{
  "slug": "wezwanie-sasiada-do-usuniecia-drzew",
  "title": "Wezwanie sąsiada do usunięcia drzew",
  "version": "1",
  "seasonality": null,
  "status": "verified",
  "url": "https://sporzadzono.pl/pisma-urzedowe/wezwanie-sasiada-do-usuniecia-drzew/",
  "description": "Wezwanie sąsiada do usunięcia drzew wzór 2026 za darmo, PDF i Word. Drzewo grożące przewróceniem, korzenie, zacienienie, szkoda i odszkodowanie.",
  "fields": [
    {
      "id": "miejscowosc",
      "label": "Miejscowość",
      "type": "text",
      "required": true,
      "placeholder": "Piaseczno",
      "group": "Pismo"
    },
    {
      "id": "data",
      "label": "Data wezwania",
      "type": "date",
      "required": true,
      "group": "Pismo"
    },
    {
      "id": "wzywajacy",
      "label": "Twoje imię i nazwisko albo nazwa",
      "type": "text",
      "required": true,
      "placeholder": "Anna Nowak",
      "hint": "Przy wspólnocie mieszkaniowej wpisz jej pełną nazwę. Kto i w jakim zakresie reprezentuje wspólnotę, regulują przepisy ustawy o własności lokali, których ta strona nie opisuje.",
      "group": "Wzywający"
    },
    {
      "id": "wzywajacy_adres",
      "label": "Twój adres do korespondencji",
      "type": "address",
      "required": true,
      "group": "Wzywający"
    },
    {
      "id": "wzywajacy_kontakt",
      "label": "Twój telefon lub e-mail (opcjonalnie)",
      "type": "text",
      "placeholder": "600 000 000",
      "hint": "Ułatwia sąsiadowi uzgodnienie terminu prac albo oględzin.",
      "group": "Wzywający"
    },
    {
      "id": "tytul",
      "label": "Czy jesteś właścicielem swojej nieruchomości",
      "type": "select",
      "required": true,
      "options": [
        {
          "value": "",
          "label": "Wybierz"
        },
        {
          "value": "wlasciciel",
          "label": "Jestem właścicielem nieruchomości (także jednym ze współwłaścicieli)"
        },
        {
          "value": "posiadacz",
          "label": "Nie jestem właścicielem (najemca, dzierżawca, użytkownik wieczysty, wspólnota, inny posiadacz)"
        }
      ],
      "hint": "Roszczenie o zaniechanie naruszeń (art. 222 § 2) i prawo obcięcia gałęzi i korzeni (art. 150) Kodeks cywilny przyznaje właścicielowi. Jeżeli nim nie jesteś, wzór dołącza do pisma właściciela, który je podpisuje. Żądanie z art. 439 przysługuje każdemu, komu bezpośrednio zagraża szkoda, także bez udziału właściciela.",
      "group": "Wzywający"
    },
    {
      "id": "posiadacz_tytul",
      "label": "Na jakiej podstawie korzystasz z nieruchomości",
      "type": "text",
      "placeholder": "najemca na podstawie umowy najmu z dnia 1 marca 2025 r.",
      "requiredIf": {
        "field": "tytul",
        "equals": "posiadacz"
      },
      "showIf": {
        "field": "tytul",
        "equals": "posiadacz"
      },
      "group": "Wzywający"
    },
    {
      "id": "wlasciciel_dane",
      "label": "Właściciel nieruchomości - imię i nazwisko albo nazwa, adres",
      "type": "text",
      "placeholder": "Jan Wiśniewski, ul. Leśna 8, 05-500 Piaseczno",
      "requiredIf": {
        "field": "tytul",
        "equals": "posiadacz"
      },
      "showIf": {
        "field": "tytul",
        "equals": "posiadacz"
      },
      "group": "Wzywający"
    },
    {
      "id": "nieruchomosc",
      "label": "Twoja nieruchomość - adres lub numer działki",
      "type": "text",
      "required": true,
      "placeholder": "ul. Leśna 8 w Piasecznie, działka nr 112/4",
      "group": "Wzywający"
    },
    {
      "id": "adresat",
      "label": "Adresat - imię i nazwisko albo nazwa",
      "type": "text",
      "required": true,
      "placeholder": "Tomasz Kowalczyk",
      "hint": "Właściciel gruntu, na którym rosną drzewa: osoba prywatna, spółdzielnia, wspólnota albo firma. Ustalisz go w księdze wieczystej nieruchomości sąsiedniej.",
      "group": "Adresat"
    },
    {
      "id": "adresat_adres",
      "label": "Adres adresata",
      "type": "address",
      "required": true,
      "group": "Adresat"
    },
    {
      "id": "nieruchomosc_sasiada",
      "label": "Nieruchomość sąsiada - adres lub numer działki",
      "type": "text",
      "required": true,
      "placeholder": "ul. Leśna 10 w Piasecznie, działka nr 112/5",
      "group": "Adresat"
    },
    {
      "id": "drzewo_polozenie",
      "label": "Gdzie rosną drzewa",
      "type": "select",
      "required": true,
      "options": [
        {
          "value": "",
          "label": "Wybierz"
        },
        {
          "value": "sasiad",
          "label": "Na działce sąsiada"
        },
        {
          "value": "granica",
          "label": "Na granicy działek"
        }
      ],
      "hint": "Domniemywa się, że drzewa i krzewy na granicy służą do wspólnego użytku sąsiadów, a korzystający z nich ponoszą wspólnie koszty ich utrzymania (art. 154 Kodeksu cywilnego). Przy drzewie granicznym pismo domyślnie proponuje wspólne usunięcie lub przycięcie. Przy bezpośrednim zagrożeniu możesz dodać żądanie z art. 439.",
      "group": "Drzewa"
    },
    {
      "id": "drzewo_opis",
      "label": "Jakie drzewa lub krzewy",
      "type": "text",
      "required": true,
      "placeholder": "dwie topole o wysokości około 20 m, rosnące około 2 m od wschodniej granicy mojej działki",
      "hint": "Gatunek, liczba, przybliżona wysokość i odległość od granicy. Przy żywopłocie podaj, z jakich roślin jest, jak jest wysoki i wzdłuż której granicy rośnie.",
      "group": "Drzewa"
    },
    {
      "id": "opis_stanu",
      "label": "Opis sytuacji",
      "type": "textarea",
      "required": true,
      "placeholder": "topole przechylają się w stronę mojego domu, a od jesieni 2025 r. z korony odpadają suche konary",
      "hint": "Opisz, co się dzieje, od kiedy i jak to wygląda. Zrób zdjęcia z datą i zachowaj je. Przydadzą się, jeżeli sąsiad zaprzeczy faktom, na których opierasz żądanie.",
      "group": "Drzewa"
    },
    {
      "id": "zagrozenie",
      "label": "Drzewo grozi przewróceniem, złamaniem lub spadnięciem konarów",
      "type": "checkbox",
      "hint": "Art. 439 Kodeksu cywilnego wymaga, by szkoda zagrażała bezpośrednio. Pochylenie drzewa, spróchniały pień czy pęknięte konary opisz konkretnie, najlepiej z opinią arborysty lub zdjęciami.",
      "group": "Drzewa"
    },
    {
      "id": "zagrozenie_opis",
      "label": "Na czym polega zagrożenie",
      "type": "textarea",
      "placeholder": "pień topoli jest spróchniały u nasady, drzewo pochyla się w stronę mojego domu, a w razie przewrócenia sięgnie dachu i ogrodzenia",
      "requiredIf": {
        "field": "zagrozenie",
        "truthy": true
      },
      "showIf": {
        "field": "zagrozenie",
        "truthy": true
      },
      "group": "Drzewa"
    },
    {
      "id": "zagrozenie_zadanie",
      "label": "Jakich środków żądasz",
      "type": "text",
      "placeholder": "usunięcie obu topoli albo ich zabezpieczenie przed przewróceniem",
      "hint": "Art. 439 pozwala żądać środków niezbędnych do odwrócenia niebezpieczeństwa. Jeżeli wystarczy usunięcie suchych konarów, żądanie wycięcia całego drzewa jest trudniejsze do obrony.",
      "requiredIf": {
        "field": "zagrozenie",
        "truthy": true
      },
      "showIf": {
        "field": "zagrozenie",
        "truthy": true
      },
      "group": "Drzewa"
    },
    {
      "id": "zagrozenie_granica_439",
      "label": "Wezwij sąsiada do odwrócenia zagrożenia (art. 439), a nie tylko zaproponuj wspólne prace",
      "type": "checkbox",
      "hint": "Domniemanie wspólnego użytku drzewa na granicy (art. 154) nie wyłącza żądania z art. 439. Przepis ten wymaga, by szkoda zagrażała bezpośrednio wskutek zachowania się innej osoby. Zaznacz, jeżeli chcesz wezwać sąsiada do przedsięwzięcia niezbędnych środków w wyznaczonym terminie.",
      "showIf": {
        "all": [
          {
            "field": "zagrozenie",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "drzewo_polozenie",
            "equals": "granica"
          }
        ]
      },
      "group": "Drzewa"
    },
    {
      "id": "immisje",
      "label": "Drzewa zakłócają korzystanie z mojej nieruchomości (zacienienie, liście, igły)",
      "type": "checkbox",
      "hint": "Liczy się zakłócenie ponad przeciętną miarę wynikającą z przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 Kodeksu cywilnego). Zwykły cień czy jesienne liście tej miary zwykle nie przekraczają.",
      "group": "Drzewa"
    },
    {
      "id": "immisje_opis",
      "label": "Na czym polegają zakłócenia",
      "type": "textarea",
      "placeholder": "drzewa zacieniają cały ogród i pokoje od strony wschodniej przez większą część dnia, a igły co tydzień zapychają rynny",
      "hint": "Co jest zacienione lub zaśmiecone, jak często, w jakich godzinach i od kiedy.",
      "requiredIf": {
        "field": "immisje",
        "truthy": true
      },
      "showIf": {
        "field": "immisje",
        "truthy": true
      },
      "group": "Drzewa"
    },
    {
      "id": "immisje_zadanie",
      "label": "Czego żądasz w związku z zakłóceniami",
      "type": "text",
      "placeholder": "obniżenie i przycięcie koron od strony mojej działki",
      "hint": "Przy żywopłocie podaj, do jakiej wysokości ma zostać obniżony i z której strony przycięty.",
      "requiredIf": {
        "field": "immisje",
        "truthy": true
      },
      "showIf": {
        "field": "immisje",
        "truthy": true
      },
      "group": "Drzewa"
    },
    {
      "id": "korzenie",
      "label": "Korzenie niszczą fundament, kostkę, ogrodzenie lub instalacje",
      "type": "checkbox",
      "group": "Drzewa"
    },
    {
      "id": "korzenie_opis",
      "label": "Jakie szkody powodują korzenie",
      "type": "textarea",
      "placeholder": "korzenie podniosły kostkę na podjeździe na długości około 5 m i wrosły w rurę kanalizacyjną przy granicy",
      "requiredIf": {
        "field": "korzenie",
        "truthy": true
      },
      "showIf": {
        "field": "korzenie",
        "truthy": true
      },
      "group": "Drzewa"
    },
    {
      "id": "korzenie_zadanie",
      "label": "Czego żądasz w związku z korzeniami",
      "type": "text",
      "placeholder": "usunięcie drzewa albo wykonanie bariery korzeniowej wzdłuż granicy",
      "requiredIf": {
        "field": "korzenie",
        "truthy": true
      },
      "showIf": {
        "field": "korzenie",
        "truthy": true
      },
      "group": "Drzewa"
    },
    {
      "id": "korzenie_150",
      "label": "Uprzedź, że korzenie po Twojej stronie mogą zostać obcięte (art. 150)",
      "type": "checkbox",
      "hint": "Właściciel gruntu może obciąć i zachować korzenie przechodzące z sąsiedniego gruntu bez wyznaczania terminu (art. 150 zdanie pierwsze), ale tylko po swojej stronie granicy.",
      "showIf": {
        "all": [
          {
            "field": "korzenie",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "drzewo_polozenie",
            "equals": "sasiad"
          }
        ]
      },
      "group": "Drzewa"
    },
    {
      "id": "galezie",
      "label": "Gałęzie zwieszają się także nad moją nieruchomością",
      "type": "checkbox",
      "hint": "Pismo wyznaczy odpowiedni termin do ich usunięcia (art. 150 zdanie drugie). Jeżeli problemem są wyłącznie gałęzie, użyj wzoru wezwania sąsiada do usunięcia gałęzi.",
      "showIf": {
        "field": "drzewo_polozenie",
        "equals": "sasiad"
      },
      "group": "Drzewa"
    },
    {
      "id": "termin",
      "label": "Termin na wykonanie",
      "type": "text",
      "required": true,
      "placeholder": "30 dni od dnia doręczenia wezwania",
      "hint": "Żaden z przepisów, na które powołuje się pismo, nie podaje liczby dni. Przy bezpośrednim zagrożeniu termin może być krótki. Pamiętaj, że jeżeli usunięcie wymaga zezwolenia lub zgłoszenia w gminie, sąsiad potrzebuje czasu na tę procedurę - jej przebiegu ta strona nie opisuje.",
      "group": "Żądania"
    },
    {
      "id": "poprzednie",
      "label": "Wcześniejsze rozmowy lub pisma (opcjonalnie)",
      "type": "textarea",
      "placeholder": "o stanie drzew rozmawialiśmy 12 czerwca 2026 r., a 1 lipca 2026 r. zostawiłam list w skrzynce, bez odpowiedzi",
      "group": "Żądania"
    },
    {
      "id": "szkoda",
      "label": "Drzewo wyrządziło już szkodę - żądam odszkodowania",
      "type": "checkbox",
      "hint": "Odpowiedzialność z art. 415 Kodeksu cywilnego zależy od winy adresata. Najmocniejsza jest sytuacja, w której sąsiad wiedział o złym stanie drzewa i nic nie zrobił.",
      "group": "Szkoda"
    },
    {
      "id": "szkoda_data",
      "label": "Data powstania szkody",
      "type": "date",
      "requiredIf": {
        "field": "szkoda",
        "truthy": true
      },
      "showIf": {
        "field": "szkoda",
        "truthy": true
      },
      "group": "Szkoda"
    },
    {
      "id": "szkoda_opis",
      "label": "Opis szkody",
      "type": "textarea",
      "placeholder": "podczas wichury złamany konar topoli spadł na dach garażu i zaparkowany samochód, uszkadzając pokrycie dachu i maskę pojazdu",
      "requiredIf": {
        "field": "szkoda",
        "truthy": true
      },
      "showIf": {
        "field": "szkoda",
        "truthy": true
      },
      "group": "Szkoda"
    },
    {
      "id": "szkoda_wina",
      "label": "Dlaczego sąsiad ponosi winę",
      "type": "textarea",
      "placeholder": "o spróchniałym pniu informowałam Adresata ustnie w czerwcu 2026 r. i pismem z 1 lipca 2026 r., a drzewo nie zostało zabezpieczone",
      "hint": "Bez opisu winy żądanie z art. 415 jest słabe.",
      "requiredIf": {
        "field": "szkoda",
        "truthy": true
      },
      "showIf": {
        "field": "szkoda",
        "truthy": true
      },
      "group": "Szkoda"
    },
    {
      "id": "szkoda_kwota",
      "label": "Kwota odszkodowania (jeżeli już ją znasz)",
      "type": "text",
      "placeholder": "6 400 zł",
      "hint": "Na przykład z kosztorysu albo faktury. Bez kwoty pismo zastrzega jej wskazanie później.",
      "showIf": {
        "field": "szkoda",
        "truthy": true
      },
      "group": "Szkoda"
    },
    {
      "id": "termin_zaplaty",
      "label": "Termin zapłaty",
      "type": "text",
      "placeholder": "14 dni od dnia doręczenia wezwania",
      "requiredIf": {
        "field": "szkoda_kwota",
        "truthy": true
      },
      "showIf": {
        "all": [
          {
            "field": "szkoda",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "szkoda_kwota",
            "truthy": true
          }
        ]
      },
      "group": "Szkoda"
    },
    {
      "id": "rachunek",
      "label": "Numer rachunku do zapłaty",
      "type": "text",
      "placeholder": "00 0000 0000 0000 0000 0000 0000",
      "showIf": {
        "all": [
          {
            "field": "szkoda",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "szkoda_kwota",
            "truthy": true
          }
        ]
      },
      "group": "Szkoda"
    },
    {
      "id": "dalsze_kroki",
      "label": "Co zapowiadasz, jeżeli sąsiad nie zareaguje",
      "type": "select",
      "options": [
        {
          "value": "",
          "label": "Nic więcej nie zapowiadam"
        },
        {
          "value": "ugoda",
          "label": "Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej"
        },
        {
          "value": "pozew",
          "label": "Pozew do sądu"
        }
      ],
      "group": "Dalsze kroki"
    },
    {
      "id": "zalaczniki",
      "label": "Załączniki",
      "type": "text",
      "placeholder": "8 zdjęć z dnia 3 października 2026 r., opinia arborysty",
      "group": "Dalsze kroki"
    }
  ],
  "template": [
    {
      "text": "{{miejscowosc}}, dnia {{data}}",
      "align": "right"
    },
    {
      "text": "{{wzywajacy}}\nadres: {{wzywajacy_adres}}"
    },
    {
      "text": "{{wzywajacy_kontakt}}",
      "when": {
        "field": "wzywajacy_kontakt",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": ""
    },
    {
      "text": "{{adresat}}\nadres: {{adresat_adres}}",
      "align": "right"
    },
    {
      "text": ""
    },
    {
      "text": "WEZWANIE DO USUNIĘCIA LUB PRZYCIĘCIA DRZEW",
      "style": "title",
      "align": "center"
    },
    {
      "text": ""
    },
    {
      "text": "Jestem właścicielem nieruchomości: {{nieruchomosc}}.",
      "when": {
        "field": "tytul",
        "equals": "wlasciciel"
      }
    },
    {
      "text": "Korzystam z nieruchomości: {{nieruchomosc}} jako {{posiadacz_tytul}}. Właścicielem nieruchomości jest {{wlasciciel_dane}}. Właściciel przyłącza się do niniejszego wezwania, potwierdza je podpisem pod pismem i zgłasza jako własne żądania oparte na art. 150 i art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego.",
      "when": {
        "field": "tytul",
        "equals": "posiadacz"
      }
    },
    {
      "text": "Wezwanie dotyczy nieruchomości: {{nieruchomosc}}.",
      "when": {
        "field": "tytul",
        "truthy": false
      }
    },
    {
      "text": "Na nieruchomości Adresata ({{nieruchomosc_sasiada}}) rosną rośliny objęte niniejszym wezwaniem: {{drzewo_opis}}.",
      "when": {
        "field": "drzewo_polozenie",
        "equals": "sasiad"
      }
    },
    {
      "text": "Na granicy nieruchomości opisanej wyżej i nieruchomości Adresata ({{nieruchomosc_sasiada}}) rosną rośliny objęte niniejszym wezwaniem: {{drzewo_opis}}.",
      "when": {
        "field": "drzewo_polozenie",
        "equals": "granica"
      }
    },
    {
      "text": "Wezwanie dotyczy roślin związanych z nieruchomością Adresata ({{nieruchomosc_sasiada}}): {{drzewo_opis}}.",
      "when": {
        "field": "drzewo_polozenie",
        "truthy": false
      }
    },
    {
      "text": "Opis sytuacji: {{opis_stanu}}."
    },
    {
      "text": "Sprawa była już zgłaszana Adresatowi: {{poprzednie}}.",
      "when": {
        "field": "poprzednie",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "field": "zagrozenie",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "Stan tych drzew grozi wyrządzeniem szkody: {{zagrozenie_opis}}.",
      "when": {
        "field": "zagrozenie",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "Ponieważ wskutek zachowania się Adresata, w tym braku należytego nadzoru nad stanem drzew rosnących na jego gruncie, zagraża mi bezpośrednio szkoda, na podstawie art. 439 Kodeksu cywilnego wzywam Adresata do przedsięwzięcia środków niezbędnych do odwrócenia grożącego niebezpieczeństwa, w szczególności przez: {{zagrozenie_zadanie}}, w terminie: {{termin}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "zagrozenie",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "drzewo_polozenie",
            "notEquals": "granica"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "field": "immisje",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "Rośliny te zakłócają korzystanie z nieruchomości opisanej wyżej: {{immisje_opis}}. Zakłócenia te przekraczają przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "field": "immisje",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "Na podstawie art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego wzywam Adresata do przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania naruszeń, w szczególności przez: {{immisje_zadanie}}, w terminie: {{termin}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "immisje",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "drzewo_polozenie",
            "notEquals": "granica"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "field": "korzenie",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "Korzenie tych roślin przechodzą na nieruchomość opisaną wyżej i powodują: {{korzenie_opis}}.",
      "when": {
        "field": "korzenie",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "Przerastanie korzeni narusza własność nieruchomości opisanej wyżej. Na podstawie art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego wzywam Adresata do przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania naruszeń, w szczególności przez: {{korzenie_zadanie}}, w terminie: {{termin}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "korzenie",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "drzewo_polozenie",
            "notEquals": "granica"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Zgodnie z art. 150 zdanie pierwsze Kodeksu cywilnego właściciel gruntu może obciąć i zachować dla siebie korzenie przechodzące z sąsiedniego gruntu, bez uprzedniego wyznaczania terminu. Informuję, że po upływie terminu wskazanego wyżej korzenie po tej stronie granicy mogą zostać obcięte, z zachowaniem przepisów o ochronie przyrody. Ponieważ może to wpłynąć na stan drzew, proponuję wcześniejsze uzgodnienie zakresu prac.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "korzenie_150",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "drzewo_polozenie",
            "equals": "sasiad"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "galezie",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "drzewo_polozenie",
            "equals": "sasiad"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Gałęzie tych roślin zwieszają się nad nieruchomością opisaną wyżej. Na podstawie art. 150 zdanie drugie Kodeksu cywilnego wyznaczam Adresatowi odpowiedni termin do ich usunięcia: {{termin}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "galezie",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "drzewo_polozenie",
            "equals": "sasiad"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Proszę Adresata o usunięcie lub przycięcie opisanych roślin w terminie: {{termin}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "drzewo_polozenie",
            "notEquals": "granica"
          },
          {
            "field": "zagrozenie",
            "truthy": false
          },
          {
            "field": "immisje",
            "truthy": false
          },
          {
            "field": "korzenie",
            "truthy": false
          },
          {
            "field": "galezie",
            "truthy": false
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "field": "drzewo_polozenie",
        "equals": "granica"
      }
    },
    {
      "text": "Domniemywa się, że drzewa i krzewy na granicy gruntów służą do wspólnego użytku sąsiadów, a korzystający z nich obowiązani są ponosić wspólnie koszty ich utrzymania (art. 154 Kodeksu cywilnego). Z przyczyn opisanych wyżej proszę o uzgodnienie, w terminie: {{termin}}, wspólnego usunięcia lub przycięcia tych roślin oraz podziału kosztów prac.",
      "when": {
        "field": "drzewo_polozenie",
        "equals": "granica"
      }
    },
    {
      "text": "Jako środki niezbędne do odwrócenia grożącego niebezpieczeństwa proponuję w szczególności: {{zagrozenie_zadanie}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "drzewo_polozenie",
            "equals": "granica"
          },
          {
            "field": "zagrozenie",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "zagrozenie_granica_439",
            "truthy": false
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Ponieważ wskutek zachowania się Adresata, w tym braku należytego nadzoru nad stanem roślin rosnących na granicy naszych nieruchomości, zagraża mi bezpośrednio szkoda, na podstawie art. 439 Kodeksu cywilnego wzywam Adresata do przedsięwzięcia środków niezbędnych do odwrócenia grożącego niebezpieczeństwa, w szczególności przez: {{zagrozenie_zadanie}}, w terminie: {{termin}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "drzewo_polozenie",
            "equals": "granica"
          },
          {
            "field": "zagrozenie",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "zagrozenie_granica_439",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "W związku z zakłóceniami proponuję w szczególności: {{immisje_zadanie}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "drzewo_polozenie",
            "equals": "granica"
          },
          {
            "field": "immisje",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "W związku z korzeniami proponuję w szczególności: {{korzenie_zadanie}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "drzewo_polozenie",
            "equals": "granica"
          },
          {
            "field": "korzenie",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": ""
    },
    {
      "text": "Drzewa i inne rośliny są częściami składowymi gruntu, na którym rosną (art. 48 Kodeksu cywilnego), dlatego ich usunięcie lub przycięcie należy do Adresata jako właściciela tego gruntu. Usunięcie drzewa może wymagać uprzedniego zezwolenia albo zgłoszenia w urzędzie gminy na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Proszę o dopełnienie tych formalności przed rozpoczęciem prac i o poinformowanie mnie, jeżeli wymagany wniosek lub zgłoszenie zostały złożone.",
      "when": {
        "field": "drzewo_polozenie",
        "notEquals": "granica"
      }
    },
    {
      "text": "Usunięcie drzewa może wymagać uprzedniego zezwolenia albo zgłoszenia w urzędzie gminy na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Proponuję wspólne ustalenie, czy i kto takie formalności powinien dopełnić, zanim przystąpimy do prac.",
      "when": {
        "field": "drzewo_polozenie",
        "equals": "granica"
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "field": "szkoda",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "W dniu {{szkoda_data}} doszło do szkody: {{szkoda_opis}}. Adresat ponosi winę, ponieważ: {{szkoda_wina}}. Na podstawie art. 415 Kodeksu cywilnego Adresat jest obowiązany do naprawienia tej szkody.",
      "when": {
        "field": "szkoda",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "Na podstawie art. 363 § 1 Kodeksu cywilnego wybieram naprawienie szkody przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej i wzywam Adresata do zapłaty kwoty {{szkoda_kwota}} w terminie: {{termin_zaplaty}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "szkoda",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "szkoda_kwota",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Zapłatę proszę przekazać na rachunek: {{rachunek}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "szkoda",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "szkoda_kwota",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "rachunek",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Wysokość szkody wskażę po jej oszacowaniu. Zastrzegam sobie prawo dochodzenia jej naprawienia.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "szkoda",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "szkoda_kwota",
            "truthy": false
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": ""
    },
    {
      "text": "W razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu zostanie złożony w sądzie rejonowym wniosek o zawezwanie Adresata do próby ugodowej (art. 185 Kodeksu postępowania cywilnego).",
      "when": {
        "field": "dalsze_kroki",
        "equals": "ugoda"
      }
    },
    {
      "text": "W razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu sprawa zostanie skierowana na drogę sądową z roszczeniami opisanymi w niniejszym piśmie.",
      "when": {
        "field": "dalsze_kroki",
        "equals": "pozew"
      }
    },
    {
      "text": "Liczę na polubowne załatwienie sprawy."
    },
    {
      "text": ""
    },
    {
      "text": "Załączniki: {{zalaczniki}}.",
      "when": {
        "field": "zalaczniki",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": ""
    },
    {
      "text": ".............................................\npodpis wzywającego",
      "style": "signature"
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "field": "tytul",
        "equals": "posiadacz"
      }
    },
    {
      "text": ".............................................\npodpis właściciela nieruchomości",
      "style": "signature",
      "when": {
        "field": "tytul",
        "equals": "posiadacz"
      }
    }
  ],
  "presets": [
    {
      "id": "drzewo-grozi-przewroceniem",
      "label": "Spróchniałe drzewo grozi przewróceniem",
      "anchor": "wezwanie-do-usuniecia-drzewa-grozacego-przewroceniem",
      "description": "Wariant dla sytuacji, w której spróchniałe, pochylone albo popękane drzewo sąsiada może spaść na dom, garaż lub ogrodzenie. Pismo opiera się na art. 439 Kodeksu cywilnego: ten, komu bezpośrednio zagraża szkoda, może żądać środków niezbędnych do odwrócenia niebezpieczeństwa. Opisz objawy zagrożenia konkretnie, bo przepis wymaga, by szkoda groziła bezpośrednio, a nie tylko teoretycznie.",
      "seoQuery": "drzewo sąsiada grozi przewróceniem co zrobić",
      "listed": true,
      "values": {
        "tytul": "wlasciciel",
        "drzewo_polozenie": "sasiad",
        "zagrozenie": "true"
      }
    },
    {
      "id": "zacienienie",
      "label": "Drzewa zacieniają dom lub działkę",
      "anchor": "wezwanie-do-usuniecia-drzew-zacieniajacych-dzialke",
      "description": "Wariant dla właściciela, któremu wysokie drzewa sąsiada zacieniają dom albo ogród. Pismo powołuje się na zakaz zakłócania korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę (art. 144 Kodeksu cywilnego) i roszczenie o zaniechanie naruszeń (art. 222 § 2). Sąd ocenia tę miarę według przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, więc opisz, jak długo i co dokładnie jest zacienione.",
      "seoQuery": "drzewa sąsiada zacieniają działkę pismo",
      "listed": true,
      "values": {
        "tytul": "wlasciciel",
        "drzewo_polozenie": "sasiad",
        "immisje": "true"
      }
    },
    {
      "id": "korzenie-fundament",
      "label": "Korzenie niszczą fundament lub kanalizację",
      "anchor": "wezwanie-do-usuniecia-drzew-korzenie-niszcza-fundament",
      "description": "Wariant dla sytuacji, w której korzenie drzew sąsiada podnoszą kostkę, zbliżają się do fundamentu albo wrastają w kanalizację. Pismo żąda zaniechania naruszeń (art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego) i może uprzedzić, że korzenie po Twojej stronie granicy zostaną obcięte, do czego właściciel gruntu jest uprawniony bez wyznaczania terminu (art. 150 zdanie pierwsze).",
      "seoQuery": "korzenie drzewa sąsiada niszczą fundament",
      "listed": true,
      "values": {
        "tytul": "wlasciciel",
        "drzewo_polozenie": "sasiad",
        "korzenie": "true"
      }
    },
    {
      "id": "szkoda-odszkodowanie",
      "label": "Drzewo już wyrządziło szkodę",
      "anchor": "wezwanie-do-usuniecia-drzewa-i-zaplaty-odszkodowania",
      "description": "Wariant po szkodzie: konar albo całe drzewo uszkodziło dach, samochód lub ogrodzenie, a pozostała część nadal stwarza zagrożenie. Pismo łączy żądanie odwrócenia niebezpieczeństwa (art. 439 Kodeksu cywilnego) z żądaniem naprawienia szkody (art. 415). Odpowiedzialność zależy od winy, dlatego wzór prosi o opisanie, dlaczego sąsiad mógł i powinien był szkodzie zapobiec.",
      "seoQuery": "drzewo sąsiada spadło na dom odszkodowanie",
      "listed": true,
      "values": {
        "tytul": "wlasciciel",
        "drzewo_polozenie": "sasiad",
        "zagrozenie": "true",
        "szkoda": "true"
      }
    },
    {
      "id": "blisko-granicy",
      "label": "Drzewa rosną zbyt blisko granicy",
      "anchor": "wezwanie-do-usuniecia-drzew-przy-granicy-dzialki",
      "description": "Wariant dla drzew posadzonych tuż przy granicy, które zacieniają działkę i przerastają na nią gałęziami. Przepisy Kodeksu cywilnego, na których opiera się ten wzór, nie wyznaczają minimalnej odległości drzewa od granicy, więc sama odległość nie jest podstawą żądania. Pismo opiera się na skutkach: zakłóceniach ponad przeciętną miarę (art. 144) i gałęziach zwieszających się nad Twoim gruntem (art. 150).",
      "seoQuery": "drzewa sąsiada za blisko granicy działki",
      "listed": false,
      "values": {
        "tytul": "wlasciciel",
        "drzewo_polozenie": "sasiad",
        "immisje": "true",
        "galezie": "true"
      }
    },
    {
      "id": "tuje-zywoplot",
      "label": "Tuje lub żywopłot przy granicy",
      "anchor": "wezwanie-sasiada-do-usuniecia-tui-zywoplotu",
      "description": "Wariant dla wysokiego żywopłotu z tui albo innych krzewów wzdłuż granicy, który zabiera światło i przerasta na działkę. Zamiast wycięcia pismo żąda zwykle obniżenia i przycięcia, co łatwiej obronić przy ocenie przeciętnej miary zakłóceń (art. 144 Kodeksu cywilnego). Jeżeli żywopłot rośnie dokładnie na granicy, zmień położenie na granicę: działa wtedy domniemanie wspólnego użytku (art. 154).",
      "seoQuery": "tuje sąsiada przy granicy pismo",
      "listed": false,
      "values": {
        "tytul": "wlasciciel",
        "drzewo_polozenie": "sasiad",
        "immisje": "true",
        "immisje_zadanie": "obniżenie żywopłotu i przycięcie go od strony mojej działki"
      }
    },
    {
      "id": "drzewo-na-granicy",
      "label": "Drzewo na granicy działek",
      "anchor": "wezwanie-sasiada-drzewo-na-granicy-usuniecie",
      "description": "Wariant dla drzewa rosnącego na samej granicy. Domniemywa się, że służy ono do wspólnego użytku sąsiadów, a koszty jego utrzymania ponoszą wspólnie (art. 154 Kodeksu cywilnego). Pismo domyślnie opisuje zagrożenie i proponuje wspólne usunięcie lub przycięcie z podziałem kosztów. To domniemanie nie wyłącza żądania z art. 439, więc przy bezpośrednim zagrożeniu możesz dodać wezwanie do odwrócenia niebezpieczeństwa w wyznaczonym terminie.",
      "seoQuery": "drzewo na granicy działek wycinka kto płaci",
      "listed": false,
      "values": {
        "drzewo_polozenie": "granica",
        "zagrozenie": "true"
      }
    },
    {
      "id": "najemca-wspolnota",
      "label": "Wzywa najemca, dzierżawca lub wspólnota",
      "anchor": "wezwanie-do-usuniecia-drzew-przez-najemce",
      "description": "Wariant dla osoby, która nie jest właścicielem nieruchomości: najemcy, dzierżawcy, użytkownika wieczystego albo wspólnoty. Żądanie z art. 439 Kodeksu cywilnego przysługuje każdemu, komu bezpośrednio zagraża szkoda, natomiast roszczenia z art. 150 i 222 § 2 przysługują właścicielowi, dlatego wzór dołącza do pisma właściciela i miejsce na jego podpis.",
      "seoQuery": "najemca drzewo sąsiada zagraża pismo",
      "listed": false,
      "values": {
        "tytul": "posiadacz",
        "drzewo_polozenie": "sasiad",
        "zagrozenie": "true"
      }
    }
  ],
  "legalRefs": [
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "48",
      "note": "drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia należą do części składowych gruntu"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "61",
      "note": "chwila złożenia oświadczenia woli innej osobie, także w postaci elektronicznej"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "121",
      "note": "zawieszenie biegu przedawnienia co do roszczeń objętych wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej przez czas postępowania pojednawczego (pkt 6)"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "123",
      "note": "przerwanie biegu przedawnienia przez czynność przed sądem albo uznanie roszczenia"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "140",
      "note": "treść prawa własności - korzystanie z rzeczy i rozporządzanie nią w granicach ustaw i zasad współżycia społecznego"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "142",
      "note": "właściciel nie może się sprzeciwić użyciu, uszkodzeniu lub zniszczeniu rzeczy, gdy to konieczne do odwrócenia bezpośredniego niebezpieczeństwa; może żądać naprawienia szkody"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "143",
      "note": "własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "144",
      "note": "zakaz zakłócania korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę (immisje)"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "150",
      "note": "obcięcie i zachowanie korzeni przechodzących z sąsiedniego gruntu; gałęzi i owoców - po uprzednim wyznaczeniu sąsiadowi odpowiedniego terminu"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "154",
      "note": "domniemanie wspólnego użytku drzew i krzewów na granicy oraz wspólne ponoszenie kosztów ich utrzymania"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "222",
      "note": "roszczenie właściciela o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zaniechanie naruszeń (§ 2)"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "223",
      "note": "roszczenia z art. 222 dotyczące nieruchomości nie ulegają przedawnieniu"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "342",
      "note": "zakaz samowolnego naruszania posiadania"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "361",
      "note": "odpowiedzialność odszkodowawcza za normalne następstwa działania lub zaniechania"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "362",
      "note": "zmniejszenie odszkodowania, gdy poszkodowany przyczynił się do szkody"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "363",
      "note": "wybór poszkodowanego między przywróceniem stanu poprzedniego a zapłatą sumy pieniężnej"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "415",
      "note": "odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną z winy"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "416",
      "note": "odpowiedzialność osoby prawnej za szkodę wyrządzoną z winy jej organu"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "439",
      "note": "żądanie przedsięwzięcia środków niezbędnych do odwrócenia bezpośrednio grożącej szkody, a w razie potrzeby odpowiedniego zabezpieczenia"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "455",
      "note": "świadczenie bez oznaczonego terminu powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania"
    },
    {
      "law": "Kodeks postępowania cywilnego",
      "lawId": "1964-296",
      "section": "185",
      "note": "zawezwanie do próby ugodowej przed sądem rejonowym ogólnie właściwym dla przeciwnika; oznaczenie sprawy i propozycje ugodowe"
    },
    {
      "law": "Kodeks postępowania cywilnego",
      "lawId": "1964-296",
      "section": "187",
      "note": "wymogi pozwu, w tym informacja o próbie mediacji lub innego pozasądowego rozwiązania sporu (§ 1 pkt 3)"
    },
    {
      "law": "Kodeks postępowania cywilnego",
      "lawId": "1964-296",
      "section": "1049",
      "note": "egzekucja czynności zastępowalnej - jeżeli tytuł sam nie umocował wierzyciela, sąd wzywa dłużnika do jej wykonania, a po stwierdzeniu niewykonania umocowuje wierzyciela do wykonania na koszt dłużnika"
    }
  ],
  "faq": [
    {
      "q": "Czy mogę zmusić sąsiada do wycięcia drzewa?",
      "a": "Wezwaniem nie, ale wyrokiem tak, jeżeli masz podstawę. Przy bezpośrednim zagrożeniu szkodą możesz żądać środków niezbędnych do odwrócenia niebezpieczeństwa (art. 439 Kodeksu cywilnego), przy zakłóceniach ponad przeciętną miarę - zaniechania naruszeń (art. 144 i 222 § 2). Sąd może uznać, że wystarczy przycięcie albo usunięcie suchych konarów, dlatego żądanie wycinki zdrowego drzewa jest najtrudniejsze do obrony. Gdy sąsiad nie wykona wyroku, sąd może umocować Cię do wykonania prac na jego koszt (art. 1049 Kodeksu postępowania cywilnego)."
    },
    {
      "q": "Drzewo sąsiada grozi przewróceniem. Czy mogę je sam usunąć?",
      "a": "Co do zasady nie. Drzewo jest częścią składową gruntu sąsiada (art. 48 Kodeksu cywilnego), a wejście na jego działkę bez zgody to samowolne naruszenie posiadania (art. 342). Wyjątek: gdy użycie lub zniszczenie drzewa jest konieczne do odwrócenia niebezpieczeństwa grożącego bezpośrednio, właściciel nie może się temu sprzeciwić, ale może żądać naprawienia szkody (art. 142 § 1). Przy zagrożeniu samego mienia wyjątek nie działa, gdy grożąca szkoda jest oczywiście i niewspółmiernie mniejsza niż uszczerbek właściciela (art. 142 § 2). Możesz obciąć korzenie i, po wyznaczeniu terminu, gałęzie przechodzące na Twoją stronę (art. 150), z zachowaniem przepisów o ochronie przyrody. Wobec samego drzewa wezwij sąsiada na podstawie art. 439, a gdy zagrożenie jest bezpośrednie dla ludzi, zawiadom właściwe służby."
    },
    {
      "q": "W jakiej odległości od granicy można sadzić drzewa?",
      "a": "Przepisy Kodeksu cywilnego, na których opiera się ten wzór, nie wyznaczają minimalnej odległości drzewa od granicy. Samo to, że drzewo rośnie blisko, nie daje więc podstawy do żądania wycinki. Liczą się skutki: zakłócenia ponad przeciętną miarę (art. 144), gałęzie i korzenie przechodzące na Twój grunt (art. 150) albo bezpośrednie zagrożenie szkodą (art. 439). Drzewo rosnące na samej granicy domniemywa się jako wspólne (art. 154)."
    },
    {
      "q": "Drzewo sąsiada spadło na mój dom lub samochód. Kto zapłaci?",
      "a": "Sąsiad, jeżeli szkoda powstała z jego winy (art. 415 Kodeksu cywilnego), na przykład gdy wiedział o spróchniałym pniu i nic nie zrobił; wcześniejsze wezwanie jest tu najlepszym dowodem. Przy spółdzielni czy firmie liczy się wina jej organu (art. 416). Odszkodowanie obejmuje normalne następstwa zaniechania (art. 361 § 1), a możesz wybrać zapłatę zamiast naprawy (art. 363 § 1). Jeżeli przyczyniłeś się do szkody, odszkodowanie może zostać odpowiednio zmniejszone (art. 362)."
    },
    {
      "q": "Kto ma wystąpić o zezwolenie na wycinkę drzewa sąsiada?",
      "a": "Drzewo należy do właściciela gruntu, na którym rośnie (art. 48 Kodeksu cywilnego), i to on decyduje o jego usunięciu, dlatego pismo prosi go o dopełnienie formalności. Szczegółowe zasady zezwoleń i zgłoszeń, w tym kto może złożyć wniosek i kiedy zezwolenie nie jest potrzebne, określa ustawa o ochronie przyrody, której ta strona nie opisuje. Zapytaj w urzędzie gminy właściwym dla położenia drzewa, zanim uzgodnisz z sąsiadem zakres prac."
    },
    {
      "q": "Sąsiad nie reaguje na wezwanie. Co dalej?",
      "a": "Możesz złożyć wniosek o zawezwanie do próby ugodowej w sądzie rejonowym ogólnie właściwym dla sąsiada, zwięźle oznaczając sprawę i przedstawiając propozycje ugodowe (art. 185 Kodeksu postępowania cywilnego). Na czas postępowania pojednawczego bieg przedawnienia objętych nim roszczeń jest zawieszony (art. 121 pkt 6 Kodeksu cywilnego). Drugą drogą jest pozew o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zaniechanie naruszeń (art. 222 § 2) albo o odszkodowanie. W pozwie podajesz, czy strony próbowały polubownego rozwiązania (art. 187 § 1 pkt 3), więc zachowaj kopię wezwania i potwierdzenie odbioru."
    }
  ],
  "disclaimer": "Ogólny szablon, nie stanowi pomocy prawnej w indywidualnej sprawie. Dokument generowany wyłącznie po stronie klienta."
}