Porozumienie o potrąceniu wzajemnych wierzytelności - wzór 2026 za darmo

Porozumienie o potrąceniu, nazywane też umową kompensaty, to umowa, w której dwie strony będące jednocześnie wobec siebie dłużnikami i wierzycielami zgodnie umarzają wzajemne wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej i ustalają, kto, ile i do kiedy dopłaca pozostałe saldo. Kodeks cywilny zna potrącenie jednostronne, dokonywane oświadczeniem złożonym drugiej stronie, gdy obie wierzytelności są pieniężne lub gatunkowe, wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem (art. 498 i 499 Kodeksu cywilnego, Dz.U. 1964 poz. 93). Porozumienie opiera się na swobodzie umów (art. 353 z indeksem 1) i pozwala objąć także wierzytelności jeszcze niewymagalne, ale nie może obejść ustawowych wyłączeń: przez potrącenie nie umarza się między innymi wierzytelności alimentacyjnych, nieulegających zajęciu i wynikających z czynów niedozwolonych (art. 505). Potrącenie z wynagrodzenia za pracę należności spoza katalogu art. 87 Kodeksu pracy wymaga zgody pracownika wyrażonej na piśmie i zachowania kwoty wolnej od potrąceń (art. 91 Kodeksu pracy).

Uzupełnij dane

Twoje dane nie opuszczają przeglądarki. Dokument powstaje bezpośrednio na Twoim urządzeniu i nic z tego, co wpiszesz, nie jest nigdzie wysyłane.

Rozpoczęty dokument zostaje zapisany wyłącznie w Twojej przeglądarce i po 48 godzinach sam się usuwa.

Porozumienie o potrąceniu wzajemnych wierzytelności - kiedy stosować

Porozumienie o potrąceniu przydaje się wszędzie tam, gdzie pieniądze musiałyby przejść w obie strony: firma, która jednocześnie sprzedaje kontrahentowi i od niego kupuje, najemca oddający mieszkanie z zaległym czynszem i niezwróconą kaucją, znajomi rozliczający pożyczkę z wynagrodzeniem za wykonaną usługę. Zamiast dwóch przelewów strony umarzają wierzytelności nawzajem do wysokości niższej (art. 498 § 2 Kodeksu cywilnego), a przelew idzie tylko na różnicę.

Jednostronne potrącenie wystarcza, gdy spełnione są wszystkie warunki z art. 498 § 1: obie wierzytelności są pieniężne albo gatunkowe tej samej jakości, obie są wymagalne i obie mogą być dochodzone przed sądem. Wtedy jedna strona składa oświadczenie, a jego skutek sięga chwili, gdy potrącenie stało się możliwe (art. 499). Porozumienie jest potrzebne, gdy któregoś warunku brakuje, najczęściej wymagalności, albo gdy strony chcą przy okazji zamknąć sprawy, których samo potrącenie nie rozstrzyga: kolejność umarzania faktur, los odsetek, termin zapłaty salda. Opiera się na swobodzie umów (art. 353 z indeksem 1), która ma granice: umowa sprzeczna z ustawą albo mająca na celu jej obejście jest nieważna (art. 58 § 1).

Osobny wariant dotyczy pracy. Bez zgody pracownika pracodawca potrąca z pensji tylko należności wymienione w art. 87 § 1 Kodeksu pracy, między innymi zaliczki pieniężne i sumy egzekwowane na podstawie tytułów wykonawczych. Każdą inną należność, na przykład niespłaconą pożyczkę, potrąca wyłącznie za zgodą pracownika wyrażoną na piśmie (art. 91 § 1) i z zachowaniem kwoty wolnej od potrąceń (art. 91 § 2). Formularz ma dla tej sytuacji odrębną treść pisma.

Niezbędne elementy dokumentu

ElementCo musi zawierać
Oznaczenie stronImię i nazwisko lub nazwa, adres, PESEL, NIP albo KRS. Przy spółce podpisuje osoba uprawniona do reprezentacji według rejestru.
Opis wierzytelności każdej ze stronTytuł (numer faktury, data umowy, okres), kwota i najlepiej termin wymagalności. Z opisu musi wynikać, która należność wygasła.
Kwota potrąceniaZwykle kwota wierzytelności niższej, bo do tej wysokości wierzytelności umarzają się nawzajem (art. 498 § 2 Kodeksu cywilnego).
Dzień umorzeniaW porozumieniu ustalają go strony. Przy jednostronnym oświadczeniu skutek sięga chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe (art. 499).
Kolejność umarzania przy kilku należnościachBez wskazania stosuje się odpowiednio reguły zaliczenia zapłaty (art. 503 i 451 Kodeksu cywilnego).
Saldo po potrąceniuKtórej stronie się należy, w jakiej kwocie, w jakim terminie i na jaki rachunek.
Rozliczenie odsetekCzy kwoty obejmują odsetki, czy strony się z nich zwalniają (art. 508), czy rozliczają je osobno.
Przy wynagrodzeniu za pracę - pisemna zgoda pracownikaKwota i tytuł należności, sposób potrącenia i zachowanie kwoty wolnej (art. 91 Kodeksu pracy). Podpis własnoręczny albo kwalifikowany podpis elektroniczny (art. 78 i 78 z indeksem 1 Kodeksu cywilnego).

Najczęstsze błędy

Porozumienie o potrąceniu czy jednostronne oświadczenie

Kodeks cywilny zna potrącenie jako jednostronne uprawnienie. Każda ze stron, która jest jednocześnie dłużnikiem i wierzycielem drugiej, może potrącić swoją wierzytelność, jeżeli obie są pieniężne lub gatunkowe tej samej jakości, wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem (art. 498 § 1). Wystarcza oświadczenie złożone drugiej stronie, a jego skutek sięga chwili, w której potrącenie stało się możliwe (art. 499). Zgoda drugiej strony nie jest do tego potrzebna.

Porozumienie działa inaczej: to umowa, więc wymaga podpisu obu stron, ale w zamian pozwala wyjść poza warunki z art. 498 § 1. Strony mogą umorzyć wierzytelność, której termin jeszcze nie nadszedł, ustalić własny dzień umorzenia, wskazać kolejność umarzania faktur i rozstrzygnąć o odsetkach. Granicą jest ustawa: wierzytelności wymienione w art. 505 nie mogą być umorzone przez potrącenie, a umowa mająca na celu obejście ustawy jest nieważna (art. 58 § 1). Jeżeli druga strona nie chce podpisać porozumienia, a obie wierzytelności spełniają warunki z art. 498 § 1, pozostaje jednostronne oświadczenie o potrąceniu.

Jak rozliczyć kolejność, odsetki i saldo

Przy jednej należności po każdej stronie kolejność nie ma znaczenia. Przy kilku ma, bo od niej zależy, która faktura zostaje otwarta, od kiedy liczą się od niej odsetki i kiedy się przedawni. Do potrącenia stosuje się odpowiednio przepisy o zaliczeniu zapłaty (art. 503). Wierzyciel może przede wszystkim zaliczyć kwotę na zaległe należności uboczne oraz zalegające świadczenia główne (art. 451 § 1), a w braku oświadczenia stron kwota idzie na dług wymagalny, a z kilku wymagalnych na najdawniej wymagalny (art. 451 § 3). Najprościej wpisać kolejność wprost.

Odsetki za opóźnienie należą się od świadczenia pieniężnego, z którym dłużnik się opóźnia, nawet bez szkody (art. 481 § 1). Porozumienie powinno rozstrzygnąć, czy kwoty obejmują odsetki do dnia umorzenia, czy strony wzajemnie zwalniają się z odsetek, co wymaga przyjęcia zwolnienia przez dłużnika (art. 508), czy odsetki rozlicza się osobno. Jeżeli odsetki weszły do salda, pamiętaj, że od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od wytoczenia powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie ich do dłużnej sumy (art. 482 § 1).

Przykład wypełnienia

Strona A ma wobec Strony B faktury nr 14/2026 na 8 000 zł (wymagalna 10 marca) i nr 19/2026 na 5 000 zł (wymagalna 10 kwietnia), razem 13 000 zł. Strona B ma wobec Strony A fakturę nr 3/2026 na 10 000 zł. Kwota potrącenia: 10 000 zł. Kolejność: najpierw faktura nr 14/2026 w całości (8 000 zł), następnie faktura nr 19/2026 w części (2 000 zł). Faktura nr 3/2026 wygasa w całości. Saldo na rzecz Strony A: 3 000 zł z faktury nr 19/2026, płatne przez Stronę B do 15 maja.

Warianty i przykładowe sytuacje

Kompensata faktur między firmami

Wariant dla dwóch przedsiębiorców, którzy jednocześnie kupują od siebie i sprzedają sobie nawzajem, więc mają otwarte faktury po obu stronach. Zamiast dwóch przelewów strony umarzają faktury do wysokości niższej kwoty (art. 498 § 2 Kodeksu cywilnego). Przy kilku fakturach kluczowe jest wskazanie kolejności umarzania, bo bez niego stosuje się odpowiednio reguły zaliczenia zapłaty (art. 503 i 451).

Wypełnij ten wariant w generatorze

Kompensata częściowa z saldem

Wariant, w którym wierzytelności stron są różnej wysokości. Umarzają się tylko do wysokości niższej (art. 498 § 2 Kodeksu cywilnego), a różnica zostaje do zapłaty. Porozumienie wskazuje, której stronie należy się saldo, w jakiej kwocie, do kiedy i na jaki rachunek. W § 1 obie strony potwierdzają istnienie i wysokość obu wierzytelności, co już jest ich uznaniem. Takie uznanie przerywa bieg przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 2 Kodeksu cywilnego), a po przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo (art. 124 § 1). Na życzenie porozumienie zawiera dodatkowo wyraźne uznanie salda przez dłużnika.

Wypełnij ten wariant w generatorze

Kaucja i zaległy czynsz

Wariant na zakończenie najmu: wynajmujący ma wobec najemcy zaległy czynsz lub opłaty, a najemca ma prawo do zwrotu kaucji. Porozumienie zamyka rozliczenie jednym dokumentem i wskazuje, kto dopłaca różnicę. Zasady zabezpieczenia i zwrotu kaucji przy najmie lokalu mieszkalnego reguluje ustawa o ochronie praw lokatorów; ten wzór jej nie zastępuje, więc przed podpisaniem sprawdź jej przepisy.

Wypełnij ten wariant w generatorze

Potrącenie z wynagrodzenia

Wariant, w którym pracodawca ma wobec pracownika należność spoza katalogu art. 87 § 1 Kodeksu pracy, na przykład niespłaconą pożyczkę, i chce ją potrącić z pensji. Wymaga to zgody pracownika wyrażonej na piśmie (art. 91 § 1), a zgoda nie uchyla kwoty wolnej od potrąceń (art. 91 § 2). Pismo określa kwotę, sposób potrącenia i wynagrodzenie, od którego się zaczyna.

Wypełnij ten wariant w generatorze

Potrącenie przed terminem wymagalności

Wariant dla sytuacji, w której termin zapłaty co najmniej jednej wierzytelności jeszcze nie nadszedł. Jednostronne potrącenie wymaga, żeby obie wierzytelności były wymagalne (art. 498 § 1 Kodeksu cywilnego), więc tu potrzebna jest umowa obu stron oparta na swobodzie umów (art. 353 z indeksem 1), w której każda godzi się na umorzenie przed terminem.

Wypełnij ten wariant w generatorze

Pożyczka i wynagrodzenie za usługę

Wariant dla osób prywatnych lub drobnych zleceniobiorców: jedna strona pożyczyła drugiej pieniądze, a potem wykonała dla niej usługę albo sama ją zamówiła. Zamiast zwracać pożyczkę i osobno płacić za usługę, strony umarzają obie należności do wysokości niższej (art. 498 § 2 Kodeksu cywilnego) i dopłacają tylko różnicę.

Wypełnij ten wariant w generatorze

Porozumienie o potrąceniu wzajemnych wierzytelności - pełna treść wzoru

To jest kompletna treść wzoru. Puste miejsca uzupełni generator powyżej - albo skopiuj tekst i uzupełnij go ręcznie.

Pokaż pełną treść wzoru
POROZUMIENIE O POTRĄCENIU WZAJEMNYCH WIERZYTELNOŚCI
(umowa kompensaty)
zawarte w dniu ........................... w miejscowości ........................... pomiędzy:
..........................., ..........................., ...........................,
zwanym dalej „Stroną A”,
a
..........................., ..........................., ...........................,
zwanym dalej „Stroną B”, łącznie zwanymi dalej „Stronami”, o następującej treści.
§ 1. Wierzytelności Stron
Stronie A przysługuje wobec Strony B wierzytelność w kwocie ..........................., wynikająca z: ............................
Stronie B przysługuje wobec Strony A wierzytelność w kwocie ..........................., wynikająca z: ............................
Strony zgodnie potwierdzają istnienie i wysokość wierzytelności opisanych powyżej.
§ 2. Potrącenie
Strony zgodnie postanawiają potrącić wzajemne wierzytelności opisane w § 1 do kwoty ........................... (słownie: ...........................). Wskutek potrącenia wierzytelności te umarzają się nawzajem do tej kwoty.
§ 3. Postanowienia końcowe
W sprawach nieuregulowanych Porozumieniem stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. Porozumienie sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze Stron.
.............................................
Strona A
.............................................
Strona B

Porozumienie o potrąceniu wzajemnych wierzytelności wzór Word (DOCX)

Wzór porozumienie o potrąceniu wzajemnych wierzytelności w formacie Word pobierzesz z generatora przyciskiem „Pobierz Word (DOCX)” - za darmo, bez rejestracji, z już wpisanymi danymi.

Porozumienie o potrąceniu wzajemnych wierzytelności wzór PDF

Ten sam dokument pobierzesz także jako PDF gotowy do wydruku i podpisu. Plik powstaje w Twojej przeglądarce, danych nigdzie nie wysyłamy.

Porozumienie o potrąceniu wzajemnych wierzytelności do pobrania za darmo

Wzór jest darmowy w pełnej wersji - żadnego okresu próbnego, żadnego adresu e-mail. Wypełnij, pobierz, podpisz.

Aktualność wzoru na rok 2026

Wzór odpowiada stanowi prawnemu na rok 2026. Powołane przepisy sprawdzamy na bieżąco z tekstem ujednoliconym publikowanym przez Sejm (api.sejm.gov.pl).

Najczęściej zadawane pytania

Czy porozumienie o potrąceniu musi mieć formę pisemną?

Przepisy Kodeksu cywilnego o potrąceniu nie zastrzegają dla niego formy szczególnej, a oświadczenie woli może być co do zasady wyrażone przez każde zachowanie, które ujawnia wolę w sposób dostateczny (art. 60). Pismo podpisane przez obie strony jest jednak jedynym praktycznym dowodem tego, które należności wygasły i w jakiej kwocie. Inaczej przy wynagrodzeniu za pracę: zgoda pracownika na potrącenie musi być wyrażona na piśmie (art. 91 § 1 Kodeksu pracy), czyli z własnoręcznym podpisem albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym (art. 78 i 78 z indeksem 1 Kodeksu cywilnego).

Czy można potrącić fakturę, której termin płatności jeszcze nie minął?

Jednostronnie nie, bo art. 498 § 1 wymaga, żeby obie wierzytelności były wymagalne. W porozumieniu strony mogą jednak zgodnie objąć potrąceniem także wierzytelności niewymagalne, korzystając ze swobody umów (art. 353 z indeksem 1); w formularzu służy do tego osobne pole. Odrębną sytuacją jest odroczenie terminu: jeżeli udzielił go sąd albo wierzyciel bezpłatnie, potrącenie nie jest wyłączone (art. 501).

Czy można potrącić wierzytelność przedawnioną?

Jednostronnie tylko wtedy, gdy w chwili, w której potrącenie stało się możliwe, przedawnienie jeszcze nie nastąpiło (art. 502 Kodeksu cywilnego). W porozumieniu strony mogą rozliczyć także wierzytelność przedawnioną, ale strona, przeciwko której ona przysługuje, faktycznie ją wtedy zaspokaja. Dla konsumenta ma to szczególne znaczenie, bo po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko niemu (art. 117 § 2 z indeksem 1). Zanim podpiszesz, sprawdź daty wymagalności obu wierzytelności.

Czy pracodawca może potrącić pożyczkę z pensji bez zgody pracownika?

Nie. Bez zgody pracodawca potrąca tylko należności wymienione w art. 87 § 1 i 7 Kodeksu pracy, w tym sumy egzekwowane na podstawie tytułów wykonawczych, zaliczki pieniężne i kary pieniężne. Każda inna należność, także pożyczka udzielona przez pracodawcę, wymaga zgody pracownika wyrażonej na piśmie (art. 91 § 1). Nawet ze zgodą pracownik musi otrzymać kwotę wolną od potrąceń, która przy należnościach pracodawcy odpowiada minimalnemu wynagrodzeniu po odliczeniu składek, zaliczki na podatek i wpłat do PPK (art. 91 § 2 pkt 1).

Faktura została sprzedana firmie windykacyjnej. Czy nadal mogę ją potrącić?

Wierzyciel może przenieść wierzytelność na osobę trzecią bez zgody dłużnika (art. 509), więc najpierw ustal, kto jest dziś wierzycielem. Dopóki zbywca nie zawiadomił Cię o przelewie, czynności dokonane z nim mają skutek wobec nabywcy, chyba że o przelewie wiedziałeś (art. 512). Po przelewie możesz potrącić z przelanej wierzytelności swoją wierzytelność wobec zbywcy, chociażby stała się wymagalna po zawiadomieniu, ale nie wtedy, gdy stała się wymagalna później niż wierzytelność przelana (art. 513 § 2).

Czy kaucję można rozliczyć z zaległym czynszem?

Porozumienie jest do tego wygodnym narzędziem, bo zamyka rozliczenie najmu jednym dokumentem: wynajmujący wskazuje zaległy czynsz i opłaty, najemca swoje roszczenie o zwrot kaucji, a strony ustalają, kto dopłaca różnicę. Opisz dokładnie, za które miesiące i jakie opłaty potrącacie, a stan lokalu udokumentuj protokołem zdawczo-odbiorczym. Zasady zabezpieczenia i zwrotu kaucji przy najmie lokalu mieszkalnego reguluje ustawa o ochronie praw lokatorów; ten wzór jej nie zastępuje, więc przed podpisaniem sprawdź, jakie należności kaucja zabezpiecza i w jakim terminie trzeba ją zwrócić.

Podstawa prawna

Powołane przepisy ostatnio sprawdzone maszynowo z tekstem ujednoliconym w serwisie Sejmu (api.sejm.gov.pl) dnia 21.09.2026. Zmiany w przepisach śledzimy na bieżąco.

Powiązane dokumenty

Maszynowo czytelny schemat tego dokumentu: porozumienie-o-potraceniu.json