "type": "select",
      "options": [
        {
          "value": "",
          "label": "Wybierz"
        },
        {
          "value": "publiczny",
          "label": "W interesie publicznym"
        },
        {
          "value": "zgoda",
          "label": "W interesie innej osoby, za jej zgodą"
        }
      ],
      "requiredIf": {
        "field": "kto_sklada",
        "equals": "osoba_trzecia"
      },
      "showIf": {
        "field": "kto_sklada",
        "equals": "osoba_trzecia"
      },
      "hint": "Gdy do skargi stosuje się dział VIII KPA, skargę można złożyć w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą (art. 221 § 3). Zgodę najlepiej mieć na piśmie i dołączyć jako załącznik.",
      "group": "Skarżący"
    },
    {
      "id": "poszkodowani",
      "label": "Kogo dotyczą naruszenia",
      "type": "text",
      "placeholder": "Marta Kowalska, siostra, zatrudniona jako kasjerka; pracownicy magazynu",
      "requiredIf": {
        "field": "kto_sklada",
        "equals": "osoba_trzecia"
      },
      "showIf": {
        "field": "kto_sklada",
        "equals": "osoba_trzecia"
      },
      "group": "Skarżący"
    },
    {
      "id": "skarzacy",
      "label": "Twoje imię i nazwisko",
      "type": "text",
      "required": true,
      "placeholder": "Anna Wiśniewska",
      "group": "Skarżący"
    },
    {
      "id": "skarzacy_rod",
      "label": "Płeć skarżącego (do odmiany słów w piśmie)",
      "type": "select",
      "options": [
        {
          "value": "",
          "label": "Nie podano"
        },
        {
          "value": "m",
          "label": "Mężczyzna"
        },
        {
          "value": "f",
          "label": "Kobieta"
        }
      ],
      "group": "Skarżący"
    },
    {
      "id": "skarzacy_adres",
      "label": "Adres do korespondencji",
      "type": "address",
      "required": true,
      "hint": "Na ten adres ma trafić zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi.",
      "group": "Skarżący"
    },
    {
      "id": "skarzacy_kontakt",
      "label": "Telefon lub e-mail (opcjonalnie)",
      "type": "text",
      "placeholder": "600 100 200",
      "hint": "Inspektor może chcieć dopytać o szczegóły przed kontrolą.",
      "group": "Skarżący"
    },
    {
      "id": "poufnosc",
      "label": "Czy pracodawca może poznać Twoje dane",
      "type": "select",
      "required": true,
      "options": [
        {
          "value": "",
          "label": "Wybierz"
        },
        {
          "value": "poufna",
          "label": "Nie - wnoszę o zachowanie moich danych w tajemnicy"
        },
        {
          "value": "jawna",
          "label": "Tak - nie zastrzegam poufności"
        }
      ],
      "hint": "Zakres ochrony danych skarżącego określa ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy, której ten wzór nie opisuje, dlatego pismo zawiera wyraźną prośbę, a nie powołanie przepisu. Wzór nie obsługuje skargi bez imienia, nazwiska i adresu.",
      "group": "Skarżący"
    },
    {
      "id": "okres_zatrudnienia",
      "label": "Okres zatrudnienia lub wykonywania pracy (opcjonalnie)",
      "type": "text",
      "placeholder": "od 2 stycznia 2025 r. do nadal",
      "showIf": {
        "field": "kto_sklada",
        "notEquals": "osoba_trzecia"
      },
      "group": "Zatrudnienie"
    },
    {
      "id": "stanowisko",
      "label": "Stanowisko lub rodzaj pracy (opcjonalnie)",
      "type": "text",
      "placeholder": "magazynierka, zmiana poranna",
      "showIf": {
        "field": "kto_sklada",
        "notEquals": "osoba_trzecia"
      },
      "group": "Zatrudnienie"
    },
    {
      "id": "pracodawca_nazwa",
      "label": "Nazwa pracodawcy",
      "type": "text",
      "required": true,
      "placeholder": "Przykład Logistyka sp. z o.o.",
      "hint": "Przy osobie fizycznej prowadzącej firmę wpisz imię, nazwisko i nazwę firmy.",
      "group": "Pracodawca"
    },
    {
      "id": "pracodawca_adres",
      "label": "Adres siedziby pracodawcy",
      "type": "address",
      "required": true,
      "group": "Pracodawca"
    },
    {
      "id": "pracodawca_nip",
      "label": "NIP lub KRS pracodawcy (opcjonalnie)",
      "type": "text",
      "placeholder": "7781234567",
      "group": "Pracodawca"
    },
    {
      "id": "miejsce_pracy",
      "label": "Miejsce wykonywania pracy, jeżeli inne niż siedziba (opcjonalnie)",
      "type": "text",
      "placeholder": "magazyn przy ul. Składowej 8 w Swarzędzu",
      "hint": "Kontrola odbywa się zwykle tam, gdzie praca jest wykonywana.",
      "group": "Pracodawca"
    },
    {
      "id": "n_wynagrodzenie",
      "label": "Niewypłacanie wynagrodzenia w terminie lub w pełnej wysokości",
      "type": "checkbox",
      "group": "Naruszenia"
    },
    {
      "id": "wynagrodzenie_szczegoly",
      "label": "Za jaki okres i jakiej kwoty dotyczy zaległość",
      "type": "text",
      "placeholder": "wynagrodzenie za lipiec i sierpień 2026 r., po 5200 zł brutto",
      "showIf": {
        "field": "n_wynagrodzenie",
        "truthy": true
      },
      "group": "Naruszenia"
    },
    {
      "id": "n_nadgodziny",
      "label": "Łamanie norm czasu pracy, niepłacone nadgodziny",
      "type": "checkbox",
      "group": "Naruszenia"
    },
    {
      "id": "nadgodziny_szczegoly",
      "label": "Jak wygląda Twój faktyczny czas pracy",
      "type": "text",
      "placeholder": "od poniedziałku do soboty po 10 godzin, bez wpisów w ewidencji",
      "showIf": {
        "field": "n_nadgodziny",
        "truthy": true
      },
      "group": "Naruszenia"
    },
    {
      "id": "n_urlop",
      "label": "Nieudzielanie urlopu wypoczynkowego lub zaniżanie jego wymiaru",
      "type": "checkbox",
      "group": "Naruszenia"
    },
    {
      "id": "urlop_szczegoly",
      "label": "Na czym polega problem z urlopem",
      "type": "text",
      "placeholder": "od 2025 r. odmowa każdego wniosku urlopowego, zaległe 26 dni",
      "showIf": {
        "field": "n_urlop",
        "truthy": true
      },
      "group": "Naruszenia"
    },
    {
      "id": "n_swiadectwo",
      "label": "Niewydanie świadectwa pracy",
      "type": "checkbox",
      "hint": "Świadectwo wydaje się w dniu ustania stosunku pracy, a gdy z przyczyn obiektywnych nie jest to możliwe, w ciągu kolejnych 7 dni przesyła się je pocztą lub doręcza inaczej (art. 97 § 1). Jeżeli ten sam pracodawca zatrudnił Cię ponownie w ciągu 7 dni, świadectwo wydaje tylko na Twój wniosek, w ciągu 7 dni od jego złożenia (art. 97 § 1[1] i § 1[2]).",
      "group": "Naruszenia"
    },
    {
      "id": "data_ustania",
      "label": "Data ustania stosunku pracy",
      "type": "text",
      "placeholder": "31 sierpnia 2026 r.",
      "requiredIf": {
        "field": "n_swiadectwo",
        "truthy": true
      },
      "showIf": {
        "field": "n_swiadectwo",
        "truthy": true
      },
      "group": "Naruszenia"
    },
    {
      "id": "swiadectwo_ponowne",
      "label": "Ten sam pracodawca zatrudnił ponownie w ciągu 7 dni od ustania poprzedniej pracy",
      "type": "checkbox",
      "hint": "Wtedy pracodawca wydaje świadectwo pracy wyłącznie na wniosek pracownika, w ciągu 7 dni od jego złożenia (art. 97 § 1[1] i § 1[2]). Bez złożonego wniosku nie ma zarzutu niewydania świadectwa.",
      "showIf": {
        "field": "n_swiadectwo",
        "truthy": true
      },
      "group": "Naruszenia"
    },
    {
      "id": "wniosek_swiadectwo_data",
      "label": "Data złożenia wniosku o wydanie świadectwa pracy",
      "type": "text",
      "placeholder": "10 września 2026 r.",
      "requiredIf": {
        "field": "swiadectwo_ponowne",
        "truthy": true
      },
      "showIf": {
        "field": "swiadectwo_ponowne",
        "truthy": true
      },
      "group": "Naruszenia"
    },
    {
      "id": "n_umowa_cywilna",
      "label": "Umowa zlecenia lub inna cywilnoprawna zamiast umowy o pracę",
      "type": "checkbox",
      "hint": "Praca pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, za wynagrodzeniem jest zatrudnieniem w ramach stosunku pracy bez względu na nazwę umowy (art. 22 § 1 i § 1[1] Kodeksu pracy).",
      "group": "Naruszenia"
    },
    {
      "id": "n_bez_umowy",
      "label": "Praca bez umowy na piśmie",
      "type": "checkbox",
      "group": "Naruszenia"
    },
    {
      "id": "umowa_szczegoly",
      "label": "Jak wygląda Twoja praca w praktyce",
      "type": "text",
      "placeholder": "stały grafik od kierownika, praca tylko w sklepie, bez możliwości zastępstwa",
      "showIf": {
        "any": [
          {
            "field": "n_umowa_cywilna",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "n_bez_umowy",
            "truthy": true
          }
        ]
      },
      "group": "Naruszenia"
    },
    {
      "id": "n_mobbing",
      "label": "Mobbing, molestowanie lub dyskryminacja",
      "type": "checkbox",
      "hint": "Pracodawca ma obowiązek przeciwdziałać mobbingowi (art. 94[3] § 1) i równo traktować pracowników (art. 18[3a] § 1). Definicja mobbingu z art. 94[3] § 2 zmienia się od 5 listopada 2026 r.; opisuj konkretne zachowania, nie powołuj się na definicję.",
      "group": "Naruszenia"
    },
    {
      "id": "mobbing_szczegoly",
      "label": "Kto, wobec kogo i jak długo (krótko)",
      "type": "text",
      "placeholder": "kierownik działu wobec mnie, od lutego 2026 r., niemal codziennie",
      "showIf": {
        "field": "n_mobbing",
        "truthy": true
      },
      "group": "Naruszenia"
    },
    {
      "id": "n_bhp",
      "label": "Naruszenia bezpieczeństwa i higieny pracy",
      "type": "checkbox",
      "group": "Naruszenia"
    },
    {
      "id": "bhp_szczegoly",
      "label": "Jakie zagrożenie",
      "type": "text",
      "placeholder": "wózek widłowy bez przeglądu, praca na wysokości bez szelek",
      "showIf": {
        "field": "n_bhp",
        "truthy": true
      },
      "group": "Naruszenia"
    },
    {
      "id": "bhp_pilne",
      "label": "Zagrożenie jest bezpośrednie dla życia lub zdrowia",
      "type": "checkbox",
      "hint": "Gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia, pracownik ma prawo powstrzymać się od pracy, a jeżeli to nie usuwa zagrożenia - oddalić się z miejsca zagrożenia, w obu przypadkach zawiadamiając niezwłocznie przełożonego (art. 210 § 1 i 2 Kodeksu pracy). Nie dotyczy to pracownika, którego obowiązkiem jest ratowanie życia lub mienia (art. 210 § 5).",
      "showIf": {
        "field": "n_bhp",
        "truthy": true
      },
      "group": "Naruszenia"
    },
    {
      "id": "n_inne",
      "label": "Inne naruszenie (opcjonalnie)",
      "type": "text",
      "placeholder": "nieprowadzenie ewidencji czasu pracy",
      "group": "Naruszenia"
    },
    {
      "id": "kiedy",
      "label": "Okres, którego dotyczą naruszenia",
      "type": "text",
      "required": true,
      "placeholder": "od maja 2026 r. do dziś",
      "group": "Stan faktyczny"
    },
    {
      "id": "opis",
      "label": "Opis stanu faktycznego",
      "type": "textarea",
      "required": true,
      "placeholder": "Od maja pracuję od poniedziałku do soboty po 10 godzin. Wynagrodzenia za lipiec i sierpień nie otrzymałam. 2 września kierownik zmiany powiedział: „wypłaty będą, jak klient zapłaci”.",
      "hint": "Daty, godziny, kwoty, nazwiska osób, które wydawały polecenia, i słowa przytoczone dosłownie. Pisz tylko to, co wiesz z własnej obserwacji albo z dokumentów.",
      "group": "Stan faktyczny"
    },
    {
      "id": "wczesniej",
      "label": "Czy sprawa była już zgłaszana pracodawcy, kiedy i jak (opcjonalnie)",
      "type": "text",
      "placeholder": "e-mail do kadr 5 września 2026 r., bez odpowiedzi",
      "group": "Stan faktyczny"
    },
    {
      "id": "dowody",
      "label": "Dowody (opcjonalnie)",
      "type": "textarea",
      "placeholder": "wyciągi z konta za maj-wrzesień 2026 r., umowa z 2 stycznia 2025 r., zdjęcia grafików",
      "hint": "Pracodawca na Twoje żądanie musi udostępnić do wglądu dokumenty, na których podstawie obliczono wynagrodzenie (art. 85 § 5).",
      "group": "Dowody"
    },
    {
      "id": "swiadkowie",
      "label": "Świadkowie (opcjonalnie)",
      "type": "textarea",
      "placeholder": "Ewa Nowak, magazynierka, tel. 600 111 222",
      "hint": "Podaj tylko osoby, które zgodziły się na wskazanie ich w skardze.",
      "group": "Dowody"
    },
    {
      "id": "roszczenia",
      "label": "Zastrzegam prawo dochodzenia roszczeń przed sądem",
      "type": "checkbox",
      "group": "Wnioski"
    },
    {
      "id": "zalaczniki",
      "label": "Załączniki (opcjonalnie)",
      "type": "text",
      "placeholder": "kopie wyciągów bankowych, kopia umowy zlecenia",
      "group": "Wnioski"
    }
  ],
  "template": [
    {
      "text": "{{miejscowosc}}, dnia {{data}}",
      "align": "right"
    },
    {
      "text": "{{skarzacy}}\nadres: {{skarzacy_adres}}"
    },
    {
      "text": "{{skarzacy_kontakt}}",
      "when": {
        "field": "skarzacy_kontakt",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": ""
    },
    {
      "text": "{{oip_nazwa}}\nadres: {{oip_adres}}",
      "align": "right"
    },
    {
      "text": ""
    },
    {
      "text": "SKARGA NA PRACODAWCĘ",
      "style": "title",
      "align": "center"
    },
    {
      "text": "wraz z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli",
      "align": "center"
    },
    {
      "text": ""
    },
    {
      "text": "Zastrzeżenie poufności",
      "style": "heading",
      "when": {
        "field": "poufnosc",
        "equals": "poufna"
      }
    },
    {
      "text": "Wnoszę o zachowanie w tajemnicy moich danych osobowych i nieujawnianie pracodawcy, że kontrola została podjęta na skutek mojej skargi. Dane podaję wyłącznie do wiadomości Inspekcji, w celu kontaktu i zawiadomienia mnie o sposobie załatwienia skargi.",
      "when": {
        "field": "poufnosc",
        "equals": "poufna"
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "field": "poufnosc",
        "equals": "poufna"
      }
    },
    {
      "text": "Jako {{g:skarzacy_rod|pracownik zatrudniony|pracownica zatrudniona}} u pracodawcy wskazanego niżej składam skargę na naruszanie przez niego przepisów prawa pracy i wnoszę o przeprowadzenie u niego kontroli.",
      "when": {
        "field": "kto_sklada",
        "equals": "pracownik"
      }
    },
    {
      "text": "Jako {{g:skarzacy_rod|były pracownik|była pracownica}} pracodawcy wskazanego niżej składam skargę na naruszanie przez niego przepisów prawa pracy i wnoszę o przeprowadzenie u niego kontroli.",
      "when": {
        "field": "kto_sklada",
        "equals": "byly_pracownik"
      }
    },
    {
      "text": "Jako osoba wykonująca pracę na rzecz podmiotu wskazanego niżej na podstawie umowy cywilnoprawnej składam skargę na naruszanie przez niego przepisów prawa pracy i wnoszę o przeprowadzenie u niego kontroli.",
      "when": {
        "field": "kto_sklada",
        "equals": "zleceniobiorca"
      }
    },
    {
      "text": "Jako osoba wykonująca pracę na rzecz podmiotu wskazanego niżej bez zawartej na piśmie umowy składam skargę na naruszanie przez niego przepisów prawa pracy i wnoszę o przeprowadzenie u niego kontroli.",
      "when": {
        "field": "kto_sklada",
        "equals": "bez_umowy"
      }
    },
    {
      "text": "Składam w interesie publicznym skargę na naruszanie przez pracodawcę wskazanego niżej przepisów prawa pracy wobec osób: {{poszkodowani}} i wnoszę o przeprowadzenie u niego kontroli.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "kto_sklada",
            "equals": "osoba_trzecia"
          },
          {
            "field": "podstawa_interes",
            "notEquals": "zgoda"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Działając za zgodą osoby, której sprawa dotyczy ({{poszkodowani}}), składam skargę na naruszanie wobec niej przez pracodawcę wskazanego niżej przepisów prawa pracy i wnoszę o przeprowadzenie u niego kontroli.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "kto_sklada",
            "equals": "osoba_trzecia"
          },
          {
            "field": "podstawa_interes",
            "equals": "zgoda"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Składam skargę na naruszanie przez pracodawcę wskazanego niżej przepisów prawa pracy i wnoszę o przeprowadzenie u niego kontroli.",
      "when": {
        "field": "kto_sklada",
        "truthy": false
      }
    },
    {
      "text": "Okres zatrudnienia lub wykonywania pracy: {{okres_zatrudnienia}}.",
      "when": {
        "field": "okres_zatrudnienia",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "Stanowisko lub rodzaj pracy: {{stanowisko}}.",
      "when": {
        "field": "stanowisko",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": ""
    },
    {
      "text": "Pracodawca, którego dotyczy skarga",
      "style": "heading"
    },
    {
      "text": "{{pracodawca_nazwa}}\nadres: {{pracodawca_adres}}"
    },
    {
      "text": "NIP lub KRS: {{pracodawca_nip}}.",
      "when": {
        "field": "pracodawca_nip",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "Miejsce wykonywania pracy: {{miejsce_pracy}}.",
      "when": {
        "field": "miejsce_pracy",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": ""
    },
    {
      "text": "Zarzucane naruszenia",
      "style": "heading",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "n_wynagrodzenie",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "n_nadgodziny",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "n_urlop",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "n_swiadectwo",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "n_umowa_cywilna",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "n_bez_umowy",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "n_mobbing",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "n_bhp",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "n_inne",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "W mojej ocenie pracodawca dopuszcza się:",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "n_wynagrodzenie",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "n_nadgodziny",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "n_urlop",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "n_swiadectwo",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "n_umowa_cywilna",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "n_bez_umowy",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "n_mobbing",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "n_bhp",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "n_inne",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "- niewypłacania wynagrodzenia za pracę w ustalonym terminie lub w pełnej wysokości (art. 85 i art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy);",
      "when": {
        "field": "n_wynagrodzenie",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "  dotyczy: {{wynagrodzenie_szczegoly}};",
      "when": {
        "field": "wynagrodzenie_szczegoly",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "- nieprzestrzegania norm czasu pracy i niewypłacania wynagrodzenia wraz z dodatkiem za pracę w godzinach nadliczbowych (art. 129, art. 151 i art. 151¹ Kodeksu pracy);",
      "when": {
        "field": "n_nadgodziny",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "  faktyczny czas pracy: {{nadgodziny_szczegoly}};",
      "when": {
        "field": "nadgodziny_szczegoly",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "- nieudzielania przysługującego urlopu wypoczynkowego lub obniżania jego wymiaru (art. 152 i art. 154 Kodeksu pracy);",
      "when": {
        "field": "n_urlop",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "  dotyczy: {{urlop_szczegoly}};",
      "when": {
        "field": "urlop_szczegoly",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "- niewydania świadectwa pracy w terminie (art. 97 § 1 Kodeksu pracy); stosunek pracy ustał w dniu {{data_ustania}}, a do dnia sporządzenia skargi świadectwo pracy nie zostało wydane;",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "n_swiadectwo",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "swiadectwo_ponowne",
            "truthy": false
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "- niewydania świadectwa pracy w terminie 7 dni od złożenia wniosku (art. 97 § 1[1] i § 1[2] Kodeksu pracy); poprzedni stosunek pracy ustał w dniu {{data_ustania}}, w ciągu 7 dni pracodawca nawiązał z pracownikiem kolejny stosunek pracy, wniosek o wydanie świadectwa pracy złożono w dniu {{wniosek_swiadectwo_data}}, a do dnia sporządzenia skargi świadectwo pracy nie zostało wydane;",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "n_swiadectwo",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "swiadectwo_ponowne",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "- zawierania umowy cywilnoprawnej w warunkach, w których powinna być zawarta umowa o pracę (art. 22 § 1, § 1¹ i § 1² Kodeksu pracy);",
      "when": {
        "field": "n_umowa_cywilna",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "- dopuszczenia do pracy bez zawarcia umowy na piśmie i bez pisemnego potwierdzenia jej warunków przed dopuszczeniem do pracy (art. 29 § 2 Kodeksu pracy);",
      "when": {
        "field": "n_bez_umowy",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "  sposób wykonywania pracy: {{umowa_szczegoly}};",
      "when": {
        "field": "umowa_szczegoly",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "- nieprzeciwdziałania mobbingowi, molestowaniu lub nierównemu traktowaniu w zatrudnieniu (art. 94³ i art. 18³ᵃ Kodeksu pracy);",
      "when": {
        "field": "n_mobbing",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "  dotyczy: {{mobbing_szczegoly}};",
      "when": {
        "field": "mobbing_szczegoly",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "- nieprzestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 207 Kodeksu pracy);",
      "when": {
        "field": "n_bhp",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "  zagrożenie: {{bhp_szczegoly}};",
      "when": {
        "field": "bhp_szczegoly",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "- innych naruszeń: {{n_inne}}.",
      "when": {
        "field": "n_inne",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": ""
    },
    {
      "text": "Opis stanu faktycznego",
      "style": "heading"
    },
    {
      "text": "Okres, którego dotyczą naruszenia: {{kiedy}}."
    },
    {
      "text": "{{opis}}"
    },
    {
      "text": "Sprawę zgłaszano pracodawcy: {{wczesniej}}.",
      "when": {
        "field": "wczesniej",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": ""
    },
    {
      "text": "Dowody",
      "style": "heading",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "dowody",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "swiadkowie",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "- dokumenty i inne dowody: {{dowody}};",
      "when": {
        "field": "dowody",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "- świadkowie: {{swiadkowie}}.",
      "when": {
        "field": "swiadkowie",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "dowody",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "swiadkowie",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Wnioski",
      "style": "heading"
    },
    {
      "text": "Wnoszę o:"
    },
    {
      "text": "- przeprowadzenie kontroli u pracodawcy w zakresie opisanych naruszeń i zastosowanie wobec niego środków przewidzianych w przepisach;"
    },
    {
      "text": "- pilne podjęcie czynności, ponieważ opisane warunki pracy stwarzają w mojej ocenie bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia pracowników;",
      "when": {
        "field": "bhp_pilne",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "- zawiadomienie mnie na piśmie, na adres podany powyżej, o sposobie załatwienia skargi."
    },
    {
      "text": ""
    },
    {
      "text": "Jeżeli rozpatrzenie skargi nie należy do właściwości Inspektoratu, wnoszę o jej przekazanie właściwemu organowi i zawiadomienie mnie o tym."
    },
    {
      "text": "Zastrzegam prawo dochodzenia roszczeń wynikających z opisanych zdarzeń przed sądem. Złożenie niniejszej skargi nie oznacza zrzeczenia się tych roszczeń.",
      "when": {
        "field": "roszczenia",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": ""
    },
    {
      "text": "Załączniki: {{zalaczniki}}.",
      "when": {
        "field": "zalaczniki",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": ""
    },
    {
      "text": ".............................................\npodpis {{g:skarzacy_rod|skarżącego|skarżącej}}",
      "style": "signature"
    }
  ],
  "presets": [
    {
      "id": "niewyplacone-wynagrodzenie",
      "label": "Niewypłacone wynagrodzenie",
      "anchor": "skarga-do-pip-niewyplacenie-wynagrodzenia",
      "description": "Wariant dla osoby, której pracodawca nie wypłaca pensji w terminie, wypłaca ją w części albo dokonuje bezpodstawnych potrąceń. Wynagrodzenie wypłaca się co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie (art. 85 § 1 Kodeksu pracy), a przy wypłacie raz w miesiącu najpóźniej w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca (art. 85 § 2). Niewypłacenie wynagrodzenia w ustalonym terminie jest zagrożone grzywną (art. 282 § 1 pkt 1). Kontrola nie zastąpi pozwu o zaległe kwoty.",
      "seoQuery": "skarga do PIP niewypłacenie wynagrodzenia",
      "listed": true,
      "values": {
        "n_wynagrodzenie": "true"
      }
    },
    {
      "id": "umowa-zlecenia-zamiast-umowy-o-prace",
      "label": "Praca bez umowy lub na zleceniu",
      "anchor": "skarga-do-pip-praca-bez-umowy-umowa-zlecenia",
      "description": "Wariant dla osoby pracującej na umowie zlecenia, która w praktyce wykonuje pracę pod kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez zlecającego. Takiej umowy nie wolno zastąpić umową cywilnoprawną (art. 22 § 1[2] Kodeksu pracy), a jej zawarcie jest zagrożone grzywną (art. 281 § 1 pkt 1). Gdy pracujesz bez żadnej umowy na piśmie, odznacz zlecenie i zaznacz pracę bez umowy (art. 29 § 2).",
      "seoQuery": "skarga do PIP praca bez umowy",
      "listed": true,
      "values": {
        "n_umowa_cywilna": "true"
      }
    },
    {
      "id": "mobbing",
      "label": "Mobbing lub dyskryminacja",
      "anchor": "skarga-do-pip-mobbing",
      "description": "Wariant dla pracownika nękanego, zastraszanego, poniżanego albo traktowanego gorzej z powodu płci, wieku, niepełnosprawności czy innej cechy. Pracodawca ma obowiązek przeciwdziałać mobbingowi (art. 94[3] § 1 Kodeksu pracy) i równo traktować pracowników (art. 18[3a] § 1). Kontrola sprawdza, czy pracodawca wykonuje te obowiązki, ale zadośćuczynienia ani odszkodowania nie przyznaje.",
      "seoQuery": "skarga do PIP na mobbing",
      "listed": true,
      "values": {
        "n_mobbing": "true"
      }
    },
    {
      "id": "poufna",
      "label": "Z zastrzeżeniem danych",
      "anchor": "skarga-do-pip-poufna-anonimowa",
      "description": "Wariant dla osoby, która nadal pracuje u pracodawcy albo obawia się reakcji i chce, żeby jej tożsamość nie została ujawniona. Pismo zawiera imię, nazwisko i adres skarżącego, ale z wyraźną prośbą o ich zachowanie w tajemnicy. Zakres tej ochrony określa ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy, której ten wzór nie opisuje.",
      "seoQuery": "anonimowa skarga do PIP",
      "listed": true,
      "values": {
        "poufnosc": "poufna"
      }
    },
    {
      "id": "nadgodziny",
      "label": "Nadgodziny i czas pracy",
      "anchor": "skarga-do-pip-nadgodziny-czas-pracy",
      "description": "Wariant dla pracownika, który pracuje ponad normy, a nadgodziny nie są ewidencjonowane ani płacone. Czas pracy co do zasady nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu w okresie rozliczeniowym (art. 129 § 1 Kodeksu pracy), z wyjątkami, które ten przepis wprost zastrzega, a za nadgodziny przysługuje dodatek 100% albo 50% wynagrodzenia (art. 151[1] § 1).",
      "seoQuery": "skarga do PIP nadgodziny",
      "listed": false,
      "values": {
        "n_nadgodziny": "true"
      }
    },
    {
      "id": "swiadectwo-pracy",
      "label": "Niewydane świadectwo pracy",
      "anchor": "skarga-do-pip-niewydanie-swiadectwa-pracy",
      "description": "Wariant dla osoby, której pracodawca po zakończeniu pracy nie wydał świadectwa pracy. Świadectwo wydaje się w dniu ustania stosunku pracy, a gdy z przyczyn obiektywnych nie jest to możliwe, w ciągu kolejnych 7 dni przesyła się je pocztą lub doręcza inaczej (art. 97 § 1 Kodeksu pracy). Jeżeli ten sam pracodawca zatrudnił Cię ponownie w ciągu 7 dni, świadectwo wydaje tylko na Twój wniosek, w ciągu 7 dni od jego złożenia (art. 97 § 1[1] i § 1[2]). Wydania nie można uzależniać od rozliczenia się pracownika z pracodawcą (art. 97 § 1[3]). Niewydanie świadectwa w terminie jest zagrożone grzywną (art. 282 § 1 pkt 3).",
      "seoQuery": "skarga do PIP brak świadectwa pracy",
      "listed": false,
      "values": {
        "n_swiadectwo": "true"
      }
    },
    {
      "id": "urlop",
      "label": "Nieudzielanie urlopu",
      "anchor": "skarga-do-pip-nieudzielanie-urlopu",
      "description": "Wariant dla pracownika, któremu pracodawca odmawia urlopu wypoczynkowego albo zaniża jego wymiar. Prawo do corocznego, płatnego urlopu przysługuje każdemu pracownikowi i nie można się go zrzec (art. 152 Kodeksu pracy), a nieudzielenie urlopu lub bezpodstawne obniżenie wymiaru jest zagrożone grzywną (art. 282 § 1 pkt 2).",
      "seoQuery": "skarga do PIP urlop",
      "listed": false,
      "values": {
        "n_urlop": "true"
      }
    },
    {
      "id": "bhp",
      "label": "Naruszenia BHP",
      "anchor": "skarga-do-pip-naruszenia-bhp",
      "description": "Wariant dla osoby, która widzi zagrożenia w zakładzie: niesprawne maszyny, brak środków ochrony, pracę na wysokości bez zabezpieczeń. Za stan BHP odpowiada pracodawca (art. 207 § 1 Kodeksu pracy), a grzywną zagrożony jest każdy, kto kieruje pracownikami lub innymi osobami fizycznymi i nie przestrzega przepisów BHP (art. 283 § 1), więc także wobec zleceniobiorców.",
      "seoQuery": "skarga do PIP BHP",
      "listed": false,
      "values": {
        "n_bhp": "true"
      }
    }
  ],
  "legalRefs": [
    {
      "law": "Kodeks postępowania administracyjnego",
      "lawId": "1960-168",
      "section": "63",
      "note": "forma wnoszenia podań; podania wniesione na zwykły adres e-mail organu pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej (§ 1); adres wnoszącego w podaniu (§ 2); podpis (§ 3); potwierdzenie wniesienia na żądanie (§ 4)"
    },
    {
      "law": "Kodeks postępowania administracyjnego",
      "lawId": "1960-168",
      "section": "221",
      "note": "prawo składania skarg do organów państwowych (§ 1); skarga w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą (§ 3)"
    },
    {
      "law": "Kodeks postępowania administracyjnego",
      "lawId": "1960-168",
      "section": "225",
      "note": "zakaz narażania na uszczerbek lub zarzut z powodu złożenia skargi w granicach prawem dozwolonych (§ 1)"
    },
    {
      "law": "Kodeks postępowania administracyjnego",
      "lawId": "1960-168",
      "section": "231",
      "note": "organ niewłaściwy w terminie 7 dni przekazuje skargę właściwemu organowi, zawiadamiając skarżącego, albo wskazuje mu właściwy organ (§ 1)"
    },
    {
      "law": "Kodeks postępowania administracyjnego",
      "lawId": "1960-168",
      "section": "237",
      "note": "załatwienie skargi bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu miesiąca (§ 1); zawiadomienie skarżącego o sposobie załatwienia (§ 3)"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "18-3a",
      "note": "równe traktowanie w zatrudnieniu i katalog przyczyn dyskryminacji (§ 1); molestowanie (§ 5) i molestowanie seksualne (§ 6); zakaz negatywnych konsekwencji za przeciwstawianie się molestowaniu (§ 7)"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "18-3e",
      "note": "zakaz niekorzystnego traktowania pracownika za skorzystanie z uprawnień z tytułu naruszenia przepisów prawa pracy (§ 1) oraz pracownika, który go wspierał (§ 2); odszkodowanie nie niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę dla pracownika, którego prawa naruszono (§ 3); nowe brzmienie od 5 listopada 2026 r."
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "18-4",
      "note": "nadzór i kontrolę przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów i zasad BHP, sprawuje Państwowa Inspekcja Pracy (§ 1); organizację określają odrębne przepisy (§ 3)"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "22",
      "note": "cechy stosunku pracy (§ 1); zatrudnienie w tych warunkach jest stosunkiem pracy bez względu na nazwę umowy (§ 1[1]); zakaz zastępowania umowy o pracę umową cywilnoprawną (§ 1[2])"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "29",
      "note": "umowę o pracę zawiera się na piśmie, a gdy tego nie zrobiono, pracodawca przed dopuszczeniem do pracy potwierdza na piśmie jej ustalenia (§ 2)"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "85",
      "note": "wypłata wynagrodzenia co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie (§ 1), przy wypłacie miesięcznej najpóźniej w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca (§ 2); wgląd w dokumenty, na których podstawie obliczono wynagrodzenie (§ 5)"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "94",
      "note": "obowiązki pracodawcy, w tym zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy (pkt 4) oraz terminowa i prawidłowa wypłata wynagrodzenia (pkt 5)"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "94-3",
      "note": "obowiązek przeciwdziałania mobbingowi (§ 1), definicja mobbingu (§ 2), zadośćuczynienie (§ 3) i odszkodowanie (§ 4); nowe brzmienie od 5 listopada 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1046)"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "97",
      "note": "termin wydania świadectwa pracy (§ 1, § 1[1], § 1[2]); zakaz uzależniania wydania od rozliczenia się pracownika (§ 1[3]); wniosek o sprostowanie w ciągu 14 dni i żądanie sprostowania przed sądem pracy (§ 2[1])"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "129",
      "note": "normy czasu pracy: 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu w okresie rozliczeniowym do 4 miesięcy, z wyjątkami zastrzeżonymi w tym przepisie (§ 1), z jego przedłużeniem do 12 miesięcy (§ 2)"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "131",
      "note": "tygodniowy czas pracy z nadgodzinami nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w okresie rozliczeniowym (§ 1), z wyjątkiem pracowników zarządzających zakładem (§ 2)"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "151",
      "note": "pojęcie pracy w godzinach nadliczbowych i przesłanki jej dopuszczalności (§ 1); limit 150 godzin rocznie z tytułu szczególnych potrzeb pracodawcy (§ 3); inny limit może ustalać układ zbiorowy lub regulamin pracy, a umowa o pracę tylko wtedy, gdy pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym lub nie musi ustalać regulaminu pracy (§ 4)"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "151-1",
      "note": "dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych: 100% w nocy, w niedziele i święta niebędące dniami pracy oraz w dniu wolnym udzielonym za pracę w niedzielę lub święto, 50% w pozostałe dni (§ 1)"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "152",
      "note": "prawo do corocznego, płatnego urlopu wypoczynkowego; zakaz zrzeczenia się"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "154",
      "note": "wymiar urlopu: 20 dni przy zatrudnieniu krótszym niż 10 lat, 26 dni przy co najmniej 10 latach (§ 1); proporcjonalnie przy niepełnym wymiarze czasu pracy (§ 2)"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "207",
      "note": "odpowiedzialność pracodawcy za stan BHP (§ 1); obowiązek zapewnienia wykonania nakazów i wystąpień organów nadzoru nad warunkami pracy (§ 2 pkt 6)"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "210",
      "note": "prawo powstrzymania się od pracy, gdy warunki niezgodne z przepisami BHP stwarzają bezpośrednie zagrożenie (§ 1), a gdy to nie usuwa zagrożenia - oddalenia się z miejsca zagrożenia (§ 2), w obu przypadkach z zawiadomieniem przełożonego; bez niekorzystnych konsekwencji (§ 2[1]) i z zachowaniem wynagrodzenia (§ 3); nie dotyczy pracownika, którego obowiązkiem jest ratowanie życia lub mienia (§ 5)"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "281",
      "note": "grzywna od 2000 zł do 60 000 zł m.in. za umowę cywilnoprawną zamiast umowy o pracę (§ 1 pkt 1), niepotwierdzenie umowy na piśmie przed dopuszczeniem do pracy (pkt 2), naruszenie przepisów o czasie pracy (pkt 5) i nieprowadzenie dokumentacji pracowniczej (pkt 6)"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "282",
      "note": "grzywna od 2000 zł do 60 000 zł za niewypłacenie wynagrodzenia w terminie (§ 1 pkt 1), nieudzielenie urlopu (pkt 2), niewydanie świadectwa pracy w terminie (pkt 3) i niewykonanie orzeczenia sądu pracy (§ 2)"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "283",
      "note": "grzywna od 2000 zł do 60 000 zł za nieprzestrzeganie przepisów i zasad BHP przez osobę kierującą pracownikami lub innymi osobami fizycznymi (§ 1), niewykonanie nakazu i utrudnianie działalności PIP (§ 2 pkt 7 i 8)"
    },
    {
      "law": "Kodeks pracy",
      "lawId": "1974-141",
      "section": "291",
      "note": "roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności (§ 1); terminów nie można skracać ani przedłużać umową (§ 4)"
    }
  ],
  "faq": [
    {
      "q": "Czy skarga do PIP może być anonimowa?",
      "a": "Postępowanie ze skargami bez danych skarżącego regulują ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy i przepisy wykonawcze o skargach, których ten wzór nie opisuje. Dlatego wzór zakłada podanie imienia, nazwiska i adresu z wyraźną prośbą o zachowanie ich w tajemnicy. Przepisy KPA o podaniach wymagają wskazania osoby i adresu (art. 63 § 2), a adres jest potrzebny do zawiadomienia o załatwieniu skargi. Prośba o poufność nie zastąpi ostrożności w opisie: szczegóły, które zna tylko jedna osoba, zdradzą autora."
    },
    {
      "q": "Ile czeka się na odpowiedź inspekcji pracy?",
      "a": "Jeżeli do skargi stosuje się dział VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, organ powinien ją załatwić bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu miesiąca (art. 237 § 1), i zawiadomić skarżącego o sposobie załatwienia (art. 237 § 3). Terminów samej kontroli określonych w ustawie o PIP ten wzór nie opisuje. W praktyce przy rozległej sprawie kontrola może wymagać więcej czasu niż odpowiedź na pismo, dlatego podaj telefon, żeby inspektor mógł dopytać o szczegóły."
    },
    {
      "q": "Czy pracodawca może mnie zwolnić za skargę do PIP?",
      "a": "Kodeks pracy zakazuje niekorzystnego traktowania pracownika za skorzystanie z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia przepisów prawa pracy i wprost wskazuje, że nie może to być przyczyną wypowiedzenia ani rozwiązania umowy bez wypowiedzenia (art. 18[3e] § 1). Pracownik, którego prawa pracodawca w ten sposób naruszył, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę (art. 18[3e] § 3, w brzmieniu sprzed 5 listopada 2026 r.). Od 5 listopada 2026 r. przepis ma nowe brzmienie, którego ten wzór nie przytacza. Zachowaj kopię skargi z datą nadania, bo przy zwolnieniu wkrótce po niej to ważny dowód. Pracodawca, który chce zwolnić, i tak musi zachować przepisy o wypowiadaniu umów."
    },
    {
      "q": "Czy PIP odzyska moje zaległe wynagrodzenie?",
      "a": "Inspekcja może zmusić pracodawcę do przestrzegania prawa i doprowadzić do ukarania go grzywną (art. 282 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy), ale nie zasądza Ci pieniędzy. Zaległą pensję, dodatek za nadgodziny czy ekwiwalent za urlop dochodzisz od pracodawcy, a gdy nie płaci, pozwem. Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się po 3 latach od dnia, w którym stały się wymagalne (art. 291 § 1). Przy zaległości sprzed ponad dwóch lat nie czekaj z pozwem na wynik kontroli."
    },
    {
      "q": "Czy skargę może złożyć osoba na umowie zlecenia?",
      "a": "Tak. Gdy pracujesz pod kierownictwem zlecającego, w miejscu i czasie, które on wyznacza, Twoje zatrudnienie jest stosunkiem pracy bez względu na nazwę umowy (art. 22 § 1 i § 1[1] Kodeksu pracy), a zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną jest niedopuszczalne (art. 22 § 1[2]). Przepisów BHP musi przestrzegać każdy, kto kieruje pracownikami lub innymi osobami fizycznymi (art. 283 § 1), więc także wobec zleceniobiorców. Zarzutu zaniżonej stawki godzinowej na zleceniu ten wzór nie obsługuje, bo reguluje ją ustawa, której nie opisujemy."
    },
    {
      "q": "Jak złożyć skargę - pocztą, osobiście czy elektronicznie?",
      "a": "Najpewniej pocztą listem poleconym albo osobiście w inspektoracie, z prośbą o potwierdzenie przyjęcia na kopii. W postępowaniu KPA organ potwierdza wniesienie podania, jeżeli wnoszący tego zażąda (art. 63 § 4). Elektronicznie podania wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych albo przez konto w systemie teleinformatycznym organu, a podania wysłane na zwykły adres e-mail pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej (art. 63 § 1). Pismo papierowe podpisz własnoręcznie."
    }
  ],
  "disclaimer": "Ogólny szablon, nie stanowi pomocy prawnej w indywidualnej sprawie. Dokument generowany wyłącznie po stronie klienta."
}