Umowa o dział spadku - wzór 2026 za darmo

Umowa o dział spadku to umowa wszystkich spadkobierców, która kończy wspólność majątku spadkowego i przydziela poszczególne przedmioty konkretnym osobom, w razie potrzeby ze spłatami lub dopłatami. Dział może nastąpić na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami albo orzeczenia sądu (art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego, Dz.U. 1964 poz. 93), a umowa może objąć cały spadek albo tylko jego część (art. 1038 § 2). Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa powinna mieć formę aktu notarialnego (art. 1037 § 2) i bez niej jest nieważna (art. 73 § 2). Przy przedsiębiorstwie wystarcza forma pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi, chyba że w jego skład wchodzi nieruchomość albo jest ono objęte zarządem sukcesyjnym (art. 1037 § 3); bez notarialnego poświadczenia podpisów umowa jest nieważna (art. 73 § 2). Do chwili działu spadkobiercy odpowiadają za długi spadkowe solidarnie, a od działu w stosunku do wielkości udziałów (art. 1034). Jeżeli spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne, do działu solidarnie odpowiadają także zapisobiercy windykacyjni, a od działu wszyscy odpowiadają proporcjonalnie do wartości otrzymanych przysporzeń (art. 1034[1] i 1034[2]).

Na co uważać

Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego (art. 1037 § 2 Kodeksu cywilnego), a bez niej jest nieważna (art. 73 § 2). Przepis dotyczy nieruchomości należącej do spadku, więc także częściowego działu, który jej nie obejmuje. Forma umowy dotyczącej spółdzielczego prawa do lokalu wynika z przepisów, których tu nie weryfikowaliśmy; wzór traktuje ją ostrożnie jak nieruchomość. W tych przypadkach wygenerowany dokument jest projektem dla notariusza, nie umową.
Umowę zawierają wszyscy spadkobiercy (art. 1037 § 1). Jeżeli któryś nie chce podpisać, pozostaje wniosek do sądu o dział spadku. Umowy o spadek po osobie żyjącej nie można zawrzeć, jest nieważna (art. 1047).
Gdy spadkobiercą jest dziecko, a w umowie uczestniczy też jego rodzic, małżonek rodzica (np. ojczym lub macocha) albo inne dziecko pozostające pod władzą rodzicielską rodzica, rodzic nie może go reprezentować (art. 98 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) i sąd opiekuńczy ustanawia reprezentanta dziecka (art. 99 § 1). Na czynności przekraczające zwykły zarząd majątkiem dziecka potrzebne jest zezwolenie sądu (art. 101 § 3). Bez tych postanowień sądu nie podpisujcie umowy.
Przy żyjącym małżonku spadkodawcy do spadku należy tylko udział zmarłego w majątku wspólnym. Najpierw trzeba ustalić udziały małżonków (art. 43 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), a do podziału majątku wspólnego stosuje się przepisy o dziale spadku (art. 46). Pominięcie tego kroku prowadzi do przydzielenia spadkobiercom majątku, który do spadku nie należy.
Od umowy o dział trudno się uwolnić. Uchylenie się od jej skutków z powodu błędu jest możliwe tylko wtedy, gdy błąd dotyczył stanu faktycznego, który strony uważały za niewątpliwy (art. 1045). Sprawdź wartości, długi i dokumenty przed podpisem.
Przy gospodarstwie rolnym dział następuje z uwzględnieniem ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (art. 210 § 2 i art. 213 § 2 w zw. z art. 1035 Kodeksu cywilnego, a przy dziedziczeniu z ustawy gospodarstwa z gruntami rolnymi powyżej 1 ha także art. 1070 w zw. z art. 1058), a zbycie udziału w spadku z gospodarstwem podlega jej przepisom o zbyciu nieruchomości rolnej (art. 1070[1]). Tej ustawy nie weryfikowaliśmy; omów sprawę z notariuszem.
Dział spadku, spłaty i dopłaty oraz przyznanie komuś więcej niż wynosi jego udział mogą rodzić obowiązki podatkowe z własnymi terminami. Ten wzór nie opisuje przepisów podatkowych; sprawdź je przed podpisem, bo od terminowego zgłoszenia nabycia spadku mogą zależeć zwolnienia.

Uzupełnij dane

Twoje dane nie opuszczają przeglądarki. Dokument powstaje bezpośrednio na Twoim urządzeniu i nic z tego, co wpiszesz, nie jest nigdzie wysyłane.

Rozpoczęty dokument zostaje zapisany wyłącznie w Twojej przeglądarce i po 48 godzinach sam się usuwa.

Umowa o dział spadku - kiedy stosować

Tej umowy używasz, gdy po śmierci bliskiej osoby kilku spadkobierców ma wspólny majątek i chce ustalić, kto co dostaje. Do działu każdy spadkobierca ma tylko udział w całym spadku, a rozporządzenie udziałem w konkretnym przedmiocie bez zgody pozostałych może okazać się bezskuteczne (art. 1036 Kodeksu cywilnego). Umowa kończy ten stan bez sądu, ale tylko wtedy, gdy podpiszą ją wszyscy spadkobiercy (art. 1037 § 1). Wybierz w formularzu, co należy do spadku. Jeżeli jest w nim nieruchomość, mieszkanie albo gospodarstwo rolne, wzór jest tylko projektem, który zanosisz do notariusza; umowa podpisana w domu byłaby nieważna (art. 1037 § 2 i art. 73 § 2). Spadek złożony z samochodu, pieniędzy i ruchomości możecie podzielić pisemnie. Ustal też sposób: podział w naturze, przyznanie przedmiotu jednej osobie ze spłatami albo sprzedaż i podział ceny. Wzór obsługuje dwa częste powikłania. Gdy zmarł jeden z rodziców, a drugi żyje, do spadku należy co do zasady tylko połowa majątku wspólnego (art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), więc umowa najpierw dzieli majątek wspólny, a dopiero potem spadek (art. 46). Gdy któreś z dzieci dostało coś od zmarłego za życia, przy dziedziczeniu z ustawy darowiznę zalicza się na schedę (art. 1039 Kodeksu cywilnego).

Niezbędne elementy dokumentu

Element	Co musi zawierać
Oznaczenie spadkodawcy i dokumentu spadkowego	Dane zmarłego, data śmierci oraz postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia, którymi wykazuje się prawa wobec osób trzecich (art. 1027).
Wszyscy spadkobiercy i ich udziały	Imiona, nazwiska, adresy, PESEL i udziały przepisane z dokumentu spadkowego. Brak choćby jednej osoby oznacza, że nie ma umowy o dział (art. 1037 § 1).
Skład i wartość dzielonego majątku	Każdy przedmiot opisany jednoznacznie, z uzgodnioną wartością. Przy dziale częściowym także to, co zostaje wspólne (art. 1038 § 2).
Przydział przedmiotów	Kto co otrzymuje na wyłączną własność i kiedy przedmioty zostaną wydane.
Spłaty i dopłaty	Kwoty, termin i sposób zapłaty, odsetki i zabezpieczenie, czyli to samo, co przy dziale sądowym ustala sąd (art. 212 § 3).
Rozliczenia	Darowizny zaliczane na schedę (art. 1039-1043), pożytki, nakłady i spłacone długi (art. 207 Kodeksu cywilnego, art. 686 Kodeksu postępowania cywilnego) oraz długi spadkowe (art. 1034).
Majątek wspólny i małoletni	Udziały małżonków w majątku wspólnym (art. 43 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego); przy małoletnim oznaczenie reprezentanta i zezwolenia sądu (art. 99 i 101 § 3).
Forma i podpisy	Przy nieruchomości akt notarialny, przy przedsiębiorstwie podpisy notarialnie poświadczone (art. 1037 § 2 i § 3), w pozostałych przypadkach własnoręczne podpisy wszystkich stron (art. 78 § 1).

Najczęstsze błędy

Podpisanie umowy bez notariusza, bo dzieli się tylko samochód i pieniądze, choć w spadku jest też mieszkanie lub działka. Art. 1037 § 2 mówi o nieruchomości należącej do spadku, a nie o objętej działem.
Pominięcie jednego ze spadkobierców, na przykład brata za granicą albo wnuka dziedziczącego po zmarłym rodzicu. Zamiast stawiennictwa wystarczy pełnomocnik, ale podpis za tę osobę musi się znaleźć.
Wpisanie do spadku całego mieszkania kupionego w małżeństwie, zamiast udziału zmarłego. Żyjący małżonek ma co do zasady swoją połowę z tytułu majątku wspólnego (art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) i dopiero obok niej dziedziczy.
Spłaty w ratach bez terminów, odsetek i zabezpieczenia przy nieruchomości. Własności nieruchomości nie można przenieść pod warunkiem zapłaty (art. 157 § 1), więc spadkobierca oddający udział zostaje tylko z roszczeniem o pieniądze.
Ustalenie, że długi spłaci jedna osoba, w przekonaniu, że to wiąże bank. Wobec wierzycieli po dziale każdy odpowiada w stosunku do swojego udziału (art. 1034 § 2), a przy zapisach windykacyjnych proporcjonalnie do wartości otrzymanego przysporzenia (art. 1034[2]).
Sprzedaż udziału w mieszkaniu przed działem bez zgody pozostałych albo sprzedaż udziału spadkowego bez notariusza. Pierwsze bywa bezskuteczne (art. 1036), drugie wymaga aktu notarialnego (art. 1051 i art. 1052 § 3).

Spłaty, dopłaty i raty - co musi znaleźć się w umowie

Do działu spadku stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych (art. 1035 Kodeksu cywilnego). Rzecz, której nie da się sensownie podzielić, przyznaje się jednej osobie z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedaje (art. 212 § 2). Podział w naturze odpada, gdy byłby sprzeczny z ustawą lub przeznaczeniem rzeczy albo znacznie zmniejszałby jej wartość (art. 211). Gdy ustalacie spłaty, wpiszcie to, co w dziale sądowym musiałby określić sąd: termin i sposób zapłaty, wysokość i termin odsetek oraz zabezpieczenie (art. 212 § 3). Sąd nie może rozłożyć spłat na raty dłużej niż na 10 lat łącznie; w umowie ustalacie je sami, ale ta granica jest rozsądnym punktem odniesienia. Przy nieruchomości pamiętaj, że jej własności nie można przenieść pod warunkiem ani z zastrzeżeniem terminu (art. 157 § 1). Kto przyjmuje spłatę w ratach, oddaje udział od razu, więc potrzebuje zabezpieczenia ustalonego z notariuszem. Spłatę liczy się zwykle jako wartość przyznanego przedmiotu pomnożoną przez udział osoby spłacanej.

Przykład wypełnienia

Mieszkanie warte 540 000 zł, troje rodzeństwa po 1/3.
Mieszkanie otrzymuje Anna, spłaty dla Marka i Ewy: po 180 000 zł.
Termin: 4 raty po 45 000 zł dla każdego, płatne do 31 marca 2027-2030.
Odsetki: 4% w stosunku rocznym od niezapłaconej części.
Zabezpieczenie: hipoteka na mieszkaniu ustanowiona w akcie notarialnym.

Jak rozliczyć darowizny otrzymane od spadkodawcy

Przy dziedziczeniu z ustawy między zstępnymi albo zstępnymi i małżonkiem spadkobiercy zaliczają na schedę darowizny i zapisy windykacyjne otrzymane od spadkodawcy, chyba że spadkodawca zwolnił z tego obdarowanego (art. 1039 § 1 Kodeksu cywilnego). Nie zalicza się drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych (art. 1039 § 3), za to zalicza się ponadprzeciętne koszty wychowania i wykształcenia (art. 1043). Spadkodawca może też włożyć obowiązek zaliczenia na innego spadkobiercę ustawowego, np. rodzica albo rodzeństwo (art. 1039 § 2). Wnuk albo dalszy zstępny zalicza na swoją schedę także darowizny i zapisy windykacyjne, które spadkodawca uczynił na rzecz jego wstępnego, na przykład zmarłego rodzica (art. 1041). Wartość darowizny dolicza się do spadku, oblicza schedę każdego spadkobiercy i odejmuje darowiznę od schedy obdarowanego (art. 1042 § 1). Liczy się stan rzeczy z chwili darowizny, ale ceny z chwili działu (art. 1042 § 2); pożytków nie uwzględnia się (art. 1042 § 3). Jeżeli darowizna jest większa niż scheda, obdarowany nie zwraca nadwyżki, ale nie dostaje nic więcej ze spadku (art. 1040).

Przykład wypełnienia

Spadek: 300 000 zł. Dwoje dzieci dziedziczy z ustawy po 1/2.
Syn dostał za życia ojca auto, dziś warte 100 000 zł.
Podstawa: 300 000 + 100 000 = 400 000 zł, scheda każdego: 200 000 zł.
Syn: 200 000 - 100 000 = 100 000 zł ze spadku.
Córka: 200 000 zł ze spadku.

Spadek po jednym z rodziców - najpierw majątek wspólny

Rzeczy kupione w czasie wspólności ustawowej nie należą w całości do spadku. Małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym (art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), więc żyjący małżonek co do zasady zachowuje swoją połowę, a do spadku wchodzi tylko połowa zmarłego. Z ważnych powodów żyjący małżonek może żądać ustalenia udziałów z uwzględnieniem stopnia, w jakim każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku (art. 43 § 2 zd. 1). Spadkobiercy mogą żądać udziałów nierównych tylko wtedy, gdy zmarły wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód lub wystąpił o separację (art. 43 § 2). Do podziału majątku wspólnego stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku (art. 46), dlatego obie czynności można zrobić jedną umową, a w sądzie połączyć w jednym postępowaniu (art. 689 Kodeksu postępowania cywilnego). Przy podziale rozlicza się też wydatki i nakłady między majątkiem wspólnym a osobistym (art. 45 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Udziały w samym spadku przepisz z postanowienia albo aktu poświadczenia dziedziczenia.

Przykład wypełnienia

Mieszkanie z majątku wspólnego rodziców warte 600 000 zł. Zmarł ojciec.
Połowa matki z majątku wspólnego: 300 000 zł.
Spadek po ojcu: 300 000 zł; według postanowienia matka i dwoje dzieci po 1/3.
Matka: 300 000 + 100 000 = 400 000 zł (2/3 mieszkania).
Każde z dzieci: 100 000 zł (po 1/6 mieszkania).
Jeżeli mieszkanie przypada matce, spłaty dla dzieci: po 100 000 zł.

Warianty i przykładowe sytuacje

Bez spłat (ruchomości, pieniądze, auto)

Wariant dla spadku złożonego z samochodu, środków na rachunkach i ruchomości, który spadkobiercy dzielą między siebie bez wzajemnych płatności. Taka umowa nie wymaga notariusza, ale tylko wtedy, gdy do spadku nie należy żadna nieruchomość ani przedsiębiorstwo (art. 1037 § 2 i § 3 Kodeksu cywilnego). Wymóg formy dotyczy nieruchomości i przedsiębiorstwa należących do spadku, także gdy dzielicie tylko auto i pieniądze.

Wypełnij ten wariant w generatorze

Mieszkanie dla jednego ze spłatą

Wariant, w którym mieszkanie przypada jednemu spadkobiercy, a pozostali dostają spłaty. Mieszkanie to nieruchomość albo spółdzielcze prawo do lokalu, więc wzór jest projektem do aktu notarialnego (art. 1037 § 2 Kodeksu cywilnego). Własność nieruchomości nie przechodzi pod warunkiem ani z zastrzeżeniem terminu (art. 157 § 1), dlatego odroczona spłata wymaga osobnego zabezpieczenia.

Wypełnij ten wariant w generatorze

Spłaty w ratach

Wariant, w którym spadkobierca przejmujący majątek spłaca pozostałych w ratach. Umowa powinna określać to, co przy dziale sądowym ustala sąd: termin i sposób zapłaty, odsetki i zabezpieczenie (art. 212 § 3 Kodeksu cywilnego, stosowany przez art. 1035). Sąd nie może rozłożyć spłat na raty dłużej niż na 10 lat; w umowie ustalacie to sami.

Wypełnij ten wariant w generatorze

Dział częściowy

Wariant, w którym dzielicie tylko część spadku, na przykład samochód albo środki na rachunku, a reszta zostaje wspólna. Umowny dział może być ograniczony do części spadku (art. 1038 § 2 Kodeksu cywilnego). Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa nadal wymaga aktu notarialnego, bo art. 1037 § 2 nie uzależnia formy od tego, co obejmuje dział.

Wypełnij ten wariant w generatorze

Po rodzicu, z drugim rodzicem

Wariant, gdy zmarł jeden z rodziców, a drugi żyje i majątek był wspólny. Do spadku należy tylko udział zmarłego w majątku wspólnym, a udziały małżonków są co do zasady równe (art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego); z ważnych powodów można żądać ich ustalenia według stopnia przyczynienia się do powstania majątku (art. 43 § 2). Do podziału majątku wspólnego stosuje się przepisy o dziale spadku (art. 46), więc w jednej umowie najpierw ustala się udział żyjącego małżonka, a potem dzieli spadek. Jeżeli do spadku należy udział w mieszkaniu albo innej nieruchomości, umowa wymaga aktu notarialnego (art. 1037 § 2 Kodeksu cywilnego), więc wzór jest projektem dla notariusza.

Wypełnij ten wariant w generatorze

Gospodarstwo rolne

Wariant dla spadku z gospodarstwem rolnym. Grunty to nieruchomości, więc potrzebny jest akt notarialny (art. 1037 § 2 Kodeksu cywilnego), a do podziału stosuje się przepisy o zniesieniu współwłasności gospodarstw rolnych (art. 1035, a przy dziedziczeniu z ustawy gospodarstwa z gruntami rolnymi powyżej 1 ha także art. 1070 w zw. z art. 1058), w tym prawo dalszego zamieszkiwania (art. 218). Szczególna odpowiedzialność za długi gospodarstwa (art. 1081) dotyczy tylko dziedziczenia z ustawy gospodarstwa z gruntami rolnymi powyżej 1 ha (art. 1058).

Wypełnij ten wariant w generatorze

Z rozliczeniem darowizn

Wariant dla rodzeństwa, z którego jedno dostało za życia rodzica mieszkanie, auto albo pieniądze. Przy dziedziczeniu z ustawy między zstępnymi albo zstępnymi i małżonkiem darowizny zalicza się na schedę spadkową, chyba że spadkodawca od tego zwolnił (art. 1039 Kodeksu cywilnego). Wartość liczy się według stanu z chwili darowizny i cen z chwili działu (art. 1042 § 2).

Wypełnij ten wariant w generatorze

Umowa o dział spadku - pełna treść wzoru

To jest kompletna treść wzoru. Puste miejsca uzupełni generator powyżej - albo skopiuj tekst i uzupełnij go ręcznie.

Pokaż pełną treść wzoru

UMOWA O DZIAŁ SPADKU

zawarta w ........................... w dniu ........................... pomiędzy:

1. ........................... (...........................), zam. ..........................., PESEL ..........................., udział w spadku: ...........................,

2. ........................... (...........................), zam. ..........................., PESEL ..........................., udział w spadku: ...........................,

zwanymi dalej „Spadkobiercami”,

łącznie zwanymi dalej „Stronami”.

§ 1. Spadkodawca i spadkobiercy

1. W dniu ........................... zmarł/a ..........................., ostatnio zamieszkały/zamieszkała ..........................., zwany/zwana dalej „spadkodawcą”.

2. Nabycie spadku po spadkodawcy wynika z dokumentu: ............................

3. Spadkobiercy nabyli spadek w udziałach podanych przy ich danych na początku umowy.

4. Strony oświadczają, że w umowie biorą udział wszyscy spadkobiercy spadkodawcy (art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego), a jeżeli spadek albo udział spadkowy został zbyty, także jego nabywca, który wstępuje w prawa i obowiązki spadkobiercy (art. 1053 Kodeksu cywilnego).

§ 2. Przedmiot działu

1. Działem objęte są następujące przedmioty, o wartości zgodnie ustalonej przez Strony: ............................

§ 3. Sposób działu

1. Strony dokonują działu w ten sposób, że przyznają przedmioty objęte działem na wyłączną własność: ............................

2. Przyznane przedmioty zostaną wydane ............................

§ 4. Spłaty i dopłaty

1. Spłaty i dopłaty wyrównujące wartość udziałów: ............................

§ 5. Rozliczenia między Stronami

1. Po dokonaniu działu Spadkobiercy są wzajemnie zobowiązani do rękojmi za wady fizyczne i prawne przyznanych przedmiotów według przepisów o rękojmi przy sprzedaży; rękojmia co do wierzytelności spadkowych obejmuje także wypłacalność dłużnika (art. 1046 Kodeksu cywilnego).

§ 6. Postanowienia końcowe

1. Strony dokonają zgłoszeń i zapłaty podatków w terminach i na zasadach wynikających z przepisów podatkowych, jeżeli przepisy te mają zastosowanie do umowy.

2. W sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, a w zakresie podziału majątku wspólnego także Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

3. Umowę sporządzono w tylu jednobrzmiących egzemplarzach, ile jest Stron, po jednym dla każdej Strony.

.............................................
...........................

Umowa o dział spadku wzór Word (DOCX)

Wzór umowa o dział spadku w formacie Word pobierzesz z generatora przyciskiem „Pobierz Word (DOCX)” - za darmo, bez rejestracji, z już wpisanymi danymi.

Umowa o dział spadku wzór PDF

Ten sam dokument pobierzesz także jako PDF gotowy do wydruku i podpisu. Plik powstaje w Twojej przeglądarce, danych nigdzie nie wysyłamy.

Umowa o dział spadku do pobrania za darmo

Wzór jest darmowy w pełnej wersji - żadnego okresu próbnego, żadnego adresu e-mail. Wypełnij, pobierz, podpisz.

Aktualność wzoru na rok 2026

Wzór odpowiada stanowi prawnemu na rok 2026. Powołane przepisy sprawdzamy na bieżąco z tekstem ujednoliconym publikowanym przez Sejm (api.sejm.gov.pl).

Najczęściej zadawane pytania

Czy umowa o dział spadku wymaga notariusza?

Tak, jeżeli do spadku należy nieruchomość: wtedy konieczny jest akt notarialny (art. 1037 § 2 Kodeksu cywilnego), a umowa bez niego jest nieważna (art. 73 § 2). Przy przedsiębiorstwie wystarcza forma pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi, chyba że w jego skład wchodzi nieruchomość albo jest ono objęte zarządem sukcesyjnym (art. 1037 § 3). Bez notarialnego poświadczenia podpisów taka umowa jest nieważna (art. 73 § 2), więc podpiszcie dokument przy notariuszu. Spadek bez nieruchomości i przedsiębiorstwa możecie podzielić umową pisemną z własnoręcznymi podpisami (art. 78 § 1). Przy spółdzielczym prawie do lokalu zapytaj notariusza, bo wzór nie weryfikował przepisów o tym prawie.

Czy można podzielić spadek bez stwierdzenia nabycia spadku?

Przekazane przepisy o dziale umownym nie wymieniają tego dokumentu jako warunku umowy, ale w praktyce bez niego się nie obejdziecie. Wobec osób trzecich, czyli banku, urzędu czy sądu wieczystoksięgowego, spadkobierca wykazuje swoje prawa tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia (art. 1027). Nie można ich uzyskać przed upływem 6 miesięcy od śmierci, chyba że wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku (art. 1026). W sądowym dziale sąd sam stwierdzi nabycie spadku, jeżeli to jeszcze nie nastąpiło (art. 681 Kodeksu postępowania cywilnego).

Co zrobić, jeżeli jeden ze spadkobierców nie chce podpisać umowy?

Każdy spadkobierca może złożyć wniosek o sądowy dział spadku (art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego), a roszczenie o zniesienie wspólności nie ulega przedawnieniu (art. 220 w zw. z art. 1035). We wniosku powołuje się dokument spadkowy i spis inwentarza albo wskazuje majątek do podziału (art. 680 Kodeksu postępowania cywilnego). Sąd rozstrzyga też o wzajemnych roszczeniach z tytułu posiadania, pożytków, nakładów i spłaconych długów (art. 686) i może rozłożyć spłaty na raty, łącznie nie dłużej niż na 10 lat (art. 212 § 3 Kodeksu cywilnego).

Kto po dziale spadku odpowiada za długi zmarłego?

Do chwili działu wszyscy spadkobiercy odpowiadają za długi spadkowe solidarnie, a ten, kto spłacił dług, może żądać zwrotu od pozostałych według ich udziałów (art. 1034 § 1 Kodeksu cywilnego). Od chwili działu każdy odpowiada w stosunku do wielkości swojego udziału (art. 1034 § 2). Jeżeli spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne, do działu solidarnie odpowiadają też zapisobiercy, a od działu wszyscy odpowiadają proporcjonalnie do wartości otrzymanych przysporzeń; zapisobierca tylko do wartości przedmiotu zapisu (art. 1034[1]-1034[3]). Możecie umówić się, że dług spłaci jedna osoba, ale takie ustalenie wiąże tylko was. Przy dziedziczeniu z ustawy gospodarstwa rolnego z gruntami rolnymi powyżej 1 ha (art. 1058) za długi związane z jego prowadzeniem odpowiadają ten, komu przypadło gospodarstwo, i ci, którzy dostają od niego spłaty (art. 1081).

Czy umowę o dział spadku można później podważyć?

Tylko w wąskim zakresie. Uchylić się od skutków umowy zawartej pod wpływem błędu można jedynie wtedy, gdy błąd dotyczył stanu faktycznego, który strony uważały za niewątpliwy (art. 1045 Kodeksu cywilnego). Zła ocena wartości mieszkania zwykle tego warunku nie spełnia. Jeżeli jednak przedmiot przyznany w dziale ma wady, spadkobiercy odpowiadają wobec siebie z rękojmi jak przy sprzedaży, a przy wierzytelnościach także za wypłacalność dłużnika (art. 1046).

Czy dział spadku jest opodatkowany?

Może być, zwłaszcza gdy umowa przewiduje spłaty lub dopłaty albo ktoś otrzymuje więcej, niż wynosi jego udział. Odrębną sprawą jest zgłoszenie samego nabycia spadku, które ma własny termin. Ten wzór celowo nie podaje stawek, terminów ani formularzy, bo przepisów podatkowych nie weryfikowaliśmy. Sprawdź je przed podpisaniem umowy, bo od terminowego zgłoszenia mogą zależeć zwolnienia dla najbliższej rodziny.

Podstawa prawna

Powołane przepisy ostatnio sprawdzone maszynowo z tekstem ujednoliconym w serwisie Sejmu (api.sejm.gov.pl) dnia 21.09.2026. Zmiany w przepisach śledzimy na bieżąco.

Kodeks cywilny - nieważność czynności dokonanej bez zachowania zastrzeżonej formy szczególnej innej niż pisemna, np. aktu notarialnego albo podpisów notarialnie poświadczonych (§ 2)
Kodeks cywilny - forma pisemna - własnoręczny podpis na dokumencie
Kodeks cywilny - zakaz przeniesienia własności nieruchomości pod warunkiem lub z terminem
Kodeks cywilny - forma aktu notarialnego umowy zobowiązującej do przeniesienia własności nieruchomości
Kodeks cywilny - zgoda wszystkich współwłaścicieli na rozporządzenie rzeczą wspólną
Kodeks cywilny - pożytki, wydatki i ciężary rzeczy wspólnej w stosunku do udziałów
Kodeks cywilny - prawo żądania zniesienia współwłasności; gospodarstwo rolne z uwzględnieniem ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (§ 2)
Kodeks cywilny - podział rzeczy w naturze i jego granice
Kodeks cywilny - dopłaty, przyznanie rzeczy ze spłatą albo sprzedaż; termin, odsetki, zabezpieczenie i raty do 10 lat przy zniesieniu sądowym (§ 3)
Kodeks cywilny - przyznanie gospodarstwa rolnego, z uwzględnieniem przepisów odrębnej ustawy (§ 2)
Kodeks cywilny - wysokość spłat z gospodarstwa rolnego według zgodnego porozumienia (§ 1)
Kodeks cywilny - prawo dalszego zamieszkiwania w gospodarstwie rolnym po zniesieniu współwłasności
Kodeks cywilny - roszczenie o zniesienie współwłasności nie ulega przedawnieniu
Kodeks cywilny - stwierdzenie nabycia spadku i akt poświadczenia dziedziczenia
Kodeks cywilny - stwierdzenie nabycia i poświadczenie dziedziczenia nie wcześniej niż po 6 miesiącach od otwarcia spadku, z wyjątkiem
Kodeks cywilny - wykazywanie praw z dziedziczenia wobec osób trzecich tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia
Kodeks cywilny - solidarna odpowiedzialność za długi spadkowe do działu, po dziale w stosunku do wielkości udziałów
Kodeks cywilny - solidarna odpowiedzialność zapisobierców windykacyjnych za długi spadkowe do działu
Kodeks cywilny - od działu spadkobiercy i zapisobiercy windykacyjni odpowiadają proporcjonalnie do wartości otrzymanych przysporzeń
Kodeks cywilny - odpowiedzialność zapisobiercy windykacyjnego ograniczona do wartości przedmiotu zapisu
Kodeks cywilny - odpowiednie stosowanie przepisów o współwłasności w częściach ułamkowych
Kodeks cywilny - rozporządzenie udziałem w przedmiocie należącym do spadku za zgodą pozostałych
Kodeks cywilny - dział umowny między wszystkimi spadkobiercami albo sądowy; akt notarialny przy nieruchomości (§ 2); podpisy notarialnie poświadczone albo akt przy przedsiębiorstwie (§ 3)
Kodeks cywilny - dział całego spadku albo jego części
Kodeks cywilny - obowiązek zaliczenia darowizn i zapisów windykacyjnych na schedę spadkową; włożenie go przez spadkodawcę na innego spadkobiercę ustawowego (§ 2)
Kodeks cywilny - darowizna przewyższająca schedę - brak obowiązku zwrotu nadwyżki
Kodeks cywilny - dalszy zstępny zalicza na schedę darowizny i zapisy windykacyjne uczynione na rzecz jego wstępnego
Kodeks cywilny - sposób zaliczenia i wycena darowizny według stanu z chwili darowizny i cen z chwili działu
Kodeks cywilny - zaliczanie ponadprzeciętnych kosztów wychowania i wykształcenia zstępnego
Kodeks cywilny - uchylenie się od skutków umowy o dział spadku zawartej pod wpływem błędu
Kodeks cywilny - wzajemna rękojmia spadkobierców po dziale, także za wypłacalność dłużnika
Kodeks cywilny - nieważność umowy o spadek po osobie żyjącej
Kodeks cywilny - zbycie spadku albo udziału spadkowego przez spadkobiercę, który spadek przyjął
Kodeks cywilny - forma aktu notarialnego umowy zobowiązującej do zbycia spadku (§ 3)
Kodeks cywilny - nabywca spadku wstępuje w prawa i obowiązki spadkobiercy
Kodeks cywilny - przepisy szczególne tytułu X stosuje się do dziedziczenia z ustawy gospodarstw rolnych z gruntami rolnymi powyżej 1 ha
Kodeks cywilny - podział gospodarstwa rolnego należącego do spadku według przepisów o zniesieniu współwłasności; przepis tytułu X, stosowany przy dziedziczeniu z ustawy gospodarstwa z gruntami rolnymi powyżej 1 ha (art. 1058)
Kodeks cywilny - zbycie spadku lub udziału w spadku z gospodarstwem rolnym według ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego
Kodeks cywilny - odpowiedzialność za długi związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego po dziale
Kodeks rodzinny i opiekuńczy - równe udziały małżonków w majątku wspólnym; żądanie udziałów nierównych z ważnych powodów przez każdego z małżonków i ograniczenie dla spadkobierców (§ 2)
Kodeks rodzinny i opiekuńczy - zwrot wydatków i nakładów między majątkiem wspólnym a osobistym przy podziale
Kodeks rodzinny i opiekuńczy - do podziału majątku wspólnego po ustaniu wspólności stosuje się przepisy o dziale spadku
Kodeks rodzinny i opiekuńczy - wyłączenie reprezentacji dziecka przez rodzica przy czynnościach z rodzicem lub jego małżonkiem i między dziećmi pod władzą rodzicielską
Kodeks rodzinny i opiekuńczy - ustanowienie reprezentanta dziecka przez sąd opiekuńczy
Kodeks rodzinny i opiekuńczy - zezwolenie sądu na czynności przekraczające zwykły zarząd majątkiem dziecka (§ 3)
Kodeks postępowania cywilnego - treść wniosku o sądowy dział spadku
Kodeks postępowania cywilnego - stwierdzenie nabycia spadku przez sąd w toku postępowania działowego, jeżeli wcześniej nie stwierdzono nabycia spadku ani nie sporządzono zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia
Kodeks postępowania cywilnego - rozstrzyganie w dziale o roszczeniach z tytułu posiadania, pożytków, nakładów i spłaconych długów
Kodeks postępowania cywilnego - połączenie działu spadku i zniesienia współwłasności w jednym postępowaniu

Powiązane dokumenty

Pełnomocnictwo szczególne - wzór
Pełnomocnictwo szczególne wzór 2026 za darmo, PDF i Word. Do jednej czynności, zgodne z art. 98 i 99 Kodeksu cywilnego, bez rejestracji.
Umowa zniesienia współwłasności samochodu - wzór
Umowa zniesienia współwłasności samochodu wzór 2026 za darmo, PDF i Word. Ze spłatą, bez spłat albo przez sprzedaż lub darowiznę udziału.
Uznanie długu - wzór
Uznanie długu wzór 2026 za darmo, PDF i Word. Wypełnij online zgodnie z art. 123 Kodeksu cywilnego, bez rejestracji.
Umowa darowizny - wzór
Umowa darowizny wzór 2026 za darmo, PDF i Word. Wypełnij online zgodnie z art. 888 Kodeksu cywilnego, bez rejestracji.

Maszynowo czytelny schemat tego dokumentu: umowa-o-dzial-spadku.json