Sporządzono.pl

Wniosek do sądu o opiekę nad dzieckiem - wzór 2026 za darmo

Wniosek o opiekę nad dzieckiem to pismo do sądu opiekuńczego, w którym krewny albo rodzic prosi o rozstrzygnięcie, kto ma sprawować pieczę nad małoletnim. Sąd może ustanowić opiekuna prawnego, umieścić dziecko w rodzinie zastępczej u dziadków lub rodzeństwa albo powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców żyjących osobno (art. 145, art. 112 z indeksem 5 i art. 107 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, Dz.U. 1964 poz. 59). Sprawę rozpoznaje w postępowaniu nieprocesowym sąd rejonowy jako sąd rodzinny właściwy dla miejsca zamieszkania dziecka (art. 507, 568 i art. 569 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Opiekę ustanawia się tylko wtedy, gdy żadnemu z rodziców nie przysługuje władza rodzicielska albo rodzice są nieznani (art. 94 § 3 KRO). Jeżeli jedno z rodziców nie żyje albo zostało pozbawione władzy, władza przysługuje drugiemu (art. 94 § 1), a postanowienia o powierzeniu wykonywania, zawieszeniu i pozbawieniu władzy zapadają po rozprawie i są skuteczne dopiero po uprawomocnieniu (art. 579 kpc).

Uzupełnij dane

Twoje dane nie opuszczają przeglądarki. Dokument powstaje bezpośrednio na Twoim urządzeniu i nic z tego, co wpiszesz, nie jest nigdzie wysyłane.

Rozpoczęty dokument zostaje zapisany wyłącznie w Twojej przeglądarce i po 48 godzinach sam się usuwa.

Wniosek do sądu o opiekę nad dzieckiem - kiedy stosować

Ten wniosek składasz, gdy dziecko trzeba prawnie powierzyć osobie, która faktycznie się nim zajmuje. Najczęściej robią to dziadkowie, ciocia albo dorosłe rodzeństwo, gdy rodzice nie żyją, są nieznani albo sąd pozbawił ich władzy rodzicielskiej lub ją zawiesił. Sąd ustanawia wtedy opiekuna prawnego, który sprawuje pieczę nad osobą i majątkiem dziecka pod nadzorem sądu (art. 94 § 3 i art. 155 § 1 KRO). Bez postanowienia sądu osoba wychowująca dziecko nie staje się jego przedstawicielem ustawowym; są nimi rodzice pozostający przy władzy (art. 98 § 1).

Gdy rodzice żyją i mają władzę, ale nie sprawują pieczy, drogą jest rodzinna piecza zastępcza. Sąd umieszcza dziecko w rodzinie zastępczej, gdy dobro dziecka jest zagrożone, a wcześniejsze środki i pomoc dla rodziny nie usunęły zagrożenia, chyba że zagrożenie jest poważne (art. 109 § 1 i art. 112 z indeksem 3 § 1). Funkcję tę może powierzyć dziadkom albo rodzeństwu dziecka (art. 109 § 2 pkt 5 i art. 112 z indeksem 5 § 1). Rodzic, który po rozstaniu bez rozwodu chce, by dziecko mieszkało z nim, wnosi o powierzenie mu wykonywania władzy rodzicielskiej i ustalenie miejsca zamieszkania dziecka (art. 107 § 2). Jeżeli rodzice są zgodni, prościej przedstawić sądowi pisemne porozumienie rodzicielskie (art. 107 § 1).

Jeżeli szukasz druku dla pracodawcy albo dla ZUS, to nie ten dokument. W sprawie zwolnienia od pracy na opiekę nad dzieckiem składa się pracodawcy osobne oświadczenie rodzica, a o zasiłek opiekuńczy wnioskuje się w ZUS na druku Z-15A. Oba mają własne zasady, których ten wzór nie omawia; wzór oświadczenia dla pracodawcy znajdziesz w powiązanych dokumentach.

Niezbędne elementy dokumentu

ElementCo musi zawierać
Oznaczenie sąduSąd rejonowy jako sąd rodzinny miejsca zamieszkania dziecka, a w jego braku miejsca pobytu (art. 507, 568 i art. 569 § 1 kpc).
Wnioskodawca i zainteresowaniWniosek czyni zadość przepisom o pozwie, ale zamiast pozwanego wymienia się zainteresowanych (art. 511 § 1 kpc), czyli każdego, czyich praw dotyczy wynik sprawy (art. 510 § 1), przede wszystkim żyjących rodziców.
Dane dziecka i miejsce jego pobytuImię, nazwisko, data urodzenia, PESEL oraz to, gdzie i u kogo dziecko faktycznie mieszka.
Sytuacja prawna obojga rodzicówŚmierć, pozbawienie, zawieszenie władzy albo rodzic nieznany. Od tego zależy, czy w ogóle można ustanowić opiekę (art. 94 KRO).
Dokładnie określone żądanieKto ma zostać opiekunem lub rodziną zastępczą, a w wariancie rodzica także zakres ograniczenia władzy drugiego rodzica (art. 107 § 2 KRO).
Uzasadnienie i dowodyFakty z datami, dokumenty (akty urodzenia i zgonu, odpisy orzeczeń) oraz świadkowie. Sąd może też zlecić wywiad środowiskowy (art. 570 z indeksem 1 kpc).
Wniosek o zabezpieczenie, jeżeli sprawa jest pilnaOsobne żądanie z konkretnym uzasadnieniem, dlaczego nie można czekać na prawomocne rozstrzygnięcie.
Podpis i odpisyPodpis wnioskodawcy, a przy wspólnej opiece (która przysługuje tylko małżonkom, art. 146 KRO) podpisy obojga małżonków, oraz odpisy wniosku dla uczestników.

Najczęstsze błędy

Opiekun prawny czy rodzina zastępcza - czym się różnią

Opiekun prawny zastępuje rodziców w pełnym zakresie: sprawuje pieczę nad osobą i majątkiem dziecka, ale pod nadzorem sądu opiekuńczego (art. 155 § 1 KRO). We wszelkich ważniejszych sprawach potrzebuje zezwolenia sądu (art. 156), po objęciu opieki sporządza inwentarz majątku dziecka (art. 160 § 1) i składa sądowi sprawozdania (art. 595 kpc). Jeżeli rodzice uczestniczą w bieżącej pieczy, informuje ich o ważniejszych decyzjach (art. 158). Wynagrodzenia nie przyznaje się, gdy nakład pracy jest nieznaczny, gdy opieka wiąże się z pełnieniem funkcji rodziny zastępczej albo gdy czyni zadość zasadom współżycia społecznego (art. 162 § 2).

Rodzina zastępcza ma węższy zakres: bieżącą pieczę, wychowanie i reprezentowanie dziecka w tych sprawach, w tym w dochodzeniu świadczeń na jego potrzeby. Pozostałe prawa wynikające z władzy rodzicielskiej zostają przy rodzicach, chyba że sąd postanowi inaczej (art. 112 z indeksem 1 KRO). Piecza zastępcza trwa do czasu, gdy dziecko może wrócić do rodziny albo trafić do rodziny przysposabiającej (art. 112 z indeksem 4). Jeżeli później rodzice zostaną pozbawieni władzy, sąd powierza opiekę przede wszystkim rodzicom zastępczym (art. 149 § 4). Warunki pełnienia funkcji rodziny zastępczej i świadczenia na dziecko określa odrębna ustawa, której ten wzór nie omawia.

Jak napisać uzasadnienie wniosku o ustanowienie opiekuna

Zacznij od faktów, które przesądzają o dopuszczalności opieki: co stało się z każdym z rodziców i jakim dokumentem to wykażesz. Potem opisz, od kiedy dziecko jest pod Twoją pieczą i jak ona wygląda na co dzień. Sąd wysłucha przedstawiciela ustawowego, a w ważniejszych sprawach także osoby bliskie dziecka (art. 576 § 1 kpc), dlatego warto wskazać świadków, którzy znają rodzinę.

Jeżeli rodzic przed śmiercią wskazał Cię jako opiekuna, napisz, kiedy i w jaki sposób to zrobił. Osoba wskazana przez rodzica ma pierwszeństwo, o ile rodzic nie był pozbawiony władzy rodzicielskiej i nie sprzeciwia się temu dobro dziecka (art. 149 § 1 KRO). Przy rodzeństwie wnoś o jednego opiekuna dla wszystkich dzieci, bo tak powinna być powierzona opieka nad rodzeństwem (art. 151).

Przykład wypełnienia

UZASADNIENIE
Stosunek wnioskodawcy do małoletniego: babcia ze strony matki.
Miejsce pobytu małoletniego i osoba, która obecnie sprawuje nad nim pieczę: od 14 lutego 2026 r. małoletni mieszka z wnioskodawczynią w Lublinie przy ul. Długiej 5/2.
Matka małoletniego, Katarzyna Nowak, nie żyje.
Ojciec małoletniego jest nieznany albo ojcostwo nie zostało ustalone.
Okoliczności sprawy: matka małoletniego zmarła 2 lutego 2026 r. W akcie urodzenia małoletniego nie wpisano ojca. Wnioskodawczyni od urodzenia wnuka pomagała w jego wychowaniu, a od śmierci córki sprawuje nad nim codzienną pieczę: odprowadza go do Szkoły Podstawowej nr 12 w Lublinie, chodzi z nim do lekarza i utrzymuje go ze swojej emerytury.

Warianty i przykładowe sytuacje

Opiekun prawny po śmierci rodziców

Wariant dla dziadków albo innych krewnych, którzy po śmierci obojga rodziców wychowują dziecko i chcą zostać jego opiekunem prawnym. Gdy żadnemu z rodziców nie przysługuje władza rodzicielska, sąd ustanawia opiekę (art. 94 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), a opiekuna wybiera przede wszystkim spośród krewnych lub osób bliskich dziecka (art. 149 § 2). Jeżeli zmarło tylko jedno z rodziców, władza przysługuje drugiemu (art. 94 § 1) i ten wariant nie pasuje.

Wypełnij ten wariant w generatorze

Rodzina zastępcza u dziadków

Wariant dla babci albo dziadka, gdy rodzice żyją i formalnie mają władzę rodzicielską, ale nie sprawują pieczy nad dzieckiem. Sąd umieszcza dziecko w rodzinie zastępczej (art. 109 § 2 pkt 5 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), gdy dobro dziecka jest zagrożone, a wcześniejsze środki i pomoc dla rodziny nie usunęły zagrożenia, chyba że zagrożenie jest poważne (art. 109 § 1 i art. 112 z indeksem 3 § 1). Funkcję tę może powierzyć wstępnym albo rodzeństwu dziecka (art. 112 z indeksem 5 § 1). Bieżąca piecza należy do rodziny zastępczej, a pozostałe prawa zostają przy rodzicach, chyba że sąd opiekuńczy postanowi inaczej (art. 112 z indeksem 1 § 1 i 2).

Wypełnij ten wariant w generatorze

Rodzic po rozstaniu bez rozwodu

Wariant dla rodzica, który żyje osobno od drugiego rodzica, nie ma sprawy rozwodowej i chce, by dziecko mieszkało z nim, a wykonywanie władzy rodzicielskiej zostało powierzone jemu. Sąd może to orzec, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia, ograniczając władzę drugiego rodzica do określonych obowiązków i uprawnień (art. 107 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Postanowienie zapada po rozprawie i jest skuteczne po uprawomocnieniu (art. 579 kpc). Jeżeli o władzy orzekł już wyrok rozwodowy, separacyjny albo ustalający pochodzenie dziecka, właściwy jest wniosek o zmianę tego orzeczenia (art. 106 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), którego ten wariant nie obejmuje.

Wypełnij ten wariant w generatorze

Z wnioskiem o zabezpieczenie

Wariant, który dodaje do wniosku żądanie uregulowania pieczy nad dzieckiem na czas trwania postępowania. Ma znaczenie zwłaszcza przy władzy rodzicielskiej, bo postanowienia o jej powierzeniu, zawieszeniu i pozbawieniu stają się skuteczne dopiero po uprawomocnieniu (art. 579 kpc). Przy opiece sąd do czasu objęcia jej przez opiekuna może wydać niezbędne zarządzenia dla ochrony dziecka (art. 147 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Wariant łączysz z wybranym rodzajem wniosku.

Wypełnij ten wariant w generatorze

Rodzic za granicą lub w zakładzie karnym

Wariant dla sytuacji, gdy rodzic przebywa w zakładzie karnym albo za granicą i nie zajmuje się dzieckiem. Sam wyjazd czy pobyt w więzieniu nie odbiera władzy rodzicielskiej: potrzebne jest zawieszenie przy przemijającej przeszkodzie (art. 110 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) albo pozbawienie przy trwałej przeszkodzie lub rażącym zaniedbaniu (art. 111). Opiekuna sąd ustanowi dopiero wtedy, gdy władza nie będzie przysługiwać żadnemu z rodziców (art. 94 § 3), więc opisz sytuację obojga.

Wypełnij ten wariant w generatorze

Wniosek do sądu o opiekę nad dzieckiem - pełna treść wzoru

To jest kompletna treść wzoru. Puste miejsca uzupełni generator powyżej - albo skopiuj tekst i uzupełnij go ręcznie.

Pokaż pełną treść wzoru
..........................., dnia ...........................
...........................
Wnioskodawca: ...........................
zamieszkały(-a): ...........................
Dotyczy małoletniego (małoletnich):
...........................
WNIOSEK DO SĄDU OPIEKUŃCZEGO
Wnoszę o:
- przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu.
UZASADNIENIE
Stosunek wnioskodawcy do małoletniego: ............................
Miejsce pobytu małoletniego i osoba, która obecnie sprawuje nad nim pieczę: ............................
Okoliczności sprawy: ...........................
.............................................
podpis wnioskodawcy - ...........................
Załączniki:

Wniosek do sądu o opiekę nad dzieckiem wzór Word (DOCX)

Wzór wniosek do sądu o opiekę nad dzieckiem w formacie Word pobierzesz z generatora przyciskiem „Pobierz Word (DOCX)” - za darmo, bez rejestracji, z już wpisanymi danymi.

Wniosek do sądu o opiekę nad dzieckiem wzór PDF

Ten sam dokument pobierzesz także jako PDF gotowy do wydruku i podpisu. Plik powstaje w Twojej przeglądarce, danych nigdzie nie wysyłamy.

Wniosek do sądu o opiekę nad dzieckiem do pobrania za darmo

Wzór jest darmowy w pełnej wersji - żadnego okresu próbnego, żadnego adresu e-mail. Wypełnij, pobierz, podpisz.

Aktualność wzoru na rok 2026

Wzór odpowiada stanowi prawnemu na rok 2026. Powołane przepisy sprawdzamy na bieżąco z tekstem ujednoliconym publikowanym przez Sejm (api.sejm.gov.pl).

Najczęściej zadawane pytania

Czy babcia może zostać opiekunem prawnym wnuka, jeśli rodzice żyją?

Tylko wtedy, gdy żadnemu z rodziców nie przysługuje władza rodzicielska, na przykład gdy obojgu ją odebrano albo zawieszono (art. 94 § 3 KRO). Jeżeli władzę ma choćby jedno z rodziców, opiekuna się nie ustanawia. Babcia może wtedy wnosić o umieszczenie wnuka w rodzinie zastępczej u niej, bo sąd może powierzyć pieczę zastępczą wstępnym dziecka (art. 112 z indeksem 5 § 1). Może też w jednym wniosku domagać się zawieszenia albo pozbawienia władzy rodziców i ustanowienia jej opiekunem.

Do którego sądu złożyć wniosek i ile to kosztuje?

Do sądu rejonowego, który jako sąd rodzinny jest sądem opiekuńczym, właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka, a w jego braku dla miejsca pobytu (art. 568 i art. 569 § 1 kpc). Miejscem zamieszkania dziecka jest co do zasady miejsce zamieszkania rodziców albo rodzica, któremu przysługuje władza (art. 26 § 1 Kodeksu cywilnego). Gdy władza przysługuje na równi obojgu rodzicom mieszkającym osobno, jest nim miejsce zamieszkania rodzica, u którego dziecko stale przebywa (art. 26 § 2 Kodeksu cywilnego). Każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 520 § 1 kpc), ale ta zasada nie zawsze się utrzyma. Gdy interesy uczestników są sprzeczne albo są oni w różnym stopniu zainteresowani wynikiem sprawy, na przykład gdy wnosisz o pozbawienie rodzica władzy albo o powierzenie Ci jej wykonywania, sąd może podzielić między uczestników obowiązek zwrotu kosztów albo włożyć go w całości na jednego z nich (art. 520 § 2 kpc). Przy sprzecznych interesach sąd może też nakazać uczestnikowi, którego wnioski oddalono lub odrzucono, zwrot kosztów poniesionych przez innego uczestnika (art. 520 § 3 kpc). Jeżeli Twój wniosek zostanie oddalony, możesz więc zapłacić także koszty innego uczestnika. Wysokość opłaty od wniosku określa ustawa o kosztach sądowych, której ten wzór nie omawia, więc sprawdź ją w sądzie przed złożeniem pisma.

Od kiedy opiekun może działać w imieniu dziecka?

Postanowienia sądu opiekuńczego są co do zasady skuteczne z chwilą ogłoszenia (art. 578 § 1 kpc), ale opiekę obejmuje się dopiero przez złożenie przyrzeczenia przed sądem (art. 153 KRO, art. 590 kpc). Po przyrzeczeniu sąd wydaje opiekunowi zaświadczenie (art. 591 § 1 kpc), którym wykazuje się on w szkole, przychodni czy urzędzie. Inaczej jest z powierzeniem wykonywania, zawieszeniem i pozbawieniem władzy rodzicielskiej: te postanowienia zapadają po rozprawie i są skuteczne dopiero po uprawomocnieniu (art. 579 kpc).

Jakie obowiązki ma opiekun prawny?

Opiekun sprawuje pieczę nad osobą i majątkiem dziecka z należytą starannością i pod nadzorem sądu (art. 154 i art. 155 § 1 KRO). We wszelkich ważniejszych sprawach dotyczących osoby lub majątku dziecka musi uzyskać zezwolenie sądu (art. 156). Niezwłocznie po objęciu opieki sporządza inwentarz majątku, chyba że sąd zwolni go z tego przy nieznacznym majątku (art. 160). Składa też sądowi sprawozdania dotyczące dziecka i zarządu jego majątkiem (art. 595 kpc).

Dziadkowie chcą tylko widywać wnuka. Czy to ten wniosek?

Nie. Przepisy o kontaktach stosuje się odpowiednio do kontaktów rodzeństwa, dziadków, powinowatych w linii prostej, a także innych osób, które przez dłuższy czas sprawowały pieczę nad dzieckiem (art. 113 z indeksem 6 KRO). W takiej sprawie wnosi się o ustalenie kontaktów, a nie o opiekę czy pieczę zastępczą. Ten wzór tego wariantu nie obsługuje.

Szukam druku na zwolnienie z pracy albo zasiłek opiekuńczy. Gdzie go znajdę?

To inne dokumenty niż wniosek do sądu. Zwolnienie od pracy na opiekę nad dzieckiem załatwia się z pracodawcą na podstawie oświadczenia rodzica, którego wzór znajdziesz w powiązanych dokumentach. Zasiłek opiekuńczy przyznaje ZUS na wniosek złożony na druku Z-15A. Warunki obu świadczeń określają przepisy prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, których ten wzór nie omawia.

Podstawa prawna

Powołane przepisy ostatnio sprawdzone maszynowo z tekstem ujednoliconym w serwisie Sejmu (api.sejm.gov.pl) dnia 21.09.2026. Zmiany w przepisach śledzimy na bieżąco.

Powiązane dokumenty

Maszynowo czytelny schemat tego dokumentu: wniosek-o-opieke-nad-dzieckiem.json