{
  "slug": "umowa-dzierzawy",
  "title": "Umowa dzierżawy",
  "version": "2",
  "seasonality": null,
  "status": "verified",
  "url": "https://sporzadzono.pl/najem/umowa-dzierzawy/",
  "description": "Umowa dzierżawy gruntu wzór 2026 za darmo, PDF i Word. Także wypowiedzenie, porozumienie, aneks i wniosek o przedłużenie dzierżawy.",
  "fields": [
    {
      "id": "rodzaj",
      "label": "Jaki dokument przygotowujesz",
      "type": "select",
      "required": true,
      "default": "umowa",
      "options": [
        {
          "value": "umowa",
          "label": "Umowa dzierżawy"
        },
        {
          "value": "wypowiedzenie",
          "label": "Wypowiedzenie umowy dzierżawy"
        },
        {
          "value": "uprzedzenie",
          "label": "Uprzedzenie o zaległości w czynszu (art. 703)"
        },
        {
          "value": "porozumienie",
          "label": "Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron"
        },
        {
          "value": "aneks",
          "label": "Aneks do umowy dzierżawy"
        },
        {
          "value": "wniosek",
          "label": "Wniosek o przedłużenie umowy dzierżawy"
        }
      ],
      "hint": "Umowę i pisma, które z niej wynikają, przygotujesz z jednego formularza. Dane stron i opis przedmiotu dzierżawy są wspólne dla wszystkich pism.",
      "group": "Dokument"
    },
    {
      "id": "miejscowosc",
      "label": "Miejscowość",
      "type": "text",
      "required": true,
      "placeholder": "Kórnik",
      "group": "Dokument"
    },
    {
      "id": "data",
      "label": "Data sporządzenia",
      "type": "date",
      "required": true,
      "group": "Dokument"
    },
    {
      "id": "kto",
      "label": "Kto składa pismo",
      "type": "select",
      "options": [
        {
          "value": "",
          "label": "Wybierz stronę"
        },
        {
          "value": "wydzierzawiajacy",
          "label": "Wydzierżawiający"
        },
        {
          "value": "dzierzawca",
          "label": "Dzierżawca"
        }
      ],
      "hint": "Wypowiedzenie bez terminu z powodu zaległości w czynszu, poddzierżawy bez zgody albo używania sprzecznego z umową składa wydzierżawiający (art. 703, art. 698 § 2, art. 667 § 2 w związku z art. 694). Z powodu wad przedmiotu dzierżawy składa je dzierżawca (art. 664 § 2 w związku z art. 694), ale tylko wtedy, gdy w chwili zawarcia umowy nie wiedział o wadach (art. 664 § 3).",
      "requiredIf": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "wypowiedzenie"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "wniosek"
          }
        ]
      },
      "showIf": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "wypowiedzenie"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "wniosek"
          }
        ]
      },
      "group": "Dokument"
    },
    {
      "id": "wydzierzawiajacy_nazwa",
      "label": "Wydzierżawiający - imię i nazwisko albo nazwa",
      "type": "text",
      "required": true,
      "placeholder": "Stanisław Nowak",
      "group": "Wydzierżawiający"
    },
    {
      "id": "wydzierzawiajacy_adres",
      "label": "Adres wydzierżawiającego",
      "type": "address",
      "required": true,
      "group": "Wydzierżawiający"
    },
    {
      "id": "wydzierzawiajacy_id",
      "label": "Dane identyfikacyjne wydzierżawiającego",
      "type": "text",
      "placeholder": "PESEL 58030312345 albo NIP 7770000000",
      "hint": "Osoba fizyczna podaje PESEL, przedsiębiorca NIP, spółka także numer KRS.",
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "showIf": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "aneks"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "porozumienie"
          }
        ]
      },
      "group": "Wydzierżawiający"
    },
    {
      "id": "dzierzawca_nazwa",
      "label": "Dzierżawca - imię i nazwisko albo nazwa",
      "type": "text",
      "required": true,
      "placeholder": "Tomasz Wiśniewski",
      "group": "Dzierżawca"
    },
    {
      "id": "dzierzawca_adres",
      "label": "Adres dzierżawcy",
      "type": "address",
      "required": true,
      "group": "Dzierżawca"
    },
    {
      "id": "dzierzawca_id",
      "label": "Dane identyfikacyjne dzierżawcy",
      "type": "text",
      "placeholder": "PESEL 80121212345",
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "showIf": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "aneks"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "porozumienie"
          }
        ]
      },
      "group": "Dzierżawca"
    },
    {
      "id": "przedmiot_rodzaj",
      "label": "Co jest przedmiotem dzierżawy",
      "type": "select",
      "options": [
        {
          "value": "",
          "label": "Wybierz rodzaj przedmiotu"
        },
        {
          "value": "grunt_rolny",
          "label": "Grunt rolny"
        },
        {
          "value": "nieruchomosc",
          "label": "Inna nieruchomość lub działka (np. pod plac składowy, parking, ogród)"
        },
        {
          "value": "rzecz",
          "label": "Inna rzecz przynosząca pożytki (np. maszyna, urządzenie)"
        }
      ],
      "hint": "Od tego zależy ustawowy termin wypowiedzenia: grunt rolny na jeden rok naprzód na koniec roku dzierżawnego, inna dzierżawa na sześć miesięcy naprzód przed upływem roku dzierżawnego (art. 704). Wzór nie służy do wydzierżawienia przedsiębiorstwa, które wymaga formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi (art. 75[1] § 1).",
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "group": "Przedmiot dzierżawy"
    },
    {
      "id": "przedmiot_opis",
      "label": "Opis przedmiotu dzierżawy",
      "type": "textarea",
      "required": true,
      "placeholder": "działki ewidencyjne nr 112/3 i 112/4, obręb 0007 Wólka, gmina Kórnik, o łącznej powierzchni 4,2100 ha, grunty orne klasy IIIa i IVa",
      "hint": "Przy gruncie podaj numery działek, obręb, gminę i powierzchnię. W piśmie do istniejącej umowy opisz przedmiot tak samo jak w umowie.",
      "group": "Przedmiot dzierżawy"
    },
    {
      "id": "ksiega",
      "label": "Numer księgi wieczystej",
      "type": "text",
      "placeholder": "PO1P/00054321/7",
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "group": "Przedmiot dzierżawy"
    },
    {
      "id": "przeznaczenie",
      "label": "Przeznaczenie przedmiotu dzierżawy",
      "type": "text",
      "placeholder": "prowadzenie produkcji rolnej - uprawy polowe",
      "hint": "Dzierżawca nie może zmieniać przeznaczenia przedmiotu dzierżawy bez zgody wydzierżawiającego i powinien gospodarować zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki (art. 696).",
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "group": "Przedmiot dzierżawy"
    },
    {
      "id": "czas",
      "label": "Czas trwania dzierżawy",
      "type": "select",
      "options": [
        {
          "value": "",
          "label": "Wybierz czas trwania"
        },
        {
          "value": "oznaczony",
          "label": "Na czas oznaczony"
        },
        {
          "value": "nieoznaczony",
          "label": "Na czas nieoznaczony"
        }
      ],
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "group": "Czas dzierżawy"
    },
    {
      "id": "od",
      "label": "Dzień wydania przedmiotu i początku dzierżawy",
      "type": "date",
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "group": "Czas dzierżawy"
    },
    {
      "id": "do",
      "label": "Dzierżawa do dnia",
      "type": "date",
      "hint": "Dzierżawę zawartą na czas dłuższy niż 30 lat poczytuje się po upływie tego terminu za zawartą na czas nieoznaczony (art. 695). Dzierżawa nieruchomości na czas dłuższy niż rok zawarta bez formy pisemnej jest poczytywana za zawartą na czas nieoznaczony (art. 660 w związku z art. 694).",
      "requiredIf": {
        "field": "czas",
        "equals": "oznaczony"
      },
      "showIf": {
        "field": "czas",
        "equals": "oznaczony"
      },
      "group": "Czas dzierżawy"
    },
    {
      "id": "rok_dzierzawny",
      "label": "Rok dzierżawny",
      "type": "text",
      "placeholder": "od 1 października do 30 września następnego roku",
      "hint": "Przepisy o dzierżawie nie określają, kiedy zaczyna się rok dzierżawny, a od niego zależy termin wypowiedzenia (art. 704) i rozliczenie czynszu przy zakończeniu dzierżawy w trakcie roku (art. 707). Przy gruncie rolnym dopasuj go do cyklu upraw.",
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "group": "Czas dzierżawy"
    },
    {
      "id": "wypowiedzenie_wypadki",
      "label": "Zasady wypowiedzenia umowy na czas oznaczony",
      "type": "textarea",
      "placeholder": "Wydzierżawiający - sprzedaż całości gruntu osobie trzeciej; Dzierżawca - trwała niezdolność do prowadzenia gospodarstwa; w obu wypadkach z zachowaniem terminu jednego roku ze skutkiem na koniec roku dzierżawnego",
      "hint": "Umowę na czas oznaczony można wypowiedzieć tylko w wypadkach w niej określonych (art. 673 § 3 w związku z art. 694). Jeżeli strony nie chcą żadnych takich wypadków, wpisz to wprost; umowa wiąże wtedy do końca okresu, poza wypadkami ustawowymi (np. art. 698 § 2 i art. 703).",
      "requiredIf": {
        "field": "czas",
        "equals": "oznaczony"
      },
      "showIf": {
        "field": "czas",
        "equals": "oznaczony"
      },
      "group": "Czas dzierżawy"
    },
    {
      "id": "wypowiedzenie_termin",
      "label": "Umowny termin wypowiedzenia",
      "type": "text",
      "placeholder": "sześć miesięcy naprzód na koniec roku dzierżawnego",
      "hint": "Nieobowiązkowe. Jeżeli nic nie wpiszesz, obowiązują terminy z art. 704: przy gruncie rolnym jeden rok naprzód na koniec roku dzierżawnego, przy innej dzierżawie sześć miesięcy naprzód przed upływem roku dzierżawnego.",
      "showIf": {
        "field": "czas",
        "equals": "nieoznaczony"
      },
      "group": "Czas dzierżawy"
    },
    {
      "id": "wypowiedzenie_forma",
      "label": "Forma wypowiedzenia",
      "type": "select",
      "options": [
        {
          "value": "",
          "label": "Wybierz formę wypowiedzenia"
        },
        {
          "value": "pisemna_rygor",
          "label": "Pisemna pod rygorem nieważności"
        },
        {
          "value": "pisemna",
          "label": "Pisemna bez rygoru nieważności"
        },
        {
          "value": "dokumentowa",
          "label": "Dokumentowa (np. e-mail pozwalający ustalić nadawcę)"
        }
      ],
      "hint": "Przy rygorze nieważności wypowiedzenie dochodzi do skutku tylko z własnoręcznym podpisem albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym (art. 76, art. 78 § 1 i art. 78[1]). Formę pisemną bez określonego skutku poczytuje się w razie wątpliwości za zastrzeżoną dla celów dowodowych (art. 76). Forma dokumentowa wymaga dokumentu pozwalającego ustalić osobę składającą oświadczenie (art. 77[2]).",
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "group": "Czas dzierżawy"
    },
    {
      "id": "czynsz_rodzaj",
      "label": "Rodzaj czynszu",
      "type": "select",
      "options": [
        {
          "value": "",
          "label": "Wybierz rodzaj czynszu"
        },
        {
          "value": "pieniezny",
          "label": "W pieniądzach"
        },
        {
          "value": "naturze",
          "label": "W świadczeniach innego rodzaju (np. zboże)"
        },
        {
          "value": "ulamek",
          "label": "W ułamkowej części pożytków (np. część zbiorów)"
        }
      ],
      "hint": "Wszystkie trzy formy dopuszcza art. 693 § 2 Kodeksu cywilnego.",
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "group": "Czynsz"
    },
    {
      "id": "czynsz_kwota",
      "label": "Wysokość czynszu",
      "type": "text",
      "placeholder": "1 500 zł za 1 ha rocznie, łącznie 6 315 zł rocznie",
      "requiredIf": {
        "field": "czynsz_rodzaj",
        "equals": "pieniezny"
      },
      "showIf": {
        "field": "czynsz_rodzaj",
        "equals": "pieniezny"
      },
      "group": "Czynsz"
    },
    {
      "id": "czynsz_natura",
      "label": "Czynsz w naturze albo część pożytków",
      "type": "text",
      "placeholder": "12 dt pszenicy konsumpcyjnej rocznie albo 1/4 zebranego plonu",
      "requiredIf": {
        "any": [
          {
            "field": "czynsz_rodzaj",
            "equals": "naturze"
          },
          {
            "field": "czynsz_rodzaj",
            "equals": "ulamek"
          }
        ]
      },
      "showIf": {
        "any": [
          {
            "field": "czynsz_rodzaj",
            "equals": "naturze"
          },
          {
            "field": "czynsz_rodzaj",
            "equals": "ulamek"
          }
        ]
      },
      "group": "Czynsz"
    },
    {
      "id": "czynsz_termin",
      "label": "Termin płatności czynszu",
      "type": "text",
      "placeholder": "rocznie z dołu, do 30 listopada każdego roku",
      "hint": "Jeżeli nic nie wpiszesz, czynsz jest płatny z dołu w terminie zwyczajowo przyjętym, a w braku zwyczaju półrocznie z dołu (art. 699). Od częstotliwości płatności zależy też, kiedy zaległość pozwala wypowiedzieć umowę (art. 703).",
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "group": "Czynsz"
    },
    {
      "id": "rachunek",
      "label": "Numer rachunku wydzierżawiającego",
      "type": "text",
      "placeholder": "PL61 1090 1014 0000 0712 1981 2874",
      "showIf": {
        "any": [
          {
            "field": "czynsz_rodzaj",
            "equals": "pieniezny"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "uprzedzenie"
          }
        ]
      },
      "group": "Czynsz"
    },
    {
      "id": "waloryzacja",
      "label": "Czynsz podlega waloryzacji",
      "type": "checkbox",
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "group": "Czynsz"
    },
    {
      "id": "waloryzacja_opis",
      "label": "Zasady waloryzacji",
      "type": "textarea",
      "placeholder": "raz w roku, od 1 października, o średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłoszony przez Prezesa GUS za rok poprzedni; czynsz nie ulega obniżeniu przy wskaźniku ujemnym",
      "requiredIf": {
        "field": "waloryzacja",
        "truthy": true
      },
      "showIf": {
        "field": "waloryzacja",
        "truthy": true
      },
      "group": "Czynsz"
    },
    {
      "id": "podatki",
      "label": "Kto ponosi podatki i ciężary związane z przedmiotem dzierżawy",
      "type": "select",
      "options": [
        {
          "value": "",
          "label": "Wybierz"
        },
        {
          "value": "wydzierzawiajacy",
          "label": "Wydzierżawiający"
        },
        {
          "value": "dzierzawca",
          "label": "Dzierżawca, oprócz czynszu (art. 702)"
        }
      ],
      "hint": "Umowa rozstrzyga rozliczenie między stronami. Kto jest podatnikiem wobec gminy i czy dzierżawę trzeba zgłosić, wynika z przepisów podatkowych, których ten wzór nie obejmuje.",
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "group": "Podatki i płatności"
    },
    {
      "id": "podatki_opis",
      "label": "Jakie podatki i ciężary obejmuje obowiązek dzierżawcy",
      "type": "text",
      "placeholder": "podatek rolny od działek objętych umową, zwracany Wydzierżawiającemu w terminie 14 dni od doręczenia kopii decyzji podatkowej",
      "showIf": {
        "field": "podatki",
        "equals": "dzierzawca"
      },
      "group": "Podatki i płatności"
    },
    {
      "id": "doplaty",
      "label": "Płatności bezpośrednie (ARiMR)",
      "type": "select",
      "options": [
        {
          "value": "",
          "label": "Bez postanowienia w umowie"
        },
        {
          "value": "dzierzawca",
          "label": "O płatności do gruntu ubiega się dzierżawca"
        },
        {
          "value": "wydzierzawiajacy",
          "label": "O płatności do gruntu ubiega się wydzierżawiający"
        }
      ],
      "hint": "Zapis wiąże tylko strony. Czy dana osoba może otrzymać płatności do dzierżawionego gruntu, rozstrzygają przepisy o płatnościach i ARiMR, których ten wzór nie obejmuje. Sprawdź to przed podpisaniem.",
      "showIf": {
        "field": "przedmiot_rodzaj",
        "equals": "grunt_rolny"
      },
      "group": "Podatki i płatności"
    },
    {
      "id": "kaucja",
      "label": "Dzierżawca wpłaca kaucję",
      "type": "checkbox",
      "hint": "Przepisy o dzierżawie nie regulują kaucji, więc jej wysokość i terminy wynikają tylko z umowy (art. 353[1]).",
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "group": "Zabezpieczenie, poddzierżawa i ulepszenia"
    },
    {
      "id": "kaucja_kwota",
      "label": "Wysokość kaucji",
      "type": "text",
      "placeholder": "6 315 zł",
      "requiredIf": {
        "field": "kaucja",
        "truthy": true
      },
      "showIf": {
        "field": "kaucja",
        "truthy": true
      },
      "group": "Zabezpieczenie, poddzierżawa i ulepszenia"
    },
    {
      "id": "kaucja_wplata",
      "label": "Termin wpłaty kaucji",
      "type": "text",
      "placeholder": "najpóźniej w dniu wydania gruntu",
      "requiredIf": {
        "field": "kaucja",
        "truthy": true
      },
      "showIf": {
        "field": "kaucja",
        "truthy": true
      },
      "group": "Zabezpieczenie, poddzierżawa i ulepszenia"
    },
    {
      "id": "kaucja_zwrot",
      "label": "Termin zwrotu kaucji",
      "type": "text",
      "placeholder": "w terminie 30 dni od dnia zwrotu przedmiotu dzierżawy",
      "requiredIf": {
        "field": "kaucja",
        "truthy": true
      },
      "showIf": {
        "field": "kaucja",
        "truthy": true
      },
      "group": "Zabezpieczenie, poddzierżawa i ulepszenia"
    },
    {
      "id": "poddzierzawa",
      "label": "Wydzierżawiający zgadza się na poddzierżawę",
      "type": "checkbox",
      "hint": "Bez zgody wydzierżawiającego dzierżawca nie może poddzierżawiać przedmiotu dzierżawy ani oddawać go do bezpłatnego używania, a naruszenie tego zakazu pozwala wypowiedzieć dzierżawę bez terminu (art. 698).",
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "group": "Zabezpieczenie, poddzierżawa i ulepszenia"
    },
    {
      "id": "poddzierzawa_zakres",
      "label": "Zakres zgody na poddzierżawę",
      "type": "text",
      "placeholder": "poddzierżawa działki nr 112/4 na cele rolnicze, nie dłużej niż do końca dzierżawy",
      "requiredIf": {
        "field": "poddzierzawa",
        "truthy": true
      },
      "showIf": {
        "field": "poddzierzawa",
        "truthy": true
      },
      "group": "Zabezpieczenie, poddzierżawa i ulepszenia"
    },
    {
      "id": "naklady",
      "label": "Rozliczenie ulepszeń po zakończeniu dzierżawy",
      "type": "select",
      "options": [
        {
          "value": "",
          "label": "Wybierz sposób rozliczenia"
        },
        {
          "value": "kodeks",
          "label": "Według Kodeksu - wybór należy do wydzierżawiającego (art. 676)"
        },
        {
          "value": "bez_zwrotu",
          "label": "Ulepszenia zostają bez zapłaty ich wartości"
        },
        {
          "value": "przywrocenie",
          "label": "Dzierżawca przywraca stan poprzedni na swój koszt"
        }
      ],
      "hint": "W braku odmiennej umowy wydzierżawiający wybiera, czy zatrzyma ulepszenia za zapłatą ich wartości z chwili zwrotu, czy zażąda przywrócenia stanu poprzedniego (art. 676 w związku z art. 694).",
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "group": "Zabezpieczenie, poddzierżawa i ulepszenia"
    },
    {
      "id": "pierwokup",
      "label": "Dzierżawca otrzymuje umowne prawo pierwokupu",
      "type": "checkbox",
      "hint": "Prawo pierwokupu można zastrzec czynnością prawną (art. 596). Nie zastępuje ono praw pierwokupu, które mogą przysługiwać dzierżawcy z mocy odrębnych ustaw.",
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "group": "Zabezpieczenie, poddzierżawa i ulepszenia"
    },
    {
      "id": "pierwokup_termin",
      "label": "Termin wykonania prawa pierwokupu",
      "type": "text",
      "placeholder": "dwóch miesięcy",
      "hint": "Nieobowiązkowe. Bez umownego terminu prawo pierwokupu nieruchomości wykonuje się w ciągu miesiąca, a innych rzeczy w ciągu tygodnia od otrzymania zawiadomienia o sprzedaży (art. 598 § 2).",
      "showIf": {
        "field": "pierwokup",
        "truthy": true
      },
      "group": "Zabezpieczenie, poddzierżawa i ulepszenia"
    },
    {
      "id": "data_pewna",
      "label": "Strony nadadzą umowie datę pewną",
      "type": "checkbox",
      "hint": "Nabywca przedmiotu dzierżawy nie może wypowiedzieć dzierżawy w terminach ustawowych tylko wtedy, gdy umowę zawarto na czas oznaczony, na piśmie, z datą pewną, a przedmiot został już wydany (art. 678 § 2 w związku z art. 694). Datę pewną daje m.in. wzmianka notariusza (art. 81 § 2).",
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      },
      "group": "Zabezpieczenie, poddzierżawa i ulepszenia"
    },
    {
      "id": "umowa_data",
      "label": "Data zawarcia umowy dzierżawy",
      "type": "date",
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "notEquals": "umowa"
      },
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "notEquals": "umowa"
      },
      "group": "Umowa, której dotyczy pismo"
    },
    {
      "id": "umowa_nr",
      "label": "Numer umowy",
      "type": "text",
      "placeholder": "np. numer nadany przez wydzierżawiającego",
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "notEquals": "umowa"
      },
      "group": "Umowa, której dotyczy pismo"
    },
    {
      "id": "wyp_podstawa",
      "label": "Podstawa wypowiedzenia",
      "type": "select",
      "options": [
        {
          "value": "",
          "label": "Wybierz podstawę"
        },
        {
          "value": "termin",
          "label": "Z zachowaniem terminu - umowa na czas nieoznaczony"
        },
        {
          "value": "umowny_wypadek",
          "label": "Umowa na czas oznaczony - wypadek przewidziany w umowie"
        },
        {
          "value": "zaleglosc",
          "label": "Bez terminu - zaległość w czynszu (art. 703, składa wydzierżawiający)"
        },
        {
          "value": "poddzierzawa",
          "label": "Bez terminu - poddzierżawa lub oddanie w używanie bez zgody (art. 698 § 2)"
        },
        {
          "value": "sprzeczne",
          "label": "Bez terminu - używanie sprzeczne z umową mimo upomnienia albo zaniedbanie (art. 667 § 2)"
        },
        {
          "value": "wady",
          "label": "Bez terminu - wady uniemożliwiające używanie (art. 664 § 2, składa dzierżawca)"
        }
      ],
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "wypowiedzenie"
      },
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "wypowiedzenie"
      },
      "group": "Wypowiedzenie"
    },
    {
      "id": "wyp_okres",
      "label": "Termin wypowiedzenia",
      "type": "select",
      "options": [
        {
          "value": "",
          "label": "Wybierz termin wypowiedzenia"
        },
        {
          "value": "rolny",
          "label": "Grunt rolny - jeden rok naprzód na koniec roku dzierżawnego (art. 704)"
        },
        {
          "value": "inny",
          "label": "Inna dzierżawa - sześć miesięcy naprzód przed upływem roku dzierżawnego (art. 704)"
        },
        {
          "value": "umowny",
          "label": "Termin określony w umowie"
        }
      ],
      "hint": "Terminy z art. 704 obowiązują tylko w braku odmiennej umowy. Najpierw sprawdź, czy umowa przewiduje własny termin.",
      "requiredIf": {
        "field": "wyp_podstawa",
        "equals": "termin"
      },
      "showIf": {
        "field": "wyp_podstawa",
        "equals": "termin"
      },
      "group": "Wypowiedzenie"
    },
    {
      "id": "wyp_okres_umowny",
      "label": "Termin wypowiedzenia według umowy",
      "type": "text",
      "placeholder": "jeden rok naprzód na koniec roku dzierżawnego",
      "requiredIf": {
        "any": [
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "umowny_wypadek"
          },
          {
            "field": "wyp_okres",
            "equals": "umowny"
          }
        ]
      },
      "showIf": {
        "any": [
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "umowny_wypadek"
          },
          {
            "field": "wyp_okres",
            "equals": "umowny"
          }
        ]
      },
      "group": "Wypowiedzenie"
    },
    {
      "id": "wyp_koniec",
      "label": "Dzień, z którym umowa ulegnie rozwiązaniu",
      "type": "date",
      "hint": "Przy terminach z art. 704 będzie to ostatni dzień roku dzierżawnego. Licz od dnia, w którym pismo dotrze do drugiej strony, a nie od dnia jego napisania.",
      "requiredIf": {
        "any": [
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "termin"
          },
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "umowny_wypadek"
          }
        ]
      },
      "showIf": {
        "any": [
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "termin"
          },
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "umowny_wypadek"
          }
        ]
      },
      "group": "Wypowiedzenie"
    },
    {
      "id": "wyp_uzasadnienie",
      "label": "Opis okoliczności uzasadniających wypowiedzenie",
      "type": "textarea",
      "placeholder": "od kwietnia 2026 r. Dzierżawca oddał działkę nr 112/4 do używania osobie trzeciej, która prowadzi na niej skład materiałów budowlanych, bez zgody Wydzierżawiającego",
      "requiredIf": {
        "any": [
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "umowny_wypadek"
          },
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "poddzierzawa"
          },
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "sprzeczne"
          },
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "wady"
          }
        ]
      },
      "showIf": {
        "any": [
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "umowny_wypadek"
          },
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "poddzierzawa"
          },
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "sprzeczne"
          },
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "wady"
          }
        ]
      },
      "group": "Wypowiedzenie"
    },
    {
      "id": "wady_rodzaj",
      "label": "Jakie wady uzasadniają wypowiedzenie",
      "type": "select",
      "options": [
        {
          "value": "",
          "label": "Wybierz rodzaj wad"
        },
        {
          "value": "przy_wydaniu",
          "label": "Wady istniały już w chwili wydania przedmiotu dzierżawy"
        },
        {
          "value": "pozniej",
          "label": "Wady powstały później i nie usunięto ich mimo zawiadomienia"
        },
        {
          "value": "nieusuwalne",
          "label": "Wad nie da się usunąć"
        }
      ],
      "hint": "Wady uniemożliwiające umówione korzystanie pozwalają wypowiedzieć dzierżawę bez terminów w trzech wypadkach: gdy istniały przy wydaniu, gdy powstały później, a wydzierżawiający mimo zawiadomienia nie usunął ich w czasie odpowiednim, albo gdy nie da się ich usunąć (art. 664 § 2 w związku z art. 694). Przy wadach, które powstały później i dają się usunąć, najpierw zawiadom wydzierżawiającego i daj mu odpowiedni czas. Wypowiedzenie nie przysługuje, jeżeli w chwili zawarcia umowy wiedziałeś o wadach (art. 664 § 3).",
      "requiredIf": {
        "field": "wyp_podstawa",
        "equals": "wady"
      },
      "showIf": {
        "field": "wyp_podstawa",
        "equals": "wady"
      },
      "group": "Wypowiedzenie"
    },
    {
      "id": "wady_zawiadomienie_data",
      "label": "Data zawiadomienia wydzierżawiającego o wadach",
      "type": "date",
      "hint": "Wypowiedzenie jest możliwe dopiero wtedy, gdy wydzierżawiający mimo zawiadomienia nie usunął wad w czasie odpowiednim (art. 664 § 2).",
      "requiredIf": {
        "field": "wady_rodzaj",
        "equals": "pozniej"
      },
      "showIf": {
        "field": "wady_rodzaj",
        "equals": "pozniej"
      },
      "group": "Wypowiedzenie"
    },
    {
      "id": "uprzedzenie_data",
      "label": "Data doręczenia uprzedzenia o zaległości",
      "type": "date",
      "hint": "Wypowiedzenie z powodu zaległości wymaga wcześniejszego uprzedzenia dzierżawcy z dodatkowym trzymiesięcznym terminem do zapłaty (art. 703). Pismo to przygotujesz, wybierając dokument „Uprzedzenie o zaległości w czynszu”.",
      "requiredIf": {
        "field": "wyp_podstawa",
        "equals": "zaleglosc"
      },
      "showIf": {
        "field": "wyp_podstawa",
        "equals": "zaleglosc"
      },
      "group": "Wypowiedzenie"
    },
    {
      "id": "zwrot_termin",
      "label": "Termin zwrotu przedmiotu dzierżawy",
      "type": "text",
      "placeholder": "w dniu rozwiązania umowy",
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "wypowiedzenie"
      },
      "group": "Wypowiedzenie"
    },
    {
      "id": "zaleglosc_opis",
      "label": "Za jakie okresy czynsz nie został zapłacony",
      "type": "textarea",
      "placeholder": "czynsz za rok dzierżawny 2025/2026, płatny do 30 listopada 2025 r., w kwocie 6 315 zł",
      "requiredIf": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "uprzedzenie"
          },
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "zaleglosc"
          }
        ]
      },
      "showIf": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "uprzedzenie"
          },
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "zaleglosc"
          }
        ]
      },
      "group": "Zaległość w czynszu"
    },
    {
      "id": "zaleglosc_kwota",
      "label": "Łączna kwota albo ilość zaległego czynszu",
      "type": "text",
      "placeholder": "6 315 zł",
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "uprzedzenie"
      },
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "uprzedzenie"
      },
      "group": "Zaległość w czynszu"
    },
    {
      "id": "por_data",
      "label": "Dzień rozwiązania umowy",
      "type": "date",
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "porozumienie"
      },
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "porozumienie"
      },
      "group": "Porozumienie"
    },
    {
      "id": "por_zwrot",
      "label": "Termin zwrotu przedmiotu dzierżawy",
      "type": "text",
      "placeholder": "w dniu 30 września 2026 r.",
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "porozumienie"
      },
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "porozumienie"
      },
      "group": "Porozumienie"
    },
    {
      "id": "por_rozliczenie",
      "label": "Rozliczenie czynszu, kaucji i nakładów",
      "type": "textarea",
      "placeholder": "Dzierżawca zapłaci czynsz za okres do dnia rozwiązania umowy w kwocie 3 150 zł do 15 października 2026 r.; Wydzierżawiający zwróci kaucję w terminie 30 dni od zwrotu gruntu; Wydzierżawiający zapłaci Dzierżawcy 2 000 zł za pozostawione zasiewy ozime",
      "hint": "Jeżeli pole zostanie puste, pismo odeśle do art. 707: czynsz za rok dzierżawny, w którym dzierżawa się kończy, płaci się proporcjonalnie do pożytków pobranych lub możliwych do pobrania.",
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "porozumienie"
      },
      "group": "Porozumienie"
    },
    {
      "id": "aneks_nr",
      "label": "Numer aneksu",
      "type": "text",
      "placeholder": "1",
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "aneks"
      },
      "group": "Aneks"
    },
    {
      "id": "aneks_zmiany",
      "label": "Treść zmian",
      "type": "textarea",
      "placeholder": "§ 3 ust. 1 umowy otrzymuje brzmienie: „Dzierżawca będzie płacił czynsz w wysokości 1 700 zł za 1 ha rocznie, łącznie 7 157 zł rocznie.”",
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "aneks"
      },
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "aneks"
      },
      "group": "Aneks"
    },
    {
      "id": "aneks_od",
      "label": "Zmiany obowiązują od dnia",
      "type": "date",
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "aneks"
      },
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "aneks"
      },
      "group": "Aneks"
    },
    {
      "id": "wniosek_obecny_koniec",
      "label": "Obecny dzień zakończenia dzierżawy",
      "type": "date",
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "wniosek"
      },
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "wniosek"
      },
      "group": "Wniosek o przedłużenie"
    },
    {
      "id": "wniosek_do",
      "label": "Proponowany nowy dzień zakończenia dzierżawy",
      "type": "date",
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "wniosek"
      },
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "wniosek"
      },
      "group": "Wniosek o przedłużenie"
    },
    {
      "id": "wniosek_warunki",
      "label": "Proponowane warunki przedłużenia",
      "type": "textarea",
      "placeholder": "na dotychczasowych warunkach, w tym przy dotychczasowej wysokości czynszu",
      "requiredIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "wniosek"
      },
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "wniosek"
      },
      "group": "Wniosek o przedłużenie"
    },
    {
      "id": "wniosek_uzasadnienie",
      "label": "Uzasadnienie wniosku",
      "type": "textarea",
      "placeholder": "grunt jest użytkowany zgodnie z umową od 2016 r., czynsz był płacony terminowo, a jesienią 2026 r. planowany jest zasiew ozimin",
      "showIf": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "wniosek"
      },
      "group": "Wniosek o przedłużenie"
    }
  ],
  "template": [
    {
      "text": "{{miejscowosc}}, dnia {{data}}",
      "align": "right",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "wypowiedzenie"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "uprzedzenie"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "wniosek"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "{{wydzierzawiajacy_nazwa}}\n{{wydzierzawiajacy_adres}}",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "uprzedzenie"
          },
          {
            "field": "kto",
            "equals": "wydzierzawiajacy"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "{{dzierzawca_nazwa}}\n{{dzierzawca_adres}}",
      "when": {
        "field": "kto",
        "equals": "dzierzawca"
      }
    },
    {
      "text": ".............................................\n(nadawca)",
      "when": {
        "all": [
          {
            "any": [
              {
                "field": "rodzaj",
                "equals": "wypowiedzenie"
              },
              {
                "field": "rodzaj",
                "equals": "wniosek"
              }
            ]
          },
          {
            "field": "kto",
            "truthy": false
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "wypowiedzenie"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "uprzedzenie"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "wniosek"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "{{dzierzawca_nazwa}}\n{{dzierzawca_adres}}",
      "align": "right",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "uprzedzenie"
          },
          {
            "field": "kto",
            "equals": "wydzierzawiajacy"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "{{wydzierzawiajacy_nazwa}}\n{{wydzierzawiajacy_adres}}",
      "align": "right",
      "when": {
        "field": "kto",
        "equals": "dzierzawca"
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "wypowiedzenie"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "uprzedzenie"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "wniosek"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "UMOWA DZIERŻAWY",
      "style": "title",
      "align": "center",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "WYPOWIEDZENIE UMOWY DZIERŻAWY",
      "style": "title",
      "align": "center",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "wypowiedzenie"
      }
    },
    {
      "text": "UPRZEDZENIE O ZAMIARZE WYPOWIEDZENIA UMOWY DZIERŻAWY",
      "style": "title",
      "align": "center",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "uprzedzenie"
      }
    },
    {
      "text": "POROZUMIENIE O ROZWIĄZANIU UMOWY DZIERŻAWY",
      "style": "title",
      "align": "center",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "porozumienie"
      }
    },
    {
      "text": "ANEKS DO UMOWY DZIERŻAWY",
      "style": "title",
      "align": "center",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "aneks"
      }
    },
    {
      "text": "nr {{aneks_nr}}",
      "align": "center",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "aneks"
          },
          {
            "field": "aneks_nr",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "WNIOSEK O PRZEDŁUŻENIE UMOWY DZIERŻAWY",
      "style": "title",
      "align": "center",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "wniosek"
      }
    },
    {
      "text": ""
    },
    {
      "text": "zawarta w {{miejscowosc}} w dniu {{data}} pomiędzy:",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "zawarty w {{miejscowosc}} w dniu {{data}} pomiędzy:",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "aneks"
      }
    },
    {
      "text": "zawarte w {{miejscowosc}} w dniu {{data}} pomiędzy:",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "porozumienie"
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "aneks"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "porozumienie"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "{{wydzierzawiajacy_nazwa}}, adres: {{wydzierzawiajacy_adres}}, {{wydzierzawiajacy_id}}, dalej „Wydzierżawiający”,",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "aneks"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "porozumienie"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "a",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "aneks"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "porozumienie"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "{{dzierzawca_nazwa}}, adres: {{dzierzawca_adres}}, {{dzierzawca_id}}, dalej „Dzierżawca”.",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "aneks"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "porozumienie"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "aneks"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "porozumienie"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "§ 1. Przedmiot dzierżawy",
      "style": "heading",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "Wydzierżawiający oddaje Dzierżawcy do używania i pobierania pożytków: {{przedmiot_opis}}, a Dzierżawca zobowiązuje się płacić Wydzierżawiającemu umówiony czynsz (art. 693 § 1 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "Dla nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta nr {{ksiega}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "ksiega",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Wydzierżawiający oświadcza, że jest uprawniony do oddania przedmiotu dzierżawy w dzierżawę. Dzierżawca będzie korzystał z przedmiotu dzierżawy zgodnie z jego przeznaczeniem: {{przeznaczenie}}, i nie zmieni tego przeznaczenia bez zgody Wydzierżawiającego (art. 696 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "§ 2. Czas trwania i wydanie przedmiotu dzierżawy",
      "style": "heading",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "Umowa zostaje zawarta na czas oznaczony od dnia {{od}} do dnia {{do}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "czas",
            "equals": "oznaczony"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Umowa zostaje zawarta na czas nieoznaczony, począwszy od dnia {{od}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "czas",
            "equals": "nieoznaczony"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Umowa zostaje zawarta na czas ............................, począwszy od dnia {{od}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "czas",
            "truthy": false
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Rok dzierżawny trwa {{rok_dzierzawny}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "rok_dzierzawny",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Wydanie przedmiotu dzierżawy nastąpi w dniu {{od}} na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego podpisanego przez obie strony, określającego jego stan, a przy gruncie także stan upraw i zasiewów. Protokół stanowi załącznik do umowy.",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "§ 3. Czynsz",
      "style": "heading",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "Dzierżawca będzie płacił Wydzierżawiającemu czynsz w wysokości {{czynsz_kwota}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "czynsz_rodzaj",
            "equals": "pieniezny"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Czynsz zostaje zastrzeżony w świadczeniach innego rodzaju: {{czynsz_natura}} (art. 693 § 2 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "czynsz_rodzaj",
            "equals": "naturze"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Czynsz zostaje oznaczony w ułamkowej części pożytków: {{czynsz_natura}} (art. 693 § 2 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "czynsz_rodzaj",
            "equals": "ulamek"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Dzierżawca będzie płacił Wydzierżawiającemu czynsz w wysokości ............................",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "czynsz_rodzaj",
            "truthy": false
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Czynsz jest płatny {{czynsz_termin}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "czynsz_termin",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Czynsz jest płatny z dołu w terminie zwyczajowo przyjętym, a w braku takiego zwyczaju półrocznie z dołu (art. 699 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "czynsz_termin",
            "truthy": false
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Czynsz pieniężny będzie wpłacany na rachunek Wydzierżawiającego nr {{rachunek}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "rachunek",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Strony ustalają, że wysokość czynszu podlega zmianie na następujących zasadach: {{waloryzacja_opis}}. Zmieniona wysokość czynszu obowiązuje bez zawierania aneksu; Wydzierżawiający zawiadomi Dzierżawcę o nowej wysokości czynszu w formie dokumentowej przed pierwszym terminem płatności według nowej kwoty.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "waloryzacja",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "W razie opóźnienia w zapłacie czynszu pieniężnego Wydzierżawiającemu przysługują odsetki za opóźnienie (art. 481 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "czynsz_rodzaj",
            "equals": "pieniezny"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Jeżeli wskutek okoliczności, za które Dzierżawca odpowiedzialności nie ponosi i które nie dotyczą jego osoby, zwykły przychód z przedmiotu dzierżawy uległ znacznemu zmniejszeniu, Dzierżawca może żądać obniżenia czynszu przypadającego za dany okres gospodarczy (art. 700 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "§ 4. Podatki, ciężary i płatności",
      "style": "heading",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "Podatki i inne ciężary związane z własnością lub z posiadaniem przedmiotu dzierżawy ponosi Wydzierżawiający.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "podatki",
            "equals": "wydzierzawiajacy"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Oprócz czynszu Dzierżawca obowiązany jest uiszczać podatki i inne ciężary związane z własnością lub z posiadaniem przedmiotu dzierżawy. Roszczenie Wydzierżawiającego o zwrot sum, które z tych tytułów zapłacił, jest zabezpieczone ustawowym prawem zastawu (art. 702 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "podatki",
            "equals": "dzierzawca"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Obowiązek ten obejmuje w szczególności: {{podatki_opis}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "podatki",
            "equals": "dzierzawca"
          },
          {
            "field": "podatki_opis",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Podatki i inne ciężary związane z własnością lub z posiadaniem przedmiotu dzierżawy ponosi ............................",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "podatki",
            "truthy": false
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Postanowienia niniejszego paragrafu regulują rozliczenia między stronami.",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "Strony ustalają, że w czasie trwania dzierżawy o płatności związane z użytkowaniem gruntów objętych umową będzie się ubiegał Dzierżawca. Wydzierżawiający nie będzie składał wniosków o takie płatności do tych gruntów i na żądanie Dzierżawcy przekaże mu posiadane dokumenty potrzebne do wykazania tytułu do gruntu. Postanowienie reguluje wyłącznie zobowiązania stron wobec siebie.",
      "when": {
        "field": "doplaty",
        "equals": "dzierzawca"
      }
    },
    {
      "text": "Strony ustalają, że w czasie trwania dzierżawy o płatności związane z gruntami objętymi umową będzie się ubiegał Wydzierżawiający, a Dzierżawca nie będzie składał wniosków o takie płatności do tych gruntów. Postanowienie reguluje wyłącznie zobowiązania stron wobec siebie.",
      "when": {
        "field": "doplaty",
        "equals": "wydzierzawiajacy"
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "§ 5. Wykonywanie dzierżawy i naprawy",
      "style": "heading",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "Wydzierżawiający wyda przedmiot dzierżawy w stanie przydatnym do umówionego użytku (art. 662 § 1 w związku z art. 694 Kodeksu cywilnego). Dzierżawca wykonuje swoje prawo zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki (art. 696) i dokonuje napraw niezbędnych do zachowania przedmiotu dzierżawy w stanie niepogorszonym (art. 697).",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "Dzierżawca nie dokona w przedmiocie dzierżawy zmian sprzecznych z umową lub z jego przeznaczeniem bez zgody Wydzierżawiającego (art. 667 § 1 w związku z art. 694 Kodeksu cywilnego). Dzierżawca niezwłocznie zawiadomi Wydzierżawiającego o potrzebie napraw, które obciążają Wydzierżawiającego, oraz o roszczeniach osób trzecich dotyczących przedmiotu dzierżawy (art. 665 i art. 666 § 2 w związku z art. 694).",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "§ 6. Poddzierżawa i ulepszenia",
      "style": "heading",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "Bez zgody Wydzierżawiającego Dzierżawca nie może oddać przedmiotu dzierżawy osobie trzeciej do bezpłatnego używania ani go poddzierżawiać. W razie naruszenia tego obowiązku Wydzierżawiający może wypowiedzieć dzierżawę bez zachowania terminów wypowiedzenia (art. 698 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "poddzierzawa",
            "truthy": false
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Wydzierżawiający wyraża zgodę na poddzierżawę w następującym zakresie: {{poddzierzawa_zakres}} (art. 698 § 1 Kodeksu cywilnego). Dzierżawca i osoba trzecia odpowiadają względem Wydzierżawiającego za korzystanie z przedmiotu dzierżawy zgodnie z umową, a poddzierżawa rozwiązuje się najpóźniej z chwilą zakończenia dzierżawy (art. 668 w związku z art. 694). Obowiązek zwrotu przedmiotu dzierżawy ciąży także na poddzierżawcy (art. 675 § 2 w związku z art. 694).",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "poddzierzawa",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Do ulepszeń dokonanych przez Dzierżawcę stosuje się art. 676 w związku z art. 694 Kodeksu cywilnego: Wydzierżawiający według swego wyboru zatrzyma ulepszenia za zapłatą sumy odpowiadającej ich wartości w chwili zwrotu albo zażąda przywrócenia stanu poprzedniego.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "naklady",
            "equals": "kodeks"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Ulepszenia dokonane przez Dzierżawcę pozostają po zakończeniu dzierżawy bez obowiązku zapłaty ich wartości przez Wydzierżawiającego, a Wydzierżawiający nie żąda przywrócenia stanu poprzedniego (art. 676 w związku z art. 694 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "naklady",
            "equals": "bez_zwrotu"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Po zakończeniu dzierżawy Dzierżawca przywróci na własny koszt stan poprzedni; Dzierżawcy nie przysługuje zwrot wartości ulepszeń (art. 676 w związku z art. 694 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "naklady",
            "equals": "przywrocenie"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Ulepszenia dokonane przez Dzierżawcę rozlicza się w następujący sposób: ............................",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "naklady",
            "truthy": false
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Do zwrotu nakładów na zasiewy pozostawione przy zakończeniu dzierżawy stosuje się art. 706 Kodeksu cywilnego.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "przedmiot_rodzaj",
            "equals": "grunt_rolny"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "§ 7. Zabezpieczenie",
      "style": "heading",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "Dzierżawca wpłaci Wydzierżawiającemu kaucję w wysokości {{kaucja_kwota}} {{kaucja_wplata}}, na zabezpieczenie roszczeń Wydzierżawiającego z tytułu dzierżawy. Kaucja nie podlega zaliczeniu na bieżący czynsz. Wydzierżawiający zwróci kaucję {{kaucja_zwrot}}, po potrąceniu wymagalnych należności z tytułu dzierżawy.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "kaucja",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Dla zabezpieczenia czynszu oraz świadczeń dodatkowych, z którymi Dzierżawca zalega nie dłużej niż rok, Wydzierżawiającemu przysługuje ustawowe prawo zastawu na rzeczach ruchomych Dzierżawcy wniesionych do przedmiotu dzierżawy, chyba że rzeczy te nie podlegają zajęciu, w tym na rzeczach służących do prowadzenia gospodarstwa lub przedsiębiorstwa, jeżeli znajdują się w obrębie przedmiotu dzierżawy (art. 670 § 1 w związku z art. 694 oraz art. 701 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "§ 8. Wypowiedzenie i zwrot przedmiotu dzierżawy",
      "style": "heading",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "Strony ustalają następujące zasady wypowiedzenia umowy zawartej na czas oznaczony: {{wypowiedzenie_wypadki}} (art. 673 § 3 w związku z art. 694 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "czas",
            "equals": "oznaczony"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Każda ze stron może wypowiedzieć umowę z zachowaniem terminu wypowiedzenia: {{wypowiedzenie_termin}} (art. 673 § 1 w związku z art. 694 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "czas",
            "equals": "nieoznaczony"
          },
          {
            "field": "wypowiedzenie_termin",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Każda ze stron może wypowiedzieć umowę na jeden rok naprzód na koniec roku dzierżawnego (art. 704 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "czas",
            "equals": "nieoznaczony"
          },
          {
            "field": "wypowiedzenie_termin",
            "truthy": false
          },
          {
            "field": "przedmiot_rodzaj",
            "equals": "grunt_rolny"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Każda ze stron może wypowiedzieć umowę na sześć miesięcy naprzód przed upływem roku dzierżawnego (art. 704 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "czas",
            "equals": "nieoznaczony"
          },
          {
            "field": "wypowiedzenie_termin",
            "truthy": false
          },
          {
            "any": [
              {
                "field": "przedmiot_rodzaj",
                "equals": "nieruchomosc"
              },
              {
                "field": "przedmiot_rodzaj",
                "equals": "rzecz"
              }
            ]
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Każda ze stron może wypowiedzieć umowę z zachowaniem terminu ............................",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "czas",
            "equals": "nieoznaczony"
          },
          {
            "field": "wypowiedzenie_termin",
            "truthy": false
          },
          {
            "field": "przedmiot_rodzaj",
            "truthy": false
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Niezależnie od powyższego umowa może zostać wypowiedziana bez zachowania terminów wypowiedzenia w wypadkach przewidzianych w ustawie, w szczególności: przez Wydzierżawiającego - gdy Dzierżawca dopuszcza się zwłoki z zapłatą czynszu co najmniej za dwa pełne okresy płatności, a przy czynszu płatnym rocznie ponad trzy miesiące, po uprzedzeniu Dzierżawcy i udzieleniu mu dodatkowego trzymiesięcznego terminu do zapłaty (art. 703), gdy Dzierżawca bez zgody poddzierżawia przedmiot dzierżawy albo oddaje go do bezpłatnego używania (art. 698 § 2), a także gdy Dzierżawca mimo upomnienia używa przedmiotu dzierżawy w sposób sprzeczny z umową lub z przeznaczeniem albo zaniedbuje go tak, że zostaje narażony na utratę lub uszkodzenie (art. 667 § 2 w związku z art. 694); przez Dzierżawcę - w razie wad określonych w art. 664 § 2 w związku z art. 694, o których nie wiedział w chwili zawarcia umowy (art. 664 § 3).",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "Wypowiedzenie umowy wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.",
      "when": {
        "field": "wypowiedzenie_forma",
        "equals": "pisemna_rygor"
      }
    },
    {
      "text": "Wypowiedzenie umowy wymaga formy pisemnej.",
      "when": {
        "field": "wypowiedzenie_forma",
        "equals": "pisemna"
      }
    },
    {
      "text": "Wypowiedzenie umowy wymaga zachowania formy dokumentowej (art. 77 § 2 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "field": "wypowiedzenie_forma",
        "equals": "dokumentowa"
      }
    },
    {
      "text": "Wypowiedzenie umowy wymaga formy ............................",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "wypowiedzenie_forma",
            "truthy": false
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Po zakończeniu dzierżawy Dzierżawca zwróci przedmiot dzierżawy w takim stanie, w jakim powinien się znajdować stosownie do przepisów o wykonywaniu dzierżawy (art. 705 Kodeksu cywilnego), na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego. Jeżeli dzierżawa zakończy się przed upływem roku dzierżawnego, Dzierżawca zapłaci czynsz w takim stosunku, w jakim pożytki, które w tym roku pobrał lub mógł pobrać, pozostają do pożytków z całego roku dzierżawnego (art. 707).",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "§ 9. Postanowienia końcowe",
      "style": "heading",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "Wydzierżawiający przyznaje Dzierżawcy prawo pierwokupu przedmiotu dzierżawy na wypadek jego sprzedaży osobie trzeciej w czasie trwania dzierżawy (art. 596 Kodeksu cywilnego). Umowa sprzedaży z osobą trzecią może zostać zawarta tylko pod warunkiem, że Dzierżawca swego prawa nie wykona (art. 597 § 1), a Wydzierżawiający niezwłocznie zawiadomi Dzierżawcę o jej treści (art. 598 § 1). Dzierżawca wykonuje prawo pierwokupu przez oświadczenie złożone Wydzierżawiającemu, w takiej formie, jakiej wymaga zawarcie umowy sprzedaży przedmiotu dzierżawy (art. 597 § 2). Postanowienie nie wyłącza praw pierwokupu, które mogą przysługiwać Dzierżawcy z mocy ustawy.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "pierwokup",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Prawo pierwokupu może zostać wykonane w terminie {{pierwokup_termin}} od otrzymania zawiadomienia o sprzedaży (art. 598 § 2 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "pierwokup",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "pierwokup_termin",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Prawo pierwokupu może zostać wykonane w terminach określonych w art. 598 § 2 Kodeksu cywilnego, liczonych od otrzymania zawiadomienia o sprzedaży.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "pierwokup",
            "truthy": true
          },
          {
            "field": "pierwokup_termin",
            "truthy": false
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Strony zobowiązują się niezwłocznie po podpisaniu umowy doprowadzić do nadania jej daty pewnej, w szczególności przez umieszczenie na umowie wzmianki notariusza (art. 81 § 2 pkt 2 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "data_pewna",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Zmiany i uzupełnienia umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności (art. 76 i art. 77 § 1 Kodeksu cywilnego). W sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o dzierżawie, a odpowiednio przepisy o najmie (art. 694). Umowę sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron.",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "Załączniki: 1) protokół zdawczo-odbiorczy; 2) dokumenty umocowania osób podpisujących umowę, jeżeli dotyczy.",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "umowa"
      }
    },
    {
      "text": "Niniejszym wypowiadam umowę dzierżawy zawartą w dniu {{umowa_data}} pomiędzy {{wydzierzawiajacy_nazwa}} jako Wydzierżawiającym a {{dzierzawca_nazwa}} jako Dzierżawcą, dotyczącą: {{przedmiot_opis}}.",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "wypowiedzenie"
      }
    },
    {
      "text": "Umowa została oznaczona numerem {{umowa_nr}}.",
      "when": {
        "field": "umowa_nr",
        "truthy": true
      }
    },
    {
      "text": "Wypowiedzenie następuje z zachowaniem terminu wypowiedzenia na jeden rok naprzód na koniec roku dzierżawnego (art. 704 Kodeksu cywilnego). Umowa ulegnie rozwiązaniu z dniem {{wyp_koniec}}.",
      "when": {
        "field": "wyp_okres",
        "equals": "rolny"
      }
    },
    {
      "text": "Wypowiedzenie następuje z zachowaniem terminu wypowiedzenia na sześć miesięcy naprzód przed upływem roku dzierżawnego (art. 704 Kodeksu cywilnego). Umowa ulegnie rozwiązaniu z dniem {{wyp_koniec}}.",
      "when": {
        "field": "wyp_okres",
        "equals": "inny"
      }
    },
    {
      "text": "Wypowiedzenie następuje z zachowaniem terminu wypowiedzenia przewidzianego w umowie: {{wyp_okres_umowny}}. Umowa ulegnie rozwiązaniu z dniem {{wyp_koniec}}.",
      "when": {
        "field": "wyp_okres",
        "equals": "umowny"
      }
    },
    {
      "text": "Wypowiedzenie następuje z zachowaniem terminu wypowiedzenia ............................ Umowa ulegnie rozwiązaniu z dniem {{wyp_koniec}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "termin"
          },
          {
            "field": "wyp_okres",
            "truthy": false
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Wypowiedzenie następuje w wypadku przewidzianym w umowie zawartej na czas oznaczony (art. 673 § 3 w związku z art. 694 Kodeksu cywilnego), to jest: {{wyp_uzasadnienie}}. Wypowiedzenie następuje z zachowaniem terminu: {{wyp_okres_umowny}}. Umowa ulegnie rozwiązaniu z dniem {{wyp_koniec}}.",
      "when": {
        "field": "wyp_podstawa",
        "equals": "umowny_wypadek"
      }
    },
    {
      "text": "Wypowiedzenie następuje bez zachowania terminu wypowiedzenia na podstawie art. 703 Kodeksu cywilnego. Dzierżawca dopuścił się zwłoki z zapłatą czynszu: {{zaleglosc_opis}}. Pismem doręczonym w dniu {{uprzedzenie_data}} Dzierżawca został uprzedzony o zamiarze wypowiedzenia umowy i otrzymał dodatkowy trzymiesięczny termin do zapłaty zaległego czynszu, który upłynął bezskutecznie.",
      "when": {
        "field": "wyp_podstawa",
        "equals": "zaleglosc"
      }
    },
    {
      "text": "Wypowiedzenie następuje bez zachowania terminów wypowiedzenia na podstawie art. 698 § 2 Kodeksu cywilnego, ponieważ Dzierżawca bez zgody Wydzierżawiającego poddzierżawił przedmiot dzierżawy albo oddał go osobie trzeciej do bezpłatnego używania: {{wyp_uzasadnienie}}.",
      "when": {
        "field": "wyp_podstawa",
        "equals": "poddzierzawa"
      }
    },
    {
      "text": "Wypowiedzenie następuje bez zachowania terminów wypowiedzenia na podstawie art. 667 § 2 w związku z art. 694 Kodeksu cywilnego, ponieważ Dzierżawca używa przedmiotu dzierżawy w sposób sprzeczny z umową lub z jego przeznaczeniem i mimo upomnienia nie przestaje, albo zaniedbuje go tak, że zostaje on narażony na utratę lub uszkodzenie: {{wyp_uzasadnienie}}.",
      "when": {
        "field": "wyp_podstawa",
        "equals": "sprzeczne"
      }
    },
    {
      "text": "Wypowiedzenie następuje bez zachowania terminów wypowiedzenia na podstawie art. 664 § 2 w związku z art. 694 Kodeksu cywilnego, ponieważ przedmiot dzierżawy już w chwili wydania miał wady uniemożliwiające przewidziane w umowie korzystanie z niego: {{wyp_uzasadnienie}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "wady"
          },
          {
            "field": "wady_rodzaj",
            "equals": "przy_wydaniu"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Wypowiedzenie następuje bez zachowania terminów wypowiedzenia na podstawie art. 664 § 2 w związku z art. 694 Kodeksu cywilnego, ponieważ przedmiot dzierżawy ma wady uniemożliwiające przewidziane w umowie korzystanie z niego, które powstały po wydaniu, a Wydzierżawiający mimo zawiadomienia z dnia {{wady_zawiadomienie_data}} nie usunął ich w czasie odpowiednim: {{wyp_uzasadnienie}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "wady"
          },
          {
            "field": "wady_rodzaj",
            "equals": "pozniej"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Wypowiedzenie następuje bez zachowania terminów wypowiedzenia na podstawie art. 664 § 2 w związku z art. 694 Kodeksu cywilnego, ponieważ przedmiot dzierżawy ma wady uniemożliwiające przewidziane w umowie korzystanie z niego, których nie da się usunąć: {{wyp_uzasadnienie}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "wady"
          },
          {
            "field": "wady_rodzaj",
            "equals": "nieusuwalne"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Wypowiedzenie następuje bez zachowania terminów wypowiedzenia na podstawie art. 664 § 2 w związku z art. 694 Kodeksu cywilnego, ponieważ przedmiot dzierżawy ma wady uniemożliwiające przewidziane w umowie korzystanie z niego, które ............................: {{wyp_uzasadnienie}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "wady"
          },
          {
            "field": "wady_rodzaj",
            "truthy": false
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Wypowiedzenie następuje ............................",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "wypowiedzenie"
          },
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "truthy": false
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Umowa ulega rozwiązaniu z chwilą doręczenia niniejszego pisma.",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "zaleglosc"
          },
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "poddzierzawa"
          },
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "sprzeczne"
          },
          {
            "field": "wyp_podstawa",
            "equals": "wady"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Przedmiot dzierżawy zostanie zwrócony {{zwrot_termin}} na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "wypowiedzenie"
          },
          {
            "field": "zwrot_termin",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Działając jako Wydzierżawiający na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu {{umowa_data}}, dotyczącej: {{przedmiot_opis}}, informuję, że zalega Pan/Pani z zapłatą czynszu dzierżawnego: {{zaleglosc_opis}}. Łączna zaległość wynosi {{zaleglosc_kwota}}.",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "uprzedzenie"
      }
    },
    {
      "text": "Umowa została oznaczona numerem {{umowa_nr}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "uprzedzenie"
          },
          {
            "field": "umowa_nr",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Na podstawie art. 703 Kodeksu cywilnego uprzedzam o zamiarze wypowiedzenia umowy dzierżawy bez zachowania terminu wypowiedzenia i udzielam dodatkowego trzymiesięcznego terminu do zapłaty zaległego czynszu, liczonego od dnia doręczenia niniejszego pisma. Jeżeli zaległy czynsz nie zostanie zapłacony w tym terminie, umowa zostanie wypowiedziana bez zachowania terminu wypowiedzenia.",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "uprzedzenie"
      }
    },
    {
      "text": "Wpłaty proszę dokonać na rachunek nr {{rachunek}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "uprzedzenie"
          },
          {
            "field": "rachunek",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "§ 1. Strony zgodnie rozwiązują umowę dzierżawy zawartą w dniu {{umowa_data}}, dotyczącą: {{przedmiot_opis}}, z dniem {{por_data}}.",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "porozumienie"
      }
    },
    {
      "text": "Umowa została oznaczona numerem {{umowa_nr}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "porozumienie"
          },
          {
            "field": "umowa_nr",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "§ 2. Dzierżawca zwróci Wydzierżawiającemu przedmiot dzierżawy {{por_zwrot}}, w takim stanie, w jakim powinien się on znajdować stosownie do przepisów o wykonywaniu dzierżawy (art. 705 Kodeksu cywilnego), na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego.",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "porozumienie"
      }
    },
    {
      "text": "§ 3. Strony rozliczą się w następujący sposób: {{por_rozliczenie}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "porozumienie"
          },
          {
            "field": "por_rozliczenie",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "§ 3. Czynsz za rok dzierżawny, w którym następuje rozwiązanie umowy, Dzierżawca zapłaci w takim stosunku, w jakim pożytki, które w tym roku pobrał lub mógł pobrać, pozostają do pożytków z całego roku dzierżawnego (art. 707 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "porozumienie"
          },
          {
            "field": "por_rozliczenie",
            "truthy": false
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "§ 4. Porozumienie sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron.",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "porozumienie"
      }
    },
    {
      "text": "§ 1. Strony zgodnie zmieniają umowę dzierżawy zawartą w dniu {{umowa_data}}, dotyczącą: {{przedmiot_opis}}, w następujący sposób: {{aneks_zmiany}}",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "aneks"
      }
    },
    {
      "text": "Umowa została oznaczona numerem {{umowa_nr}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "aneks"
          },
          {
            "field": "umowa_nr",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "§ 2. Zmiany obowiązują od dnia {{aneks_od}}.",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "aneks"
      }
    },
    {
      "text": "§ 3. Pozostałe postanowienia umowy pozostają bez zmian. Aneks zawarto w formie pisemnej (art. 77 § 1 Kodeksu cywilnego) w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron.",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "aneks"
      }
    },
    {
      "text": "Zwracam się z wnioskiem o przedłużenie umowy dzierżawy zawartej w dniu {{umowa_data}} pomiędzy {{wydzierzawiajacy_nazwa}} jako Wydzierżawiającym a {{dzierzawca_nazwa}} jako Dzierżawcą, dotyczącej: {{przedmiot_opis}}, obowiązującej do dnia {{wniosek_obecny_koniec}}, do dnia {{wniosek_do}}.",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "wniosek"
      }
    },
    {
      "text": "Umowa została oznaczona numerem {{umowa_nr}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "wniosek"
          },
          {
            "field": "umowa_nr",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Proponuję następujące warunki przedłużenia: {{wniosek_warunki}}.",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "wniosek"
      }
    },
    {
      "text": "Uzasadnienie: {{wniosek_uzasadnienie}}.",
      "when": {
        "all": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "wniosek"
          },
          {
            "field": "wniosek_uzasadnienie",
            "truthy": true
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "Proszę o zajęcie stanowiska przed upływem obecnego okresu dzierżawy i przygotowanie aneksu w formie, jaką ustawa lub strony przewidziały dla zawarcia umowy (art. 77 § 1 Kodeksu cywilnego).",
      "when": {
        "field": "rodzaj",
        "equals": "wniosek"
      }
    },
    {
      "text": ""
    },
    {
      "text": ".............................................\nWydzierżawiający",
      "style": "signature",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "aneks"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "porozumienie"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": ".............................................\nDzierżawca",
      "style": "signature",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "umowa"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "aneks"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "porozumienie"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": ".............................................\npodpis składającego pismo",
      "style": "signature",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "wypowiedzenie"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "uprzedzenie"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "wniosek"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": "",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "wypowiedzenie"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "uprzedzenie"
          }
        ]
      }
    },
    {
      "text": ".............................................\ndata i podpis odbierającego pismo",
      "style": "signature",
      "when": {
        "any": [
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "wypowiedzenie"
          },
          {
            "field": "rodzaj",
            "equals": "uprzedzenie"
          }
        ]
      }
    }
  ],
  "presets": [
    {
      "id": "grunt-rolny",
      "label": "Grunt rolny",
      "anchor": "umowa-dzierzawy-gruntu-rolnego",
      "description": "Wariant dla dzierżawy pola, łąki albo pastwiska, najczęściej między rolnikami. Formularz pokaże pole o płatnościach bezpośrednich, a umowa obejmie reguły właściwe dla gruntu rolnego: wypowiedzenie na jeden rok naprzód na koniec roku dzierżawnego, jeżeli umowa nie stanowi inaczej (art. 704 Kodeksu cywilnego), oraz zwrot nakładów na zasiewy pozostawione przy końcu dzierżawy (art. 706). Kto płaci podatki od gruntu, wybierasz sam; jeżeli dzierżawca, zwrot tych kwot zabezpiecza ustawowy zastaw (art. 702).",
      "seoQuery": "wzór umowy dzierżawy gruntów rolnych",
      "volume": 260,
      "listed": true,
      "values": {
        "rodzaj": "umowa",
        "przedmiot_rodzaj": "grunt_rolny"
      }
    },
    {
      "id": "wypowiedzenie",
      "label": "Wypowiedzenie",
      "anchor": "wypowiedzenie-umowy-dzierzawy",
      "description": "Pismo dla strony, która kończy dzierżawę zawartą na czas nieoznaczony. Terminy z art. 704 Kodeksu cywilnego obowiązują tylko w braku odmiennej umowy: grunt rolny wypowiada się na jeden rok naprzód na koniec roku dzierżawnego, inną dzierżawę na sześć miesięcy naprzód przed upływem roku dzierżawnego. Przy umowie na czas oznaczony wybierz wypadek przewidziany w umowie (art. 673 § 3 w związku z art. 694), a przy zaległości w czynszu najpierw doręcz uprzedzenie (art. 703).",
      "seoQuery": "wypowiedzenie umowy dzierżawy gruntu wzór pdf",
      "volume": 390,
      "listed": true,
      "values": {
        "rodzaj": "wypowiedzenie",
        "wyp_podstawa": "termin"
      }
    },
    {
      "id": "porozumienie",
      "label": "Rozwiązanie za porozumieniem",
      "anchor": "rozwiazanie-umowy-dzierzawy-za-porozumieniem-stron",
      "description": "Porozumienie, którym obie strony kończą dzierżawę w uzgodnionym dniu, bez czekania na koniec roku dzierżawnego i bez okresu wypowiedzenia. Wpisz dzień rozwiązania, termin zwrotu gruntu i rozliczenie czynszu, kaucji i zasiewów. Bez takiego opisu czynsz za bieżący rok dzierżawny rozlicza się proporcjonalnie do pożytków (art. 707 Kodeksu cywilnego). Umowę zawartą na piśmie rozwiązuje się co najmniej w formie dokumentowej, chyba że umowa zastrzega inną formę (art. 77 § 2).",
      "seoQuery": "rozwiązanie umowy dzierżawy wzór",
      "volume": 210,
      "listed": true,
      "values": {
        "rodzaj": "porozumienie"
      }
    },
    {
      "id": "wniosek-o-przedluzenie",
      "label": "Wniosek o przedłużenie",
      "anchor": "wniosek-o-przedluzenie-umowy-dzierzawy",
      "description": "Pismo, którym dzierżawca prosi wydzierżawiającego o przedłużenie umowy zawartej na czas oznaczony, zanim upłynie jej termin. Samo przedłużenie wymaga aneksu w formie, jaką ustawa lub strony przewidziały dla zawarcia umowy (art. 77 § 1 Kodeksu cywilnego). Wniosek możesz skierować także do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, ale warunki przedłużania umów z KOWR wynikają z odrębnej ustawy, której ten wzór nie uwzględnia.",
      "seoQuery": "wniosek o przedłużenie umowy dzierżawy wzór",
      "volume": 110,
      "listed": true,
      "values": {
        "rodzaj": "wniosek",
        "kto": "dzierzawca"
      }
    },
    {
      "id": "czas-nieoznaczony",
      "label": "Działka na czas nieoznaczony",
      "anchor": "umowa-dzierzawy-dzialki-na-czas-nieoznaczony",
      "description": "Wariant dla działki albo gruntu nierolnego, na przykład pod plac składowy, parking albo ogród, wydzierżawianego bez daty końcowej. Każda strona może wypowiedzieć taką umowę z zachowaniem terminu umownego, a jeżeli go nie wpiszesz, na sześć miesięcy naprzód przed upływem roku dzierżawnego (art. 704 oraz art. 673 § 1 w związku z art. 694 Kodeksu cywilnego). Wpisz rok dzierżawny, bo od niego zależy data rozwiązania.",
      "seoQuery": "umowa dzierżawy działki na czas nieoznaczony",
      "listed": false,
      "values": {
        "rodzaj": "umowa",
        "czas": "nieoznaczony",
        "przedmiot_rodzaj": "nieruchomosc"
      }
    },
    {
      "id": "aneks",
      "label": "Aneks do umowy dzierżawy",
      "anchor": "aneks-do-umowy-dzierzawy",
      "description": "Aneks zmieniający umowę dzierżawy, najczęściej wysokość czynszu albo czas trwania. Zmiana wymaga takiej formy, jaką ustawa lub strony przewidziały dla zawarcia umowy (art. 77 § 1 Kodeksu cywilnego), a dzierżawę nieruchomości na czas dłuższy niż rok zawiera się na piśmie (art. 660 w związku z art. 694). Przedłużając umowę pamiętaj, że dzierżawa na czas dłuższy niż 30 lat po upływie tego terminu przechodzi w czas nieoznaczony (art. 695).",
      "seoQuery": "aneks do umowy dzierżawy wzór",
      "volume": 90,
      "listed": false,
      "values": {
        "rodzaj": "aneks",
        "aneks_zmiany": "§ [numer] umowy otrzymuje brzmienie: „[uzupełnij: nowa wysokość czynszu albo nowy dzień zakończenia dzierżawy]”"
      }
    },
    {
      "id": "uprzedzenie-zaleglosc",
      "label": "Uprzedzenie o zaległości w czynszu",
      "anchor": "uprzedzenie-o-zaleglosci-w-czynszu-dzierzawnym",
      "description": "Pismo, które wydzierżawiający powinien doręczyć dzierżawcy przed wypowiedzeniem dzierżawy z powodu zaległości w czynszu. Prawo do wypowiedzenia bez terminu powstaje przy zwłoce za co najmniej dwa pełne okresy płatności, a przy czynszu płatnym rocznie przy zwłoce ponad trzy miesiące, i wymaga udzielenia dodatkowego trzymiesięcznego terminu do zapłaty (art. 703 Kodeksu cywilnego).",
      "seoQuery": "wypowiedzenie umowy dzierżawy za zaległości w czynszu",
      "listed": false,
      "values": {
        "rodzaj": "uprzedzenie"
      }
    }
  ],
  "legalRefs": [
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "693",
      "note": "definicja dzierżawy - używanie i pobieranie pożytków; czynsz w pieniądzach, świadczeniach innego rodzaju albo w ułamkowej części pożytków"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "694",
      "note": "odpowiednie stosowanie przepisów o najmie z zachowaniem przepisów o dzierżawie"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "695",
      "note": "dzierżawa na czas dłuższy niż 30 lat poczytywana po upływie tego terminu za zawartą na czas nieoznaczony"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "696",
      "note": "wymagania prawidłowej gospodarki; zakaz zmiany przeznaczenia bez zgody wydzierżawiającego"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "697",
      "note": "obowiązek dzierżawcy dokonywania napraw niezbędnych do zachowania przedmiotu w stanie niepogorszonym"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "698",
      "note": "zakaz poddzierżawy i oddania do bezpłatnego używania bez zgody (§ 1); wypowiedzenie bez terminów przy naruszeniu (§ 2)"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "699",
      "note": "czynsz w braku terminu umownego płatny z dołu w terminie zwyczajowym, a w braku zwyczaju półrocznie z dołu"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "700",
      "note": "obniżenie czynszu przy znacznym zmniejszeniu zwykłego przychodu z przyczyn niezależnych od dzierżawcy"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "701",
      "note": "ustawowy zastaw obejmuje rzeczy służące do prowadzenia gospodarstwa lub przedsiębiorstwa"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "702",
      "note": "umowny obowiązek dzierżawcy uiszczania podatków, ciężarów i kosztów ubezpieczenia; zastaw zabezpiecza zwrot tych sum"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "703",
      "note": "wypowiedzenie bez terminu przy zwłoce z czynszem za dwa pełne okresy, a przy czynszu rocznym ponad trzy miesiące; obowiązek uprzedzenia z dodatkowym trzymiesięcznym terminem"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "704",
      "note": "terminy wypowiedzenia w braku odmiennej umowy: grunt rolny - rok naprzód na koniec roku dzierżawnego; inna dzierżawa - sześć miesięcy przed upływem roku dzierżawnego"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "705",
      "note": "stan przedmiotu dzierżawy przy zwrocie"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "706",
      "note": "zwrot nakładów na zasiewy pozostawione przez dzierżawcę gruntu rolnego"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "707",
      "note": "czynsz proporcjonalny do pożytków przy zakończeniu dzierżawy przed upływem roku dzierżawnego"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "708",
      "note": "odpowiednie stosowanie przepisów o dzierżawie do bezczynszowego korzystania z nieruchomości rolnej za ponoszenie podatków i ciężarów"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "659",
      "note": "definicja najmu - samo używanie rzeczy"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "660",
      "note": "forma pisemna najmu nieruchomości na czas dłuższy niż rok; bez niej umowa na czas nieoznaczony"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "662",
      "note": "wydanie rzeczy w stanie przydatnym do umówionego użytku"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "664",
      "note": "wypowiedzenie bez terminów przy wadach uniemożliwiających umówione używanie (§ 2); wyłączenie przy wadach znanych przy zawarciu umowy (§ 3)"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "665",
      "note": "zawiadomienie o roszczeniach osób trzecich dotyczących rzeczy"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "666",
      "note": "zawiadomienie o potrzebie napraw obciążających wynajmującego (§ 2)"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "667",
      "note": "zakaz zmian sprzecznych z umową (§ 1); wypowiedzenie bez terminów przy używaniu sprzecznym z umową mimo upomnienia lub zaniedbaniu rzeczy (§ 2)"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "668",
      "note": "odpowiedzialność przy oddaniu rzeczy osobie trzeciej; rozwiązanie podnajmu najpóźniej z końcem najmu"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "670",
      "note": "ustawowe prawo zastawu na ruchomościach wniesionych, dla zaległości nie dłuższych niż rok"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "673",
      "note": "wypowiedzenie umowy na czas nieoznaczony z terminami umownymi, a w ich braku ustawowymi (§ 1-2); umowy na czas oznaczony tylko w wypadkach określonych w umowie (§ 3)"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "674",
      "note": "przedłużenie na czas nieoznaczony przy dalszym używaniu rzeczy za zgodą wynajmującego"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "675",
      "note": "obowiązek zwrotu ciążący także na osobie, której oddano rzecz (§ 2); domniemanie wydania rzeczy w stanie dobrym (§ 3)"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "676",
      "note": "rozliczenie ulepszeń w braku odmiennej umowy"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "678",
      "note": "wstąpienie nabywcy w stosunek; wyłączenie jego prawa wypowiedzenia przy umowie na czas oznaczony, na piśmie, z datą pewną i po wydaniu rzeczy"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "75-1",
      "note": "wydzierżawienie przedsiębiorstwa w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "76",
      "note": "skutek formy szczególnej zastrzeżonej przez strony"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "77",
      "note": "forma zmiany umowy (§ 1); forma dokumentowa rozwiązania za zgodą stron i wypowiedzenia umowy zawartej na piśmie (§ 2)"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "77-2",
      "note": "forma dokumentowa - dokument umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "78",
      "note": "forma pisemna - własnoręczny podpis"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "78-1",
      "note": "forma elektroniczna z kwalifikowanym podpisem równoważna pisemnej"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "81",
      "note": "data pewna, w tym przez wzmiankę notariusza albo kwalifikowany elektroniczny znacznik czasu"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "115",
      "note": "koniec terminu przypadający na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy przesuwa się na następny dzień roboczy"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "353-1",
      "note": "swoboda kształtowania treści umowy"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "481",
      "note": "odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "596",
      "note": "prawo pierwokupu zastrzeżone ustawą lub czynnością prawną"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "597",
      "note": "sprzedaż pod warunkiem niewykonania pierwokupu (§ 1); forma oświadczenia o wykonaniu prawa pierwokupu (§ 2)"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "598",
      "note": "zawiadomienie uprawnionego (§ 1); termin wykonania - miesiąc dla nieruchomości, tydzień dla innych rzeczy (§ 2)"
    },
    {
      "law": "Kodeks cywilny",
      "lawId": "1964-93",
      "section": "599",
      "note": "odszkodowanie przy sprzedaży bezwarunkowej (§ 1); nieważność takiej sprzedaży, gdy pierwokup przysługuje z mocy ustawy m.in. dzierżawcy (§ 2)"
    }
  ],
  "faq": [
    {
      "q": "Czy umowa dzierżawy gruntu musi być zawarta na piśmie?",
      "a": "Dzierżawa nieruchomości na czas dłuższy niż rok powinna być zawarta na piśmie; bez tej formy poczytuje się ją za zawartą na czas nieoznaczony (art. 660 w związku z art. 694 Kodeksu cywilnego). Umowa nie jest wtedy nieważna, ale strony tracą czas oznaczony i każda może ją wypowiedzieć na zasadach z art. 704. Forma pisemna i data pewna są też warunkiem ochrony dzierżawcy przed wypowiedzeniem przez nabywcę gruntu (art. 678 § 2). Odrębne przepisy, na przykład o ubezpieczeniu rolników przy dzierżawie gruntu przez emeryta, mogą stawiać własne wymagania co do formy i czasu umowy; ten wzór ich nie sprawdza, więc upewnij się w KRUS."
    },
    {
      "q": "Jaki jest okres wypowiedzenia umowy dzierżawy?",
      "a": "Przede wszystkim taki, jaki wpisano w umowie. Jeżeli umowa go nie określa, dzierżawę gruntu rolnego wypowiada się na jeden rok naprzód na koniec roku dzierżawnego, a inną dzierżawę na sześć miesięcy naprzód przed upływem roku dzierżawnego (art. 704). Umowę na czas oznaczony można wypowiedzieć tylko w wypadkach w niej określonych (art. 673 § 3 w związku z art. 694). Bez zachowania terminu wydzierżawiający może wypowiedzieć dzierżawę między innymi przy poddzierżawie bez zgody (art. 698 § 2) i przy zaległościach w czynszu po uprzedzeniu dzierżawcy (art. 703)."
    },
    {
      "q": "Kto płaci podatek od dzierżawionego gruntu i kto pobiera dopłaty?",
      "a": "Kodeks cywilny pozwala stronom ustalić, że oprócz czynszu dzierżawca uiszcza podatki i inne ciężary związane z własnością lub posiadaniem gruntu; zwrot takich sum zapłaconych przez wydzierżawiającego jest wtedy zabezpieczony ustawowym prawem zastawu (art. 702). Takie ustalenie działa między stronami. Kto jest podatnikiem wobec gminy, czy dzierżawę trzeba zgłosić i kto może ubiegać się o płatności bezpośrednie, wynika z przepisów podatkowych i przepisów o płatnościach, których ten wzór nie obejmuje. Zapis o dopłatach w umowie wiąże strony, ale nie przesądza o rozstrzygnięciu ARiMR."
    },
    {
      "q": "Czy dzierżawca może żądać obniżenia czynszu po nieurodzaju?",
      "a": "Tak, jeżeli wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności i które nie dotyczą jego osoby, zwykły przychód z przedmiotu dzierżawy uległ znacznemu zmniejszeniu. Może wtedy żądać obniżenia czynszu przypadającego za dany okres gospodarczy (art. 700). Chodzi o zdarzenia zewnętrzne, a nie o chorobę dzierżawcy czy jego błędy w uprawie. Porównuje się zwykły przychód, więc żądanie warto zgłosić na piśmie, z opisem przyczyny i zestawieniem plonów z danego roku z plonami z lat poprzednich."
    },
    {
      "q": "Czy dzierżawca ma prawo pierwokupu dzierżawionego gruntu?",
      "a": "Strony mogą zastrzec je w umowie (art. 596), a formularz pozwala dodać taki zapis. Wydzierżawiający powinien wtedy niezwłocznie zawiadomić dzierżawcę o treści umowy sprzedaży zawartej z osobą trzecią, a dzierżawca wykonuje prawo w terminie umownym, a w jego braku w ciągu miesiąca przy nieruchomości (art. 598). Przy pierwokupie umownym sprzedaż bezwarunkowa rodzi obowiązek odszkodowania (art. 599 § 1), a przy pierwokupie przysługującym dzierżawcy z mocy ustawy jest nieważna (art. 599 § 2). Kiedy dzierżawca ma pierwokup ustawowy, określa odrębna ustawa, której ten wzór nie obejmuje."
    },
    {
      "q": "Co zrobić, gdy umowa dzierżawy na czas oznaczony dobiega końca?",
      "a": "Jeżeli strony chcą kontynuować dzierżawę, przedłużenie trzeba ustalić aneksem w formie, jaką ustawa lub strony przewidziały dla zawarcia umowy (art. 77 § 1). Warto zacząć od wniosku o przedłużenie, który przygotujesz w tym formularzu. Jeżeli nic nie zostanie podpisane, a dzierżawca nadal korzysta z gruntu za zgodą wydzierżawiającego, w razie wątpliwości dzierżawa przedłuża się na czas nieoznaczony (art. 674 w związku z art. 694). Przy dzierżawie od KOWR zasady przedłużania wynikają z odrębnej ustawy, której ten wzór nie uwzględnia."
    }
  ],
  "disclaimer": "Ogólny szablon, nie stanowi pomocy prawnej w indywidualnej sprawie. Dokument generowany wyłącznie po stronie klienta."
}